radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Waarom een beloning voor de gouden tip in een moordzaak steeds minder vaak wordt uitgeloofd

Waarom een beloning voor de gouden tip in een moordzaak steeds minder vaak wordt uitgeloofd
Een actie om tipgeld in te zamelen voor Tanja Groen, die nog altijd vermist is
Bron: ANP

Justitie looft de laatste jaren steeds minder vaak een beloning uit om vastgelopen zaken vlot te trekken. Het aantal uitgeloofde beloningen daalde van 76 in 2017 naar 19 vorig jaar. En dit jaar zijn er pas 8 beloningen uitgezet.

Het gaat meestal om zware misdrijven, zoals moord, doodslag en gewapende overvallen. Maar ook ernstige brandstichtingen of bedreigingen kunnen voor Justitie aanleiding zijn om een beloning uit te loven. Dat blijkt uit cijfers die EenVandaag heeft opgevraagd bij het Openbaar Ministerie (OM).

Beloning als opsporingsmiddel

Volgens hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff, die in 2021 onderzoek deed naar beloningen en tipgeld, wordt de beloning tegenwoordig anders ingezet dan vroeger.

"Vroeger was de beloning altijd het laatste middel, omdat een zaak op slot zat. Nu wordt het veel meer ingezet in een vroegere fase van opsporingsonderzoeken. Om ruis te creëren, zodat mensen gaan praten en bellen met elkaar en dat de politie zo informatie krijgt. Het is meer een opsporingsmiddel geworden."

Daling opvallend

Dat de cijfers de laatste jaren dalen, is opvallend, zegt Brinkhoff. Maar het betekent niet automatisch dat er sprake is van een trend. Als je kijkt naar een langere termijn gaan de cijfers door de jaren heen namelijk vooral op en neer. "Maar stel dat de daling doorzet, dan zou een verklaring kunnen zijn dat de beloning als opsporingsmiddel niet zoveel zoden meer aan de dijk zet", zegt de strafrechtexpert.

De gebruikelijke hoeveelheid beloningen die per jaar worden uitgeloofd ligt tussen de 20 en 35. Van 2017 tot en met 2019 zijn er verschillende cold case-zaken opgepakt. Deze waren bestemd voor de zogeheten cold case kalender, die toen werd uitgegeven. Dat er een afname is, komt onder andere daardoor, volgens een woordvoerder van het OM.

Bekijk ook

Ton op hoofd Taghi een uitzondering

De meeste beloningen die het Openbaar Ministerie uitlooft liggen tussen de 3.000 en 30.000 euro. Een grote uitzondering is de zaak tegen crimineel Ridouan Taghi. In 2018 was Justitie naarstig op zoek naar de verblijfplaats van Taghi en zijn vermeende handlanger Saïd Razzouki.

Het Openbaar Ministerie zette maar liefst 1 ton beloning uit voor de tipgever die wist te vertellen waar ze verbleven. Het is het hoogste bedrag dat Justitie ooit heeft uitgeloofd. Volgens Brinkhoff was hier sprake van een bewuste strategie. "Dit is een laag bedrag als je kijkt naar wat voor soort verdachte Taghi is en om wat voor zaak het gaat. Maar het is een heel mooi bedrag als je kijkt naar wat - waarschijnlijk - de echte reden was om het uit te loven, namelijk ruis creeëren in en buiten het criminele milieu. Zo kom je misschien meer te weten waar deze verdachten zich zouden kunnen ophouden".

Er wordt steeds minder vaak tipgeld uitgeloofd

Niet meer meldingen

De meeste beloningen worden overigens nooit uitbetaald, omdat de gouden tip uitblijft. Van de 257 beloningen die sinds 2017 zijn uitgeloofd, zijn er slechts 4 uitbetaald. Ook in de zaak Taghi is er nooit tipgeld uitbetaald, zo blijkt uit de verstrekte cijfers. Toch wilde de Tweede Kamer de beloningen ophogen, omdat dat tot meer meldingen zou leiden. Dat klopt niet, zegt Brinkhoff.

"We hebben in ons onderzoek geen relatie gevonden tussen hogere beloningen en meldingsbereidheid. Dat komt omdat er veel andere redenen kunnen zijn waarom iemand iets meldt, zoals wraak, vergelding of het idee dat de waarheid boven tafel moet komen. Geld kan zeker een rol spelen, meer geld ook, maar het is geen één-op-één-relatie. Een hoger bedrag zou zelfs kunnen leiden tot minder tips. Het kan namelijk ook uitstralen dat het heel gevaarlijk is om iets te melden, waardoor mensen hun informatie juist niet delen met de politie."

Bekijk ook

info

Top 8 uitgeloofde beloningen 2017 tot nu

  1. Verblijfplaats van verdachten Ridouan Taghi en/of Saïd Razzouki: 100.000 euro (2018)
  2. Moord/doodslag 13 jarige scholier Seder Soares: 40.000 euro (2022)
  3. Dubbele moord A.J. Broek & P. van Blarcum: 30.000 euro (2017)
  4. Dubbele moord J.R. Winter & J.R. van Doorn: 30.000 euro (2018)
  5. Verblijfplaats van verdachte Gerel Palm: 30.000 euro (2018)
  6. Vergismoord disk-jockey D. Latumahina: 25.000 euro (2017)
  7. Liquidatie E. Basakci: 25000 euro (2018)
  8. Liquidatie Raymondo Landveld en poging liquidatie: 25.000 euro (2018)
In de zaak Tanja Groen is 1 miljoen tipgeld uitgeloofd: bekijk hier de reportage

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant