tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

Helft linkse kiezers wil immigratie beperken, maken zich vooral zorgen om opvangtekort en polarisatie

Helft linkse kiezers wil immigratie beperken, maken zich vooral zorgen om opvangtekort en polarisatie
Asielzoekers komen aan bij de poort van het aanmeldcentrum in Ter Apel
Bron: ANP

Linkse kiezers zijn verdeeld over de beperking van migratie naar Nederland, maar ze hebben er wel bijna allemaal zorgen over. Over hoe de opvang eruit moet zien, spanningen in de samenleving en de gevolgen voor de woningmarkt.

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 29.000 leden van het Opiniepanel. Zorgen over immigratie zijn er vooral bij rechtse kiezers, maar uit het onderzoek blijkt dat ook de helft (51 procent) van stemmers op linkse partijen, zoals GroenLinks-PvdA, SP en D66, over het algemeen vindt dat het aantal immigranten moet worden ingeperkt.

Hoe denken kiezers over het beperken van immigratie?

Opvanglocaties en woningmarkt

Hoewel de zorgen over immigratie breed gedeeld worden, lopen de redenen tussen kiezersgroepen ver uiteen. Voor de meeste linkse kiezers (66 procent) is een gebrek aan opvangplekken het grootste aandachtspunt. "Als er niets verandert wat betreft opvang en huisvesting wordt het onmogelijk mensen normaal op te vangen zonder dat ze buiten moeten slapen", vindt een GroenLinks-PvdA-stemmer.

Een ander punt, dat zowel bij links als rechts hoog op de agenda staat, is huisvesting. Bijna de helft (44 procent) van linkse kiezers maakt zich zorgen over de effecten van immigratie op de woningmarkt. Zij kijken vooral naar expats, die door belastingvoordelen voor 'exorbitante prijzen' en 'druk op de woningmarkt' zouden zorgen.

Welke zorgen hebben kiezers van partijen als het gaat over immigratie?
info

Over dit onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd van 7 tot en met 8 oktober 2024. Aan het onderzoek deden 29.552 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Daarvan stemden er 11.866 bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen op een van de linkse partijen GroenLinks-PvdA, D66, SP, Partij voor de Dieren, ChristenUnie of VOLT. Wanneer in dit artikel wordt gesproken over 'linkse kiezers', gaat het over een samenvoeging van deze kiezersgroepen. Aan het onderzoek deden te weinig stemmers op DENK mee om betrouwbare uitspraken over te doen. Om die reden is deze kiezersgroep niet meegenomen in de samenvoeging van linkse kiezers. De uitkomsten zijn gewogen en representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur, gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023.

Bekijk ook

Toenemende polarisatie

Daarnaast is een behoorlijke groep (51 procent) van de linkse kiezers bang dat immigratie leidt tot toenemende spanningen tussen groepen in Nederland. Sommigen van hen geven aan bang te zijn dat 'andere normen en waarden' druk kunnen zetten op bijvoorbeeld de acceptatie van vrouwen en lhbti+'ers in Nederland.

Maar vaker wordt er gewezen naar de rol van de politiek. Veel deelnemers geven aan dat immigratie in hun ogen vaak gebruikt wordt als 'excuus voor falend politiek beleid'. Volgens hen doen rechtse partijen lijken alsof asielzoekers de oorzaak zijn van alle problemen in Nederland. Een denkbeeld dat alleen maar voor meer polarisatie in Nederland zorgt, zeggen deze deelnemers.

Wel inperken, geen maximum

Sommige partijen zijn voor het stellen van een maximum aan het aantal migranten dat naar Nederland komt. Hoewel een flink deel minder immigratie wil, zien de meeste linkse kiezers (64 procent) daar niets in.

"Het is wel goed om een richtlijn te hebben, maar een hard maximum is onrealistisch en onwenselijk", vindt een D66-stemmer. Bovendien benadrukken veel kiezers dat het aantal vluchtelingen 'niet te voorspellen is' met de onstabiliteit in de wereld, en er voor mensen in nood 'altijd een plek moet zijn'.

Bekijk ook

SP'ers strenger op migratie

Opvallend is de positie van SP-kiezers. Van deze linkse kiezers is een ruime meerderheid (80 procent) voor het beperken van immigratie en denkt ruim de helft (57 procent) dat een maximum aantal zou helpen.

Net als bij veel andere kiezers gaan hun zorgen over de woningmarkt, spanningen in de samenleving en de opvang van asielzoekers. Maar SP-kiezers maken zich ook relatief vaak druk over de gevolgen van immigratie voor enkele 'typische SP-thema's', zoals gezondheidszorg en sociale voorzieningen. "Nederland moet humaan zijn, maar er zijn nu al zoveel problemen met armoede en in de zorg. Hoe meer mensen, hoe groter de problemen worden. Het is niet rechts om je daar zorgen over te maken", vertelt een SP-kiezer.

Niet iedereen moet worden geweerd

Dat grote groepen kiezers zich zorgen maken over immigratie, betekent niet dat alle migranten volgens hen moeten worden geweerd. Van alle kiezers vindt bijvoorbeeld een meerderheid (67 procent) dat vluchtelingen voor oorlog en geweld in eigen land hier mogen komen. Alleen bij kiezers van de PVV (40 procent), JA21 (36 procent) en FVD (28 procent) is daar maar een minderheid voor.

Ook voor arbeidsmigranten binnen de EU en politieke vluchtelingen moet plek zijn in Nederland, zeggen de meeste mensen. Meer weerstand, ook bij veel linkse kiezers, is er tegen de opvang van economische migranten, arbeidsmigranten van buiten de EU en mensen die op de vlucht slaan voor veranderend klimaat in eigen land.

Welke migrantengroepen mag Nederland opvangen en welke niet?

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant