Een paar maanden na het Cambridge Analytica-schandaal lijken veel mensen het schandaal alweer vergeten. Veel mensen dachten achter dat dit het einde van de populariteit van Facebook zou betekenen. Het tegenovergestelde lijkt waar, Facebook is zelfs meer waard dan voor het schandaal.

Maar schrijver en internetcriticus Andrew Keen waarschuwt voor het volgende grote schandaal: “Cambridge Analytica was een grap. Zolang Facebook het onderliggende probleem niet aanpakt zullen er meer en grotere crises komen. Ze herschikken de stoelen op de Titanic.” Keen waarschuwde tien jaar geleden al voor het gevaar van grote tech-bedrijven. “Ze delven onze data en verkopen al onze gedachten alsof het een product is.”

Oud-Google-medewerker Tristan Harris is het daar hartgrondig mee eens. Hij werkte jarenlang in Silicon Valley tot hij zich steeds meer zorgen begon te maken. “De techreuzen doen er alles aan om je verslaafd te maken aan hun product. Het zijn net drugsdealers. Als je er uit wilt stappen sturen ze mails om je weer binnenboord te krijgen.”

We moeten ons echt zorgen maken

Wat kan er nu fout gaan op een website waar mensen vooral naar kattenfilmpjes kijken? Het is een beeld waar Andrew Keen al jaren tegen vecht: “Het ondermijnt onze democratie.” Harris vult aan: “We zagen het al bij de Brexit en de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Nepnieuws wordt op sites als Facebook veel sneller verspreid dan de waarheid waardoor mensen erin gaan geloven.”

Facebook-baas Mark Zuckerberg gaf een paar maanden geleden een hoorzitting in de Amerikaanse senaat toe dat de Russische trollen maar liefst 126 miljoen mensen hebben bereikt. Dat het nog erger kan laat de genocide in Myanmar wel zien. De haat tegen de Rohingya bevolkingsgroep werd aangewakkerd op Facebook. “Door Facebook nam het een enorme vlucht terwijl Facebook niet eens doorhad dat het gebeurde. Niemand bij Facebook spreekt de taal terwijl het dus enorme gevolgen kan hebben”, aldus Harris.

Hoe nu verder?

Techjournalist Wouter van Noort is deze week voor EenVandaag op onderzoek uit: kunnen we Facebook nog wel blijven gebruiken, of moeten we echt op zoek naar een alternatief? Vanavond in EenVandaag het eerste deel in een driedelige serie over Facebook.