1 op de 6 jonge mensen wil bewust geen kinderen: 'Op deze wereld hoef ik geen kind te zetten'
Eigen vrijheid, hoge kosten of de staat van de wereld: om verschillende redenen zegt 1 op de 6 jonge mensen zeker geen kinderen te willen. Tegelijk leven er ook zorgen over het dalend geboortecijfer, opvallend genoeg vooral onder mannen.
Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel onder ruim 2.500 deelnemers van 18 tot en met 44 jaar. Wereldwijd dalen de geboortecijfers. Ook in Nederland worden minder kinderen geboren dan nodig is om de bevolking stabiel te houden. Op lange termijn leidt dat tot bevolkingskrimp en vergrijzing.
'Baby van nu, soldaat van de toekomst'
Van de deelnemers uit het onderzoek zegt 1 op de 6 (17 procent) zeker geen kinderen te willen. Eigen vrijheid, de kant waarmee het opgaat met de wereld en hoge kosten zijn een paar van de belangrijkste redenen daarvoor.
"De aarde is overbevolkt, het klimaat is allang niet meer te redden en geopolitiek heb ik steeds meer het idee dat een baby van nu een soldaat voor de toekomst is", schrijft iemand. En een andere deelnemer vraagt zich af: "Waarom zou ik kinderen nemen als ik zelf nog niet eens aan een huis kan komen en al tien jaar in de wacht sta hiervoor? Ik ga geen kind opvoeden met dezelfde problematiek."
Dalend geboortecijfer
De grootste groep deelnemers (52 procent) maakt zich geen zorgen over het dalende geboortecijfer. Dat zijn ook mensen die zelf wel kinderen hebben of graag willen. Ze vinden dat er al genoeg mensen op de wereld zijn en zeggen dat het voor het milieu een stuk beter zou zijn als er minder mensen op de aarde zouden leven.
Toch ervaren vooral vrouwen wel druk vanuit de maatschappij om kinderen te krijgen. "De maatschappij lijkt het nog steeds vreemd te vinden dat ik als vrouw zeker weet dat ik geen kinderen wil", vertelt iemand.
Zorgen bij mannen
"Nog regelmatig hoor ik 'dat komt nog wel', terwijl ik echt zeker weet dat ik het niet wil." En iemand anders zegt: "Een vrouw zonder kinderwens wordt gezien als iemand die een hart mist."
Mannen (53 procent) maken zich vaker zorgen over het dalende geboortecijfer dan vrouwen (31 procent). Deze zorgen gaan dan vaak om vergrijzing, economische aspecten, immigratie en het behoud van de Nederlandse cultuur.
Stimulering vanuit overheid
Ook overheden maken zich zorgen om de daling en proberen die ontwikkeling daarom te keren. Frankrijk stuurde bijvoorbeeld 29-jarigen een brief over hun vruchtbaarheid, terwijl Noorwegen ruime verlofregelingen en toeslagen biedt. In sommige landen wordt het ook in heel andere hoeken gezocht, zoals een groot speeddate-evenement in Zuid-Korea.
Of het wel of niet goed is dat overheden zich hiermee bemoeien, daar verschillen de meningen over. Ongeveer een even grote groep vindt dit vooral goed (41 procent), als vooral slecht (39 procent). Maar tussen mannen en vrouwen zijn wel verschillen te zien: mannen (53 procent) kijken namelijk twee keer zo vaak positief naar dit soort stimulering vanuit de overheid, als vrouwen (28 procent).
Meer ondersteunen
"Ik vind dat de overheid het krijgen van kinderen best meer mag ondersteunen", zegt een man. "Niet door mensen onder druk te zetten, maar door praktische belemmeringen weg te nemen, bijvoorbeeld betaalbaar wonen, kinderopvang, bestaanszekerheid en de combinatie van werk en gezin." Maar sommigen benadrukken wel dat dit niet te veel ten koste mag gaan voor mensen die bewust geen kinderen willen of niet kunnen krijgen.
Dat is ook een argument dat veel wordt genoemd door mensen die tegen het stimuleren vanuit de overheid zijn. Zij vinden daarnaast dat het krijgen van een kind echt iemands eigen keuze moet zijn en dat ook de overheid zich daar niet mee mag bemoeien. "Vrouwenrechten en het recht op zelfbeschikking komen hierdoor onder druk te staan", is een zorg die genoemd wordt.
Gratis kinderopvang
Maar zouden mensen sneller kinderen willen als er concrete maatregelen worden genomen? De helft (51 procent) zou bij gratis kinderopvang meer openstaan voor kinderen. En ook uitbreiding van het geboorte- en ouderschapsverlof (48 procent) en garantie op een plek bij de kinderopvang (48 procent), zou mensen sneller motiveren.
Voor vrouwen wegen dit soort maatregelen wat zwaarder mee dan voor mannen, met name vanwege de invloed van het moederschap op de baankansen. "Voor vrouwen geldt toch vaker een 'babyboete', wat betreft carrière en zo", schrijft iemand.