De onbemande ruimtesonde Juno van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft, na een reis van bijna vijf jaar, in de nacht van maandag op dinsdag om 5.54 uur Jupiter bereikt. Waarom is Juno de ruimte ingestuurd? En welke voorgangers zijn er?

Wat doet de ruimtesonde Juno?

De ruimtesonde is onderdeel van het New Frontiers-programma van de NASA. Het programma heeft als doel het onderzoeken van verschillende planeten in ons zonnestelsel. De planeet Mars valt hier niet onder. Hiervoor is het Mars Scout Program in het leven geroepen.

Op 5 augustus 2011 werd de ruimtesonde gelanceerd aan boord van een Atlas V 551-raket vanuit Cape Canaveral in de Amerikaanse staat Florida:

Halverwege de reis, op 8 augustus 2013, had de sonde maar liefst ruim 1.4 miljard  kilometer afgelegd.

De onbemande ruimtesonde Juno bereikte in de nacht van maandag op dinsdag om 5.54 uur Jupiter, na een reis van bijna vijf jaar en bijna drie miljard kilometer.

De NASA publiceerde een kort filmpje om de aankomst van Juno bij Jupiter te vieren, in de stijl van een sciencesfiction-thriller:

Welk doel heeft de ruimtesonde Juno en wat betekent dit voor ons?

Juno draait nu in een ‘polaire satellietbaan’ (een omloopbaan waarbij een satelliet over of bijna over beide polen passeert) rond de planeet Jupiter. Juno gaat dus meerdere keren om de planeet Jupiter heen cirkelen. 

Vanuit deze omloopbaan doet Juno onderzoek naar het zwaartekrachtsveld, het magnetisch veld en de magnetosfeer van de planeet. Daarnaast onderzoekt de sonde de rotskern van Jupiter, de verdeling van de massa van de planeet, de samenstelling van gassen en de windbewegingen van Jupiter. Dit biedt mogelijk een beter inzicht in het ontstaan van de planeet en daarmee het ontstaan van ons zonnestelsel. Planeetdeskundige Lucas Ellerbroek is bijzonder enthousiast: ‘We hopen door het onderzoek meer te weten te komen over Jupiter, maar ook over het ontstaan van ons zonnestelsel.’

Welke eerdere ruimtesondes zijn er al geweest?

Ruimtesonde Juno is natuurlijk niet de eerste sonde die gelanceerd wordt. 

Voyager 1

In september 2013 maakte NASA bekend dat er voor het eerst in de geschiedenis een door mensen gemaakt voertuig de grens van ons zonnestelsel overschrijdt en terecht komt in ‘deep space’, de eindeloze ruimte tussen de sterren. Dat gebeurde al in augustus 2012, maar NASA maakte het pas een jaar later bekend vanwege de moeilijke lokalisering van de sonde buiten ons zonnestelsel. 

De Voyager 1 werd in 1977 gelanceerd. Na anderhalf jaar vloog het vaartuig langs de planeet Jupiter. Weer anderhalf jaar later bereikte de sonde de planeet Saturnus. In 2004 kwam hij in de buitenste schil van ons zonnestelsel terecht. 

Na 36 jaar verliet de Voyager 1 ons zonnestelsel. De sonde vliegt met een snelheid van ongeveer 17 kilometer per seconde. Waarschijnlijk heeft hij nog genoeg stroom om te blijven werken tot 2025, 48 jaar na de lancering. 

EenVandaag maakte eerder deze reportage over de Voyager 1:

New Horizons

In juli 2015 vloog de ruimtesonde New Horizons van ruimtevaartorganisatie NASA langs de planeet Pluto om daar unieke beelden te maken. Het is dan voor het eerst dat de dwergplaneet van zo dichtbij in beeld wordt gebracht. 

New Horizons vloog met 56.000 kilometer per uur langs Pluto en maakte in korte tijd veel foto's en deed metingen die het in de maanden daarna naar aarde terugstuurde. De exploratie-missie onderzocht of er inderdaad water is op Pluto en of de grootste maan die rondom de planeet draait, Charon, een atmosfeer heeft. De missie was niet alleen vanwege het bereiken van Pluto uniek: ook ging nooit eerder een missie zo ver en vloog een sonde zo snel.

Bekijk hieronder een eerder item van EenVandaag terug over de missie van ruimtesonde New Horizons:

Rosetta

In november 2014 lanceerde ruimtesonde Rosetta, het belangrijkste en grootste Europese ruimtevaartproject,  bedacht en getest door de ESA/ESTEC in Noordwijk. Rosetta had een robotje aan boord dat landde op de komeet 67P/ Churyumov-Gerasimenko. 

Voor het eerst in de geschiedenis kwam een ruimtevaartuig zo dichtbij een komeet. Met de speciale lander gaat ESA proberen een gat in de komeet te boren. Hiermee wordt onderzocht waar het water op aarde vandaan komt en of er andere bouwstenen voor leven op aarde op de komeet te vinden zijn.

Bekijk hieronder de reportage die EenVandaag maakte over dit ruimtevaartproject: