tv LIVE
meer NPO start

Wanneer kunnen we weer terug naar het 'oude normaal'? 3 experts over hun verwachtingen

Wanneer kunnen we weer terug naar het 'oude normaal'? 3 experts over hun verwachtingen
Bron: ANP

De coronacrisis duurt nu zeven maanden. Verschillende experts verwachten dat het echt nog wel even duurt voordat we weer terug gaan naar het ‘oude normaal’.

Vanavond worden er naar grote waarschijnlijkheid extra corona maatregelen aangekondigd door het kabinet. En daarmee lijkt de hoop op een relatieve korte duur van de coronacrisis voorbij. Toch is het niet allemaal negatief, want het gaat bijvoorbeeld ook goed met de onderzoeken naar vaccins. Natuurlijk is het soms vooral koffiedik kijken. Toch spreken 3 experts hun verwachtingen uit.

Marjolein Kikkert - viroloog LUMC

"We moeten denken aan eind volgend jaar, of 2022", zegt viroloog Marjolein Kikkert. Ze zegt dat we op den duur echt weer terug kunnen naar het 'oude normaal' en bijvoorbeeld feestjes kunnen vieren en elkaar kunnen knuffelen. "Het zal een tijd duren, maar het komt echt weer. Daar ben ik van overtuigd." Kikkert is moleculair bioloog en universitair hoofddocent aan het Leids Universitair Medisch Centrum.

Ze houdt zich de gehele coronacrisis al bezig met de ontwikkeling van een vaccin. Misschien komen er wel meerdere vaccins. "De koplopers kunnen bijvoorbeeld in de eerste helft van volgend jaar worden goedgekeurd om te worden gebruikt. Degene die daar achteraan komen, zijn er dan eind volgend jaar. Dan kan de vaccinatie beginnen. Maar het duurt nog wel even voordat het vaccin gaat werken en voordat men immuun wordt." Volgens Kikkert gaat het virus niet meer weg. "We zullen het virus altijd in de mensheid blijven zien. Maar ik weet zeker dat we weer terug kunnen naar een soortgelijke periode van voor corona."

Lees ook

Marc Bonten - arts-microbioloog UMC Utrecht

"Een terugkeer naar het oude normaal verwacht ik pas als een groot deel van de bevolking gevaccineerd kan worden met een werkzaam vaccin. Ik verwacht dat het vaccin zelf eerder wordt ingezet, maar ik denk dat pas in het najaar van 2021 echt grote groepen zijn gevaccineerd", zegt Marc Bonten, microbioloog van het UMC Utrecht. Bonten verwacht dat we nog wel even door zullen gaan met het versoepelen en het aanscherpen van de maatregelen, want we weten steeds beter wat wel en niet werkt. "We zijn voorlopig nog niet van de maatregelen verlost."

"Als we groepsimmuniteit hebben denk ik dat we naar een normale samenleving kunnen gaan. Vooropgesteld dat het vaccin goede en langdurige bescherming kan bieden. Anders zouden we ook naar jaarlijkse vaccinaties toe moeten. Het is allemaal onduidelijk hoe dat gaat zijn. We zullen de groepsimmuniteit op basis van vaccinaties nodig hebben om weer tot een normale samenleving met normale omgangsvormen te komen."

Lees ook

Diederik Gommers - voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care en lid van OMT

Diederik Gommers is positiever gestemd. "We geven nu een mix aan medicijnen die ongelooflijk goed uitpakt. Ook is de ligduur korter en er gaan minder mensen naar de IC. De mortaliteit is gehalveerd. Ik verwacht dat we de komende zes maanden zoveel stappen vooruit gaan zetten." Maar dat kan volgens Gommers alleen als we ook meer aan preventie gaan doen. Hij denkt dan aan bijvoorbeeld meer sporten en gezonder eten.

Ook denkt Gommers dat ons gedrag deels blijvend veranderd: "We geven elkaar al geen handen en hebben al mondkapjes op. Daarom kan de griep dit jaar ook minder een issue worden." Gommers vind dat we niet alleen naar vaccins moeten kijken. "Natuurlijk komt er een vaccin, maar je zult ook zien dat niet iedereen het vaccin gaat nemen." Ook denkt Gommers dat het virus wel eens kan uitdoven. "Wat je ziet dat als het reproductiegetal lager is dan 0.3, dan mag ik van experts geloven dat het virus uitdooft en dan verdwijnt het." Maar volgens Gommers gaat dat wel alleen als we dus goed inzetten op preventie en door wetenschappelijke ontwikkelingen. "Je zult ervoor moeten zorgen dat het virus zo weinig voorkomt in de bevolking dat we er ook geen rekening mee hoeven te houden."

Lees ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom volgens deze expert Iran en de VS in gesprek willen over atoomakkoord: 'Jonge mensen willen vrijheid'

Waarom volgens deze expert Iran en de VS in gesprek willen over atoomakkoord: 'Jonge mensen willen vrijheid'
Een voetbalfan tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tussen Iran en de VS in 2000
Bron: ANP

Iran en de Verenigde Staten zitten vandaag om de tafel in Oman om een nieuw atoomakkoord af te sluiten. President Donald Trump stapte in 2018 uit het vorige akkoord, waarom zijn de landen nu weer in gesprek? "Alternatief is bombardementen."

Iran-deskundige en analist bij het Haagsche Instituut Geopolitiek Damon Golriz verwacht dat beide landen heel positief de gesprekken van vandaag ingaan. "En dat er ook eigenlijk een rail wordt gelegd voor de bewegingen die meer richting diplomatie gaan in plaats van oorlogsretoriek."

'Amerika wel kernwapens tegenhouden'

De gesprekken gaan dus over een nieuw atoomakkoord tussen Iran en de VS, waarin de landen afspraken maken over het nucleaire programma van Iran en wat ze met die technologie doen. "Het heeft alleen maar een politiek besluit nodig om zometeen kernwapens te maken. En dat wil Amerika tegenhouden."

De reden dat de VS toenadering zoekt heeft volgens Golriz te maken met de rivaliteit tussen de VS en China, waar het Midden-Oosten tussen zit. "Het is een veld waarin energie en logistiek een belangrijke rol spelen", legt hij uit. "En wat Iran wil is eigenlijk minder sancties, omdat de Amerikanen heel veel sancties hebben opgelegd de afgelopen paar jaar. En natuurlijk ook dat er geen oorlog komt."

Bekijk ook

De vorige 'Iran-deal'

Dit is niet de eerste keer dat Iran en de VS praten over kernprogramma's. In 2015 waren de landen het al eens geworden over het Iraanse kernprogramma. Iran zou volgens dit plan afzien van het maken van kernwapens. In ruil daarvoor beloofde landen zoals de Verenigde Staten en Europese landen om economische sancties tegen Iran op te heffen.

Toen Donald Trump in 2018 begon aan zijn eerste termijn als Amerikaanse president stapte hij uit het akkoord, ook kondigde hij nieuwe sancties aan op Iran. Sindsdien houdt Iran zich ook steeds minder aan de afspraken uit het akkoord.

'Iran moet gesprek aangaan'

Volgens de Iran-deskundige is dit het juiste moment om te praten over een nieuw akkoord. "Iran is ontzettend verzwakt na 7 oktober door de aanvallen van Israël op bijvoorbeeld Hezbollah, Hamas en de Houthis." Dat zijn allemaal groepen die militair gesteund worden door Iran.

"Er is ook een militaire opbouw in de regio door Amerika die ongekend is in de afgelopen 20 jaar", vertelt Golriz. "Dat samen zorgt ervoor dat Iran het gesprek moet aangaan, omdat het alternatief bombardementen is."

Hamas, Hezbollah, Houthi's: de invloed van Iran uitgelegd

'Regime wordt niet gedragen door bevolking'

Volgens Golriz heeft Iran nu ook te maken met veel interne problemen, wat een belangrijke reden is om in gesprek te gaan. Zo waren er de afgelopen jaren veel demonstraties voor vrouwenrechten. "Het regime wordt niet gedragen door de bevolking. Jonge mensen willen meer vrijheid, een westerse manier van leven. Dit regime kan dat niet geven."

"Economisch gaat het ook heel slecht", gaat hij verder. "Het land is gesanctioneerd op allerlei manieren. Je kan hier bijvoorbeeld geen geld over maken naar Iran als je familieleden hebt." Ook mogen veel bedrijven niet handelen met Iran, hierdoor is het land economisch grotendeels afgesloten van de rest van de wereld.

'Trump wil voor vrede zorgen'

De reden dat de VS het gesprek opnieuw aangaat, heeft volgens Golriz vooral te maken met president Trump zelf. "Hij wil een deal sluiten omdat hij de president wil zijn die voor vrede zorgt", legt hij uit.

