radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Pas vanaf 18 jaar een coronavaccin: chronisch zieke Milan (16) zit al sinds maart thuis, maar wordt niet ingeënt

Pas vanaf 18 jaar een coronavaccin: chronisch zieke Milan (16) zit al sinds maart thuis, maar wordt niet ingeënt
Milan zit al sinds maart in quarantaine
Bron: EenVandaag

Het vaccinatieproces is in volle gang. Maar kwetsbare jongeren vallen in Nederland buiten de boot. Pas vanaf 18 jaar wordt er geprikt. De 16-jarige chronisch zieke Milan hoopt dat hij toch aan de beurt komt.

Hij heeft sinds het begin van de coronacrisis geen schoolbank meer gezien. Milan Altena uit Zutphen heeft de spierziekte FSHD en door bewegingstekort ernstig overgewicht. Samen met zijn ouders en zusje verblijft hij uit angst voor het virus al sinds maart in thuisquarantaine. Hij is gefrustreerd: "Je zit continu in je hoofd te denken, als dat vaccin komt, heb je weer wat meer vrijheid. En dan komt dat vaccin niet."

Maanden in quarantaine

Al maanden wacht Milan met smart op een vaccin. Het zou dé oplossing zijn om zorgelozer een stap buiten de deur te kunnen zetten. "We zitten al vanaf het begin van de coronacrisis binnen. Zelfs mijn dochter van 12 kan niet naar school omdat het risico op besmetting te groot is", vertelt Milans moeder Jeanette Altena. Maar nu er eindelijk geprikt wordt, komt Milan vanwege zijn leeftijd niet in aanmerking.

Jeanette Altena
Bron: EenVandaag
Jeanette Altena: "De GGD, het RIVM, het ministerie...niemand kan ons helpen"

Nederland heeft namelijk besloten om jongeren onder de 18 niet te vaccineren. Terwijl het Pfizer-vaccin als enige coronavaccin wel is getest op jongeren van 16 en 17 jaar. "Die zou Milan dus kunnen krijgen", zegt Jeanette wanhopig. "Ik heb al gebeld met de GGD, het RIVM en ook brieven gestuurd naar het ministerie van Volksgezondheid, maar niemand kan ons helpen. Ook de huisarts kan het niet doen, want het Pfizer-vaccin wordt alleen gegeven via de GGD."

Lees ook

Onder de 18 geen prik

Om te voorkomen dat hele gezinnen thuis moeten blijven, roept patiëntenorganisatie Kind en Ziekenhuis op om zo snel mogelijk beter te onderzoeken of ernstig zieke kinderen gevaccineerd kunnen worden. In Nederland zijn 10.000 kinderen met een chronische ziekte zelfs afhankelijk van een verpleegkundige thuis. "Het is dan heel slecht uit te leggen dat zij niet gevaccineerd kunnen worden", zegt Hester Rippen van de patiëntenorganisatie. De GGD volgt het vaccinatiebeleid van het ministerie: onder de 18 wordt er niet geprikt. Volgens Rippen moet daar een uitzondering op gemaakt kunnen worden.

Vaccinproducent Pfizer geeft aan dat het recent ontwikkelde coronavaccin inderdaad getest is op jongeren vanaf 16 jaar. In tegenstelling tot Nederland hebben landen als het Verenigd Koninkrijk en Finland kwetsbare jongeren vanaf 16 jaar daarom wel opgenomen in de vaccinatieplanning.

Lees ook

Grote gevolgen

"Naast de fysieke impact is vooral ook de sociale impact van een lockdown op een kind of jongere veel groter dan op een volwassene", vult Hester Rippen aan. "Als ze dan óók nog eens chronisch ziek zijn, heeft het grote gevolgen." Rippen vindt dat er al op tijd moet worden stilgestaan bij deze groep. "Er is nog niet eerder aan gedacht."

Voorrang op het vaccineren hoeft wat Jeanette betreft niet. "Als we maar uitzicht hebben op een datum, dat we weten dat ook Milan aan de beurt komt." Ze hoopt dan ook dat het vaccinatiebeleid wordt aangepast. "Het is heel gek dat gezonde 18-jarigen straks wel gevaccineerd zijn, en zieke 16- en 17-jarigen niet."

AVROTROS

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Minder zorgstudenten in het mbo, terwijl personeelstekort groeit: 'We moeten ons rot schrikken als samenleving'

Het aantal studenten op mbo-opleidingen voor verpleegkundigen en verzorgenden blijft maar dalen. In de laatste 5 jaar ging het om een daling van 30 procent, terwijl er juist veel vraag is naar zorgpersoneel. De MBO Raad wil nu actie van het kabinet.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Kans op inslag van asteroïde 2024 YR4 op aarde steeds groter, maar volgens deze ruimteonderzoeker hoeven we niet bang te zijn

Kans op inslag van asteroïde 2024 YR4 op aarde steeds groter, maar volgens deze ruimteonderzoeker hoeven we niet bang te zijn
Bron: Unsplash

Een groep astronomen trekt aan de bel, want de kans dat een asteroïde de aarde gaat raken wordt steeds groter. In 2 weken tijd steeg deze van 2,6 naar 3,1 procent. "Historisch, maar niet te vergelijken met de asteroïde die dinosaurus heeft uitgeroeid."

De asteroïde, die volgens NASA op 22 december 2032 de aarde zou kunnen raken, heeft zelfs al een naam: 2024 YR4. Hij heeft een geschatte doorsnee van tussen de 40 en 90 meter, en verplaatst zich met een snelheid van meer dan 10 kilometer per seconde. Mocht hij de aarde raken, dan krijgen we dus met een flinke klap te maken.

'Neem het met een korrel zout'

Zijn we over 7 jaar in gevaar? Als je het aan ruimtevaartspecialist Angelo Vermeulen vraagt, niet. "Je moet het met een grote korrel zout nemen", merkt hij op. "Het is een vrij relatief hoog cijfer. Maar de gemeenschap van astronomen wereldwijd maakt zich eigenlijk geen zorgen."

"Want wat er meestal gebeurt, is dat naarmate men meer en meer informatie te weten komt over de baan en de snelheid van de asteroïde, door meerdere metingen te doen, ze zich eigenlijk realiseren dat de kans kleiner wordt dat hij de aarde zou raken."

Bekijk ook

Nog geen 'doomsdag'

"Dit is dus zeker nog geen 'doomsday-scenario'", zegt Vermeulen. Op het moment van de eerste observatie is de asteroïde namelijk nog ver verwijderd van de aarde. Het is een klein object in de verre verte. Om hem te spotten hebben astronomen een sterke telescoop nodig.

"Dan probeer je zo goed mogelijk de baan en de snelheid op te meten", legt hij uit. "Het percentage gaat dan vaak schommelen, soms omhoog en dan soms weer omlaag. Wanneer hij dichterbij de aarde zit kunnen we hem veel makkelijker observeren en opmeten." Pas dan kunnen astronomen écht spreken over de kans op een inslag. "Maar in het verleden is eigenlijk altijd gebleken dat die kans dan 0 procent werd en dat het dan langs de aarde heen vliegt."

Meerdere asteroïden in zonnestel

Naast 2024 YR4 vliegen er meer dan een miljoen asteroïden door het zonnestel, weet Vermeulen. Tussen Mars en Jupiter zit een asteroïdengordel waar een groot deel van deze 'mini planeetjes' vliegen. "Die zitten daar eigenlijk vrij veilig, want ze draaien in een baan om de zon. Ze zijn geen bedreiging."

"Maar er zijn dus ook asteroïden die los door het zonnestelsel vliegen." En voor die losse - zoals 2024 YR4 - moeten we uitkijken. "Ze zouden mogelijk op de aarde kunnen neerstorten. En dat is in het verleden al gebeurd, er zijn genoeg voorbeelden. De bekendste is natuurlijk het uitsterven van de dinosauriërs, veroorzaakt is door zo'n inslag."

Bekijk ook

Zeer zeldzame gebeurtenis

Ook in de Amerikaanse staat Arizona sloeg zo'n 50.000 jaar geleden een asteroïde in. Onderzoekers schatten in dat deze een diameter van ongeveer 50 meter had en rond de 300.000 ton woog. "Je kan hem bezichtigen, een prachtige geologische formatie", noemt de ruimtevaartspecialist het.

De aarde blijft dus niet gespaard van zulke inslagen, vertelt Vermeulen. "Maar dat het zal gebeuren in een tijdbestek van een mensenleven is zeer zeldzaam."

DART

Ook vertelt de ruimtevaartspecials dat NASA technologie heeft ontwikkeld om de banen van asteroïden te wijzigen, zodat ze de aarde niet raken. "Tijdens die missie, genaamd DART, heeft men met een ruimte toestel van ongeveer 600 kilo recht op een asteroïde laten inslaan om te zien of we de baan van die asteroïde konden wijzigen."

"En dat is een groot succes geworden", gaat hij verder. De baan is zelfs veel meer veranderd dan gehoopt. "Dus we kunnen asteroïden wel van een baan doen afwijken. En als je dat op tijd doet, zelfs al is het een kleine wijziging, dan heeft het groot effect wanneer het in de buurt van de aarde komt."

Bekijk ook

Tsunami als gevolg

Maar stel het gebeurt wel, hoe zou dat er dan uit zien? "De gevolgen van zo'n inslag zijn niet te overzien", antwoordt Vermeulen. "Maar het zal minder apocalyptisch zijn dan wat je ziet in films."

En dat komt vooral doordat het grootste oppervlak van de aarde, ongeveer 70 procent, bedekt is met water. "In het Los Alamos National Laboratory heeft men een computersimulatie laten maken (van een asteroïde inslag, red.). En zo hebben ze ontdekt dat het best meevalt. Wat je krijgt is een tsunami, en het blijkt dat maar een fractie van de totale energie van die asteroïde omgezet wordt in golven. De golven zullen niet zo heel ver reizen. Dus we kunnen daar ook wel wat wat geruster over zijn."

Aardbevingen en klimaatverandering

Wel kan die eventuele inslag op 22 december 2032 voor seismisch effecten zorgen, zoals een aardbeving. "En in een gebied waar veel vulkanische activiteit is, kan het die activiteit gaan uitlokken. Want je krijgt bij een inslag sowieso een enorme schokgolf als een asteroïde in de atmosfeer ontploft of op aarde neerstort." Hij vergelijkt het met honderdmaal de kracht van een bom van Hiroshima.

"En als zo'n ding in de atmosfeer komt, genereert dat verder ook heel veel hitte waardoor het branden kan veroorzaken", gaat Vermeulen verder. "Dat is een effect dat lang na de inslag nog kan blijven doorwerken, het werpt allerlei stoffen in de atmosfeer op, die dan een deel van het zonlicht kunnen blokkeren en waardoor je het klimaat kan gaan verstoren."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant