radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Kan Italiaans plan voor opvang asielzoekers in Albanië slagen? 'Impact zal niet groot zijn'

Kan Italiaans plan voor opvang asielzoekers in Albanië slagen? 'Impact zal niet groot zijn'
De Italiaanse premier Giorgia Meloni bedacht het plan voor opvang in Albanië
Bron: AFP

Het Italiaanse plan om asielzoekers in Albanië op te vangen wordt door andere EU-landen met argusogen bekeken. Is het dé oplossing voor het asielprobleem? Vooralsnog lijkt dat niet het geval: "Deze constructie staat op gespannen voet met Europees recht."

Het was een van de belangrijkste verkiezingsbeloftes van de Italiaanse premier Giorgia Meloni: er moeten minder vluchtelingen het land in komen. Gloednieuwe opvangcentra voor asielzoekers in buurland Albanië, dat geen EU-lid is, moesten daarbij helpen.

Twee opvanglocaties in Albanië

In het plan van Meloni gaan mensen die uit de Middellandse Zee gered worden, direct door naar deze centra. Met als voorwaarde dat ze uit zogenoemde 'veilige landen' komen, en dus weinig kans maken op asiel binnen de Europese Unie.

Twee opvanglocaties in Albanië zijn inmiddels af en kunnen op dit moment ruimte bieden aan zo'n 1000 vluchtelingen.

Asielzoekers moeten terug

Toch ging het deze week direct mis: van de eerste 16 asielzoekers die er onlangs naartoe werden gebracht, gingen 4 meteen terug naar Italië. Omdat ze minderjarig waren of vanwege ernstige gezondheidsproblemen.

Vervolgens verklaarde een Italiaanse rechtbank de opsluiting van de andere 12 asielzoekers in Albanië gisteren als ongeldig. Ze komen uit Bangladesh en Egypte en volgens de Romeinse rechter kunnen deze landen niet als veilig worden aangemerkt. Dus moeten ook zij alsnog naar Italië worden gebracht.

Bekijk ook

'Innovatieve oplossingen' lastig uitvoerbaar

Deze tegenslag voor Meloni komt niet uit de lucht vallen. Haar plan werd al vanaf het begin vanwege juridische en humanitaire redenen bekritiseerd. "Veel leden van de Europese Unie zoeken naar innovatieve oplossingen om hun migratiebeleid uit te voeren", vertelt jurist Myrthe Wijnkoop, die gespecialiseerd is in internationaal asielrecht.

"Afspraken maken met andere landen lijkt dan logisch. Alleen heeft deze constructie al vanaf het begin op gespannen voet gestaan met het Europese recht."

Myrthe Wijnkoop
Bron: EenVandaag
Jurist Myrthe Wijnkoop

Buiten EU-grondgebied

Wijnkoop doelt op het feit dat mensen die in Europese territoriale wateren zijn onderschept vervolgens naar een locatie buiten het EU-grondgebied worden overgebracht.

"Dat mag niet zomaar", benadrukt de jurist. "Ook omdat hun asielprocedure onder Italiaans recht plaatsvindt, maar dan in Albanië. Het huidige recht voorziet gewoon niet in deze constructie."

Bekijk ook

Is het thuisland veilig?

In Albanië moet dan worden gekeken of mensen toch in Europa mogen blijven of niet. "Het gaat