Al jaren woedt de discussie rondom orgaandonatie en hoe men dit onderwerp het beste in de wet kan verankeren. Morgen stemt de Eerste Kamer over de invoering van de nieuwe donorwet. Aan de vooravond van deze stemming vliegen de argumenten voor en tegen je om de oren.

Er zijn ingrijpende veranderingen op komst: in het huidige systeem moeten mensen zelf aangeven of ze donor willen worden. Onder de nieuwe wetgeving is iedereen automatisch donor, tenzij er actief kenbaar is gemaakt hier niet mee akkoord te gaan. Maar mag dat wel?

Nancy Man, wier dochter Shirley onlangs overleed aan een hartaandoening, is een fervent voorstander van de nieuwe donorwet. Shirley stond jarenlang op de wachtlijst voor een nieuw hart. Maar het is niet gelukt om een geschikte donor te vinden en uiteindelijk was ze te ziek om nog in aanmerking te komen voor transplantatie. Shirley werd onwel terwijl ze nota bene in de Eerste Kamer zat en het debat over de donorwet volgde. Enkele dagen later overleed ze op 24-jarige leeftijd.

Shirley deed er tot kort voor haar dood nog alles aan om politici te overtuigen de donorwet aan te nemen. “Het is juist goed dat mensen bewust gaan nadenken of ze hun organen willen afstaan”, zei ze vorig jaar in een uitzending van EenVandaag. Shirley Man hoopte haar vijfentwintigste verjaardag dit jaar te kunnen vieren. Helaas is ze op 4 februari 2018 overleden.

Begrip voor twijfels

Toch heeft moeder Nancy begrip voor de twijfels van mensen over orgaandonatie. “Mijn dochter was orgaandonor. Ze hebben bij haar niet gevraagd om organen af te staan omdat die te slecht waren. Maar eerlijk gezegd: ik vind het ook een eng idee. Het is je dochter die daar ligt. Natuurlijk had ik wel ingestemd want dat was haar wens. Maar het is toch een heel moeilijk moment.“

Jos Dute is hoogleraar gezondheidsrecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Vanwege principiële bezwaren is hij tegen de invoering van de nieuwe donorwet. Dute vindt dat “de overheid ons niet op deze manier moet dwingen om over dit onderwerp na te denken en te beslissen. In een ideale wereld zou dit werken, een wereld waar iedereen goed geïnformeerd is en tot een weloverwogen besluit kan komen. Maar onze wereld zit niet zo in elkaar.”

Nieuwe wetgeving forceert keuze

Daarnaast vindt Dute het ook gek dat niet het individu maar de overheid beslist op welk moment we over deze zeer persoonlijke kwestie na moeten denken. “Misschien wil je hier helemaal niet bij stil staan, althans niet nu. Over een paar jaar ben je er dan wel aan toe, maar met de nieuwe wetgeving wordt deze keuze je ontnomen.”

Ondanks zijn zorgen over de nieuwe wetgeving heeft Jos Dute zelf wel een donorcodicil. “Stel dat ik een orgaan nodig heb, dan hoop ik dat er een voor me is. Daarom wil ik mijn organen zelf ook geven.”

De discussie over het al dan niet invoeren van een nieuwe donorwet zal met de stemming van de Eerste Kamer waarschijnlijk over zijn. Feit blijft dat het om een zeer persoonlijk en soms confronterend thema gaat. Over één ding zijn Nancy Man en Jos Dute het in ieder geval roerend eens: “Ook al verschil je van mening, het is in ieder geval heel goed dat er nu zo veel over wordt gesproken en erover wordt nagedacht.”

Bekijk hier de reportage van EenVandaag uit mei 2017:

Hoorzitting nieuwe donorwet