President Trump wil volgens de Iran-deskundige het land naar zich toetrekken, om meer invloed te krijgen in het Midden-Oosten. "Waar dus energie en logistiek een belangrijke rol spelen. En dat samen zorgt ervoor dat er voldoende politieke wil is om deze bijeenkomst te laten slagen."

Waarom volgens deze expert Iran en de Verenigde Staten in gesprek willen over atoomakkoord

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'
Bron: EenVandaag

Het aantal meldingen van frauduleuze belletjes is enorm gestegen. Volgens expert Dave Maasland zijn de daders vaak Nederlandse jongeren die door bendes hiervoor geronseld worden. ”Het lijkt steeds meer op georganiseerde misdaad.”

Steeds meer criminelen proberen via de telefoon geld af te troggelen bij niets vermoedende slachtoffers. Dat blijkt uit recente cijfers van de fraudehelpdesk. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen er 9.793 meldingen binnen bij het anti-fraude instituut. In 2024 lag dit aantal in dezelfde periode nog op 3.031 meldingen.

Grote criminele bendes

Cybercrime-expert Dave Maasland is niet verbaasd over deze toename. "Deze vorm van misdaad begint echt de vorm aan te nemen van georganiseerde misdaad", legt hij uit.

Er zitten volgens hem steeds vaker grote criminele bendes achter deze vorm van oplichting. "Die weten hoeveel geld hiermee te verdienen valt."

Bekijk ook

'We zijn gewend alles online te delen'

Daarnaast maakt nieuwe technologie als AI het stuk makkelijker voor deze criminelen om hun slag te slaan, zegt Maasland. "De opkomst van kunstmatige intelligentie speelt zeker een rol en die versnelt deze opmars alleen maar. Je hebt nu voor het klonen van een Nederlandse stem, nog maar 10 seconden nodig van de oorspronkelijke stem", legt hij uit. "Dus dat wordt steeds beter en makkelijker."

"Maar dat is zeker niet de enige factor", benadrukt de expert. Ons eigen online gedrag speelt oplichters ook vaak behoorlijk in de kaart. "We zijn zo gewend om alles online te delen, omdat we elkaar vertrouwen. Deze gegevens lekken ook vaak uit. Maar dat zorgt er wel voor dat criminelen heel geloofwaardig deze telefoontjes kunnen plegen."

'Kan iedereen overkomen'

"Ze zijn echt zo geraffineerd deze oplichters", gaat Maasland verder. "Ze bellen je dus op en gebruiken in zo'n telefoontje allemaal gegevens van jou. Ze weten je naam, je adres en soms zelfs ook je banksaldo. Dan wordt het zo geloofwaardig allemaal."

Maasland heeft zelf van dichtbij gezien hoe deze criminelen te werk gaan. "Ik heb wel eens telefoontjes van de politie mogen mee luisteren. De manier waarop deze oplichters dat doen, is echt zo extreem gehaaid en geloofwaardig", vertelt hij. "Zo klantvriendelijk ook. Ik me voorstellen dat iedereen hier in mee zou kunnen gaan. Het kan dus echt iedereen overkomen."

Bekijk ook

Geronselde jongeren hebben 'geen idee'

Wat Maasland ook zorgen baart, is de leeftijd van de daders die zich met deze vorm van oplichting bezig houden. "Het zijn vooral veel jongeren ook die geronseld worden door deze bendes, helaas ook in vriendengroepen. Want veel van deze fraudeurs zitten gewoon in Nederland. Daar waarschuwt de politie voor."

"Ze vertellen deze jongeren niet dat ze geld stelen van ene mevrouw Jansen, maar dat ze stelen van de verzekering of van de bank", gaat hij verder. "In de rechtszaal komen ze er soms pas achter dat mevrouw Jansen het slachtoffer is en haar hele pensioenpotje weg is. Ze hebben echt geen idee."

'Let op urgentie'

De expert heeft tot slot nog een gouden tip hoe je kunt voorkomen dat je in de val van deze oplichters loopt. "Let op urgentie, dat komt bij al deze vormen van oplichting voor, of ze nou kunstmatige intelligentie gebruiken of niet."

"Ze roepen altijd hun slachtoffer op om direct iets te doen, meteen iets over te maken", legt hij Maasland uit. "Want anders verlies je je geld of je telefoon. Als je wordt opgedragen direct te handelen, moeten alle alarmbellen afgaan."

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant