Mensen met een niet-westerse migratieachtergrond voelen zich thuis in Nederland (83 procent) maar hebben wel last van verharding in de samenleving. Drie van de tien (29 procent) zeggen wekelijks gediscrimineerd te worden.

Dit blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 700 mensen met een niet-westerse migratieachtergrond. De groep bestaat grotendeels uit mensen met Surinaamse, Antilliaanse, Turkse en Marokkaanse wortels. Vier van de tien ondervraagden (42 procent) hebben het gevoel dat ze in Nederland niet helemaal zichzelf kunnen zijn.

Nederland is een veilig en vrij land

De deelnemers zijn over het algemeen tevreden over Nederland als land om in te wonen (86 procent). Ze vinden dat we in een veilig land leven waar alles goed geregeld is, soms zelfs een beetje té goed. Ze zijn blij met onze democratie en de goede sociale voorzieningen. Ze vinden het positief dat we hier vrijheid van meningsuiting hebben. "Ik vind Nederlanders heel open, vriendelijk en vrij. Mijn dochters hebben alle drie kunnen studeren. Daar ben ik dankbaar voor", zo zegt een deelnemer.

Ik vind Nederlanders heel open, vriendelijk en vrij. Mijn dochters hebben alle drie kunnen studeren. Daar ben ik dankbaar voor.

Nooit helemaal geaccepteerd

Hoewel de meesten zich thuis voelen in Nederland vertellen veel deelnemers in de open antwoorden dat ze toch het gevoel hebben dat ze nooit helemaal geaccepteerd worden. "Ik draag een hijab (hoofddoek) en woon in een klein dorpje waar niet veel moslims wonen. En elke keer weer als ik met mijn moeder naar de supermarkt ga blijven mensen ons raar en vragend aankijken."

"Dus of ik me helemaal op me gemak voel en helemaal mezelf kan zijn? Nee dat niet. Maar we zijn er helaas al aan gewend" schrijft iemand. En een ander: "Door mijn zwarte Surinaamse achtergrond moet ik altijd verklaren en uitleggen waarom ik bepaalde dingen anders zie en doe. Anderen worden daar schijnbaar ongemakkelijk van."

Polarisatie door media

Ook de vrijheid van meningsuiting heeft een voelbare keerzijde. Veel mensen met een migratieachtergrond uit het onderzoek zien de laatste jaren de polarisatie toenemen. Zij zien de onvrede van 'autochtone Nederlanders' meer naar de oppervlakte komen. Ze zien dit terug in de verrechtsing van de politiek met de opkomst van partijen als de PVV en Forum voor Democratie.

Maar ook de media dragen volgens hen bij aan de verharding door eenzijdige negatieve berichtgeving: "Het onderhuidse racisme en de manier waarop de witte media ermee omgaat. Alsof de slachtoffers zich aanstellen." Andere deelnemers maken zich juist zorgen om de kwetsende reacties op sociale media. Zo kreeg een moslim te horen: "Moslims zijn net beesten, dus die moet je niet gaan feliciteren met de ramadan."

Wekelijks discriminatie

Drie van de tien (29 procent) van de ondervraagden ervaart wekelijks discriminatie of racistische uitingen. Bijna de helft (41 procent) voelt dit maandelijks. Ze worden al snel ingeschat als dom, lager ingeschaald voor hetzelfde werk, worden later geholpen in de winkel, krijgen te maken met vooroordelen of worden uitgescholden. "De trambestuurder rijdt weg omdat ik te laat ben, maar doet wel de deur open als iemand zonder migratieachtergrond ná mij komt aanrennen." Niet iedereen laat het even zwaar binnen komen en relativeert negatieve opmerkingen: "het is maar net hoe je er zelf mee omgaat.'

Ik heb meer dan eens naar mijn hoofd geworpen gekregen, dat ik maar moet oprotten naar mijn eigen land. Dat doe ik dan ook gehoorzaam en dus blijf ik lekker in Nederland.

Geloof in vreedzaam samenleven

Ondanks de problemen die ze ervaren, heeft driekwart (76 procent) van de ondervraagden er wel vertrouwen in dat de verschillende culturen en religies die we op dit moment in Nederland hebben vreedzaam kunnen samenleven. Als we van twee kanten voor elkaar open staan en met elkaar blijven praten dan zien zij de spanningen wel verminderen in de toekomst.

EenVandaag deed ook een groot publieksonderzoek onder 46.000 mensen over de Nederlandse identiteit. Volgens hen staat de Nederlandse identiteit onder druk. Hoe kijken zij aan tegen samenleven met andere culturen?

info

Over het onderzoek

Het onderzoek is gehouden van 30 april tot en met 17 mei 2019 en uitgevoerd door de redactie van het EenVandaag Opiniepanel.

Aan het onderzoek hebben 713 mensen met een niet-westerse migratie-achtergrond meegedaan, merendeels afkomstig uit Marokko, Turkije, Suriname en de Nederlandse Antillen. Ze komen deels uit het EenVandaag Opiniepanel en zijn deels extern geworven via organisaties in de doelgroep. Deze uitslagen zijn ongewogen, maar ze geven wel inzicht in hoe deze groep over het onderwerp denkt.

De uitslagen van de migranten zijn onderdeel van een groot publieksonderzoek over de Nederlandse identiteit. Aan dit onderzoek hebben 45.984 mensen meegedaan, waarvan 40.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel en 6000 externe eenmalige deelnemers. Het onderzoek bestaat uit een kwantitatief en een kwalitatief deel (open vragen).

Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017. Panelleden krijgen ongeveer één keer per week een uitnodiging om aan een peiling mee te doen. Op de meeste onderzoeken respondeert 50 tot 70 procent van de panelleden.

Lees ook