2 op 3 kinderen met gescheiden ouders merken daar jaren later nog gevolgen van: 'Nooit ergens kunnen wortelen'

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag en Stichting Villa Pinedo onder ruim 1.200 jongvolwassenen van wie de ouders uit elkaar gingen toen zij jonger dan 18 jaar waren. De stichting biedt hulp aan kinderen met gescheiden ouders. Vandaag is het de jaarlijkse Dag van de Scheiding, waarop aandacht wordt gevraagd voor goede begeleiding van kinderen én ouders tijdens echtscheidingen. Daarnaast werden ook zo'n 4.300 ouders ondervraagd, die zijn gescheiden toen hun kinderen jong waren.

Steun gemist

Zo'n 6 op de 10 (59 procent) van de jongvolwassenen geven aan dat er tijdens de scheiding van hun ouders onvoldoende steun was. Niet alleen van professionals, maar ook bijvoorbeeld vanuit de school of de ouders zelf werd aandacht gemist.

Dat is met name het geval bij conflicten tussen de ouders, een nieuwe relatie van een van hen, of bij de overgang naar het leven in twee huizen. Mensen die tijdens hun jeugd steun hebben gemist, voelen ook vaker later in hun leven nog invloed daarvan. Van hen merken bijna 8 op de 10 (78 procent) de gevolgen als ze volwassen zijn.

'Nergens kunnen wortelen'

Dat was bijvoorbeeld het geval bij Robin de Haan, een van de deelnemers in het onderzoek. Zijn ouders gingen uit elkaar toen hij nog erg jong was. Door die scheiding, die in totaal 6 jaar duurde, heeft hij in zijn jeugd op ongeveer elf verschillende plekken gewoond.

"Ik heb eigenlijk niet echt een ouderlijk huis gehad", vertelt hij. "Met zoveel verschillende woonplekken heb ik me nergens echt kunnen wortelen."

'Voorzichtiger over huwelijk'

De latere effecten van een scheiding komen vaak op meerdere vlakken terug. Voor de meesten is dat in de band met (een van) de ouders. Ook in hun zelfbeeld, mentale gezondheid, of (liefdes)relaties met anderen kunnen ze negatieve gevolgen ervaren.

Dat herkent Ivar Temmink, ook een van de deelnemers aan het onderzoek. Hoewel de scheiding van zijn ouders relatief soepel verliep, laat hij weten dat hij wel anders over het huwelijk is gaan denken: "Vooral voorzichtiger. Ik ben er getuige van geweest dat een huwelijk kan eindigen. Dat kan heel goed gaan, maar ik heb toch een stemmetje in mijn hoofd dat zegt dat je de rit uit moet zitten. Je moet dus echt de ware vinden."

Gebrek aan professionele hulp

De meeste jongeren (69 procent) in het onderzoek kregen geen professionele hulp tijdens de scheiding van hun ouders. In totaal zocht ruim een derde (36 procent) op latere leeftijd (opnieuw of alsnog) hulp van een professional om beter met de scheiding van hun ouders om te kunnen gaan.

Toch denken veel deelnemers dat kinderen baat zouden hebben van professionele hulp, bij de scheiding van hun ouders. Van degenen die dat in hun jeugd niet hadden, denkt een meerderheid (62 procent) dat dat achteraf gezien wel beter was geweest.

Ook ouders missen hulp

Niet alleen kinderen, ook bijna de helft (49 procent) van de gescheiden ouders geeft aan hulp gemist te hebben tijdens of na de scheiding. Voor hen valt het bijvoorbeeld zwaar om rond te komen met één inkomen, is er stress over het vinden van een woonruimte of het runnen van het huishouden, of ze voelen zich alleen.

Lisa van Montfoort, die zich via de stichting Villa Pinedo inzet voor kinderen met gescheiden ouders, herkent dat beeld: "Ouders zitten vaak in de overlevingsmodus, en zijn daarmee emotioneel ook vaak minder beschikbaar voor hun kinderen."

Meer voor kinderen willen zijn

Dat terwijl het welzijn van hun kinderen hetgeen is waar de meeste ouders (65 procent) zich het meest druk om maken tijdens de scheiding. Ruim 4 op de 10 (43 procent) hadden er tijdens en na de scheiding eigenlijk meer voor hun kinderen willen zijn, terwijl dat niet lukte. Ouders die daar beter in slaagden, laten bijvoorbeeld weten dat flexibele werktijden, goede afspraken met de ex-partner, en hulp uit de omgeving hen hielp er beter voor de kinderen te zijn.

Daarnaast benadrukt Van Montfoort dat het vooral belangrijk is om met de kinderen in gesprek te blijven. "Vraag door waar het kind mee zit, en wat het nodig heeft. Het gaat vaak niet eens zo zeer om wat je als ouder doet, maar dat je kinderen het gevoel geeft dat ze op je terug kunnen vallen."