AVROTROS

Moellahs en Mobieltjes in Qom

Wat maakt een stad tot een heilige stad? We kijken in mobieltjes, ontmoeten enkele moellahs en vragen studenten waarom de geestelijken in Iran zoveel macht hebben. Is Qom een heilige stad? Als het aankomt op inwoners, geeft Qom een gemengde indruk. Natuurlijk springen de Moellah´s als eerste in het oog. Zij bepalen het straatbeeld, met hun tulbanden en bruine, danwel zwarte gewaden. Ook de vrouwen gaan er in de regel een stuk 'netter' (dus zwarter) gekleed over straat. Maar Qom is ook gewoon een studentenstad. En studenten zijn overal ter wereld gewoon studenten. Ze maken herrie op straat, plezier in café´s en bestoken elkaar met weetjes over films, boeken en muziek.

De geschiedenis geeft de woestijnstad Qom betere papieren voor haar titel van ´heilige stad´. Het is sinds de islam in Iran heerst een islamitisch studiecentrum en bracht vele invloedrijke geestelijken voort, waaronder imam Khomeini. Tegenwoordig is het de thuishaven van de raad van hoeders, een groep geestelijken die de politiek controleert.

Een andere manier om snel zicht te krijgen op de leefwereld van jonge Iraniers is te vragen naar hun mobieltje. Of, liever gezegd, in een lokaal café te wachten tot zij deze vol trots aan je tonen. Terwijl wij ons de eerste waterpijp op Perzische bodem goed doen smaken, zoeken de jongens (vrouwen zijn hier niet) langzaam maar zeker contact.

We krijgen een lange serie Nokia´s, Samsungs en Erikssons voorgeschoteld.

Vrouwen, sport en geloof

Wat telt, is de inhoud van het mapje met foto's en filmpjes. Ze beginnen - waar anders? - met de vrouwen. Angelina Jolie, Victoria Beckham, Christina Aguilera. Het bekende repertoire van modellen en andere beroepsmatige schoonheden vullen de schermpjes. Kreten als ´Angelina, I love you´ begeleiden de plaatjes.

Maar dan begint het pas - ook sporters passeren de mobiele revue. Lokale sporthelden als de voetballer Ali Daei worden afgewisseld met de Nederlandse voetballers als Ruud ven Nistelrooij en Van Basten. Onze meegebrachte Hup Holland Hup-sjaal gaat van hals tot hals. De bebaarde jongen die vol enthousiasme de voetbalkunsten van Dennis Beckham (jawel) aanprijst spant wat ons betreft we de kroon.

Als de sporters geweest zijn, volgen de Islamitische helden. Vol vuur doen de jongens voor hoe zij zich met Ashura, de herdenking van Shia martelaar Imam Hossein geselen. Een aantal van hen heeft een filmpje van zichzelf.

Ahmadinejad en Grote Leider Khamenei blijken evengoed populair – althans, op de simkaarten van de jongens. Een aantal anderen toont vol geestdrift een filmpje van Hezbollah-leider Nasrallah. Ze maken een snijdend gebaar langs hun nek als ze de landen Israel en de VS noemen.

De logica van de Leider

Nee - eenduidig en voorspelbaar is niemand, hier in Iran. Dat geldt ook voor Boshra, Maryam en Fatima, met wie we een dag later afspreken.

De drie zijn jonge, intelligente vrouwen, die het Engels uitstekend beheersen. Fatima studeert filosofie, Boshra Koran- en Haddithstudies en Maryam volgt een brede opleiding met veel aandacht voor cultuur en religie.

In een uitgebreid vraaggesprek over democratie en verkiezingen wisselen verbazing en verwondering elkaar af. Met goed gekozen woorden rechtvaardigen ze voor ons de macht van Opperste Leider Khamenei. ´Omdat mensen het onderling nooit eens zullen worden over de richting van een samenleving, moeten ze hulp zoeken bij een hoger wezen. God weet het beste wat Iran nodig heeft. Daarom kiezen we als volk onze eigen leider, die de meeste kennis van God heeft. Als hij of zijn volk ziet dat een ander méér kennis heeft, dan krijgt diegene de macht.`

In één van de volgende blogs méér over ons gesprek met de ´meiden van halal´ hier in Qom.

Advertentie via Ster.nl