De Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid publiceert een snoeihard rapport over ons niet houdbare zorgstelsel. "De solidariteit staat onder druk", zegt zorgeconoom Xander Koolman.

Bekijk het radiogesprek hier terug

Een kleiner basispakket

"De raad zegt: er moeten pijnlijke keuzes gemaakt worden, bereid de samenleving daarop voor", zegt Koolman. "Wat het impliceert is de vraag: welke zorg worden er wel en niet vergoed. En waar zijn we nu solidair, waar moeten we solidair zijn.

"Dus je kunt je afvragen welke zorg iecht noodzakelijk is en welke zorg is meer luxe en franje en daar kunnen mensen dan wellicht meer zelf een eigen bijdrage aan leveren." Kortom: het basispakket zal kleiner worden én extra zorg zal duurder worden.

Ouderenzorg zelf bekostigen

"Mijn ouders kunnen hun zorg bijvoorbeeld heel goed zelf betalen", geeft Koolman als voorbeeld van zorg die via een eigen bijdrage bekostigd kan worden. "Zij krijgen dat nu gesubsidieerd. Het is maar een vraag of dat een keuze is die we straks nog willen."

Daarnaast is een inkomensafhankelijke zorgpremier, waar ten tijde van Rutte II nog over werd gesproken ook een mogelijkheid, zegt Koolman. "En dan is er ook nog de vraag of alle zorg voor iedereen goed werkt. 12 jaar geleden is er gesproken over de vraag 'moeten we oudere mannen nog een meniscus operatie aanbieden?' Nou, de conclusie was: doe maar niet. Maar het gebeurt nog wel. Daar kun je dus kritischer naar kijken, of je die operaties moet uitvoeren."

Keuze zorg bij ziekenhuis politiek moet stelsel aanpakken

Koolman wijst daarnaast op het keuzemoment van wel of geen zorg aanbieden. "Deze keuzes worden gemaakt bij de zorgverleners. Het rapport van de WRR lijkt een oproep te zijn aan de politiek, maar de keuzes worden dus gemaakt in de ziekenhuizen. In de spreekkamer."

"Als je iets aan het stelsel wil doen, dan moet je meer regie gaan voeren, én juist daar lijkt in het document waar D66 en VVD aan hebben gewerkt, die aanzet tot een regeerakkoord, niets over in te staan. Er staat juist: minder regie. Terwijl juist de politiek daar wat aan kan doen. De overheid moet nu regie nemen."