Een stevige uitspraak in een rapport van wetenschappers deze week: 'Vervolging na het plegen van links-extremistische acties vindt om allerlei redenen niet plaats.' Het rapport werd geschreven in opdracht van het Wetenschappelijk onderzoek- en documentatiecentrum van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Het rapport noemt voorbeelden van mensen die gezichtsbedekkende kleding dragen terwijl dat verboden is, die vuurwerk bij zich hebben tijdens demonstraties of die huizen bekladden. De politie vindt het lastig om onderzoek te doen als mensen onherkenbaar zijn, en laat het er vervolgens bij zitten.

Voormalig links activist Roel van Duijn noemt het ‘geen goed nieuws’ dat linkse extremisten vrijuit lijken te gaan. Maar het linkse geweld is volgens hem erg beperkt in Nederland, en het is minder ernstig dan het geweld van islamitische terreurgroepen, vindt hij. Overigens stelt hij dat rechtse activisten in het verleden ook vrijuit gingen. Van Duijn: "Ik ben ooit ontvoerd door een rechtse actiegroep. Daar is nooit aandacht aan besteed, terwijl ik luidkeels bekend heb gemaakt wie de dader was. Justitie heeft daar nog maar onlangs excuses voor aangeboden aan mij."

Jaren '80: Tweederde uit linkse hoek

Onderzoeker Nikki Sterkenburg stelt dat in de jaren tachtig tweederde van de politiek gemotiveerde geweldsdaden uit linkse hoek kwam. "Uiterst kwalijk", erkent Roel van Duijn. "Maar ik heb niet het gevoel dat er nu een golf van links geweld aan zit te komen. Dit soort rapporten verschijnt van tijd tot tijd. Ik heb geen aanwijzing dat links activisme in Nederland toeneemt."

Van Duijn is zelf bijna dertig jaar gevolgd door inlichtingendiensten. "Ten onrechte, want ik ben altijd voor vredelievende acties geweest", zegt hij.  Ook andere linkse activisten hadden daar mee te maken. "Na de Koude Oorlog kwam dat een beetje tot stilstand gelukkig. Ik ben bang dat er nu onder invloed van rechtse populisten een nieuwe aanval gedaan wordt op linkse activisten."

Volgens onderzoeker Nikki Sterkenburg kenmerkt het Nederlandse beleid zich in het algemeen door gematigd reageren op activisme, of het nu links of rechts is. Sterkenburg: "De Nederlandse overheid heeft altijd de strategie gehad om ‘een klein beetje activisme’ toe te staan. De verdediging is: dat is niet soft maar heel slim, want daardoor kan activisme zich niet verder ontplooien. Als we er hard ingaan stoken we het vuur alleen maar verder op’, is de redenering."