Wie zegt je mail of social media op na overlijden? Ruim helft nabestaanden krijgt digitale zaken moeilijk afgehandeld zonder inloggegevens

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag, onder ruim 20.000 leden van het Opiniepanel. Veel van de panelleden laten weten nooit echt stil te hebben gestaan bij het regelen van een digitale nalatenschap voor als ze ooit komen te overlijden. Ruim een derde (36 procent) had zelfs nog nooit van die term gehoord.

Kwart heeft iets geregeld

Ruim een kwart (27 procent) heeft al wel iets ondernomen. Bijvoorbeeld door een document met gebruikersnamen of inloggegevens op te stellen, of door een 'digitale erfgenaam' aan te wijzen via Apple. 65-plussers hebben vaker iets geregeld, al heeft onder die groep ook nog niet de helft (39 procent) een digitale nalatenschap opgesteld.

In de meeste gevallen hebben mensen daar dus nog niet over nagedacht, maar een vijfde (21 procent) geeft ook aan niet te weten hoe zoiets moet. Ook heeft niet iedereen even scherp wat voor accounts ze nog online open hebben staan. "De meest gebruikte uiteraard, maar een digitaal actief persoon verzamelt natuurlijk honderden profielen", vermoedt iemand.

Soms jaren bezig

1 op de 5 deelnemers (21 procent) heeft zelf weleens meegemaakt dat zij op digitaal gebied iets voor een overledene hebben moeten regelen. In ongeveer de helft van de gevallen had diegene ook informatie achtergelaten, maar een even grote groep (49 procent) moest alles zelf uitzoeken.

En om alles geregeld te krijgen zonder die informatie, kostte die nabestaanden vaak (55 procent) behoorlijk wat moeite. Meerdere deelnemers laten weten dat dat maanden, soms zelfs jaren in beslag nam.

Weinig empathie

"Toen mijn zus overleed, zijn we heel lang bezig geweest om alles op te zeggen. Ze had nergens gegevens achtergelaten. We kregen zelfs 2 jaar na overlijden nog rekeningen over accounts die we niet kenden, echt een ramp", vertelt een deelnemer.

Maar ook het contact met instanties verloopt vaak moeizaam, of weinig empathisch. Een deelnemer probeerde via een telefoonprovider toegang te krijgen tot de mail van haar man, maar stuitte op veel weerstand: "Ik ben een keer huilend de winkel uitgelopen, omdat ik van het kastje naar de muur werd gestuurd. Het is uiteindelijk geregeld, maar zeker niet prettig geweest in een rouwperiode."

'Ieder jaar een berichtje'

Ook het opzeggen van een social media-account, met name Facebook en Instagram, is zonder inloggegevens vaak een opgave. Veel deelnemers krijgen te horen dat er zonder een overlijdensakte niet aan mee wordt gewerkt. Bij 19 procent is het uiteindelijk ook niet gelukt om het account op te heffen.

"Mijn vader had een Facebook-account waar we nog steeds niet in kunnen. Ieder jaar krijgen wij en zijn digitale vrienden een berichtje op zijn verjaardag om hem te feliciteren", zegt iemand daarover.

Onprettig idee?

Toegang tot de mobiele telefoon, mail, of andere logins van een overledene kan nabestaanden dus een eind op weg helpen. Ruim de helft (56 procent) van alle deelnemers zou het daarom vooral handig vinden als hun familie of partner na hun overlijden nog bij hun gegevens kan.

Toch vindt niet iedereen dat een prettig idee: 1 op de 6 (17 procent) vindt niet dat alles na hun dood openbaar zou moeten zijn voor nabestaanden. Vooral jongeren denken daar zo over. WhatsApp-gesprekken, browsergeschiedenis of sommige foto's kunnen wat hen betreft beter privé blijven. "Ik heb weinig te verbergen, maar vind het toch prettiger dat ze me kennen hoe ik was, niet van wat ze achteraf zouden vinden op mijn telefoon", licht iemand toe.