De kans dat Nederland ooit onder water komt te liggen, lijkt niet onwaarschijnlijk. De snelheid waarmee de ijskap van de Zuidpool smelt is de laatste tien jaar verdrievoudigd. Hoe minder ijs er op de poolkappen in Antarctica ligt, des te hoger de zeespiegel stijgt.

Op de zuidpool verdween rond 2005 nog 73 miljard ton ijs per jaar. In de tien jaar daarna is dat opgelopen tot 219 miljard ton per jaar. Deze verdrievoudiging van smeltwater vanaf Antarctica heeft voor een zeespiegelstijging van 7,6 millimeter gezorgd. Dat blijkt uit gegevens van 24 verschillende onderzoeksgroepen van de afgelopen 25 jaar. Zij publiceren gezamenlijk hun bevindingen in vakblad Nature.

De onderzoekers combineren onder andere satellietmetingen van de ruimtevaartorganisaties NASA en ESA om tot hun conclusies te komen. Een van de dingen die ze hebben geconcludeerd is dat 40 procent van de 7,6 millimeter in zeespiegelstijging het gevolg is van gesmolten ijs dat de afgelopen vijf jaar in de zee terecht is gekomen.

‘Onderzoek laat zorgwekkende trend zien’

De bijna 8 millimeter lijken misschien niet veel, maar hoogleraar polaire studies Louwerens Hacquebord noemt dit een zorgwekkende trend. “Tot nu toe zijn we uitgegaan van een zeespiegelstijging van zes centimeter per honderd jaar”, legt Hacquebord uit. “Maar de laatste tien jaar is het verdrievoudigd. Als dat zo doorgaat, spreek je over tientallen centimeters per honderd jaar.”

Dit kan volgens Hacquebord zorgen voor grote problemen, voornamelijk in de laaggelegen gebieden van de wereld zoals Zuidoost-Azië. “Daar worden door één meter zeespiegelstijging al 110 miljoen mensen bedreigd.

Met name voor Nederland grote gevolgen

Nederland is ook een van deze laaggelegen gebieden. “We moeten ons onder andere zorgen maken om de druk op de dijken”, zegt Hacquebord. “In de tweede plaats is het probleem dat bij een stijgende zeespiegel rivieren moeilijker afstromen. Daardoor krijg je rivieroverstromingen in het binnenland.”

‘Dit kan een gevolg zijn van klimaatverandering'

De oorzaak van de toename moet nog verder worden onderzocht, maar Hacquebord denkt niet dat het een gevolg is van natuurlijke omstandigheden. "Het kan een rechtstreeks gevolg zijn van de klimaatverandering.” 

Hoe de situatie in de toekomst zal verlopen, kan volgens Hacquebord niet met zekerheid worden gezegd. "Het is in ieder geval goed dat deze verschillende groepen een keer bij elkaar worden gebracht. Nu krijg je de gegevens uit een veel groter gebied." 

Meer uitleg over de smeltende ijskap? Kijk hieronder een deel van het gesprek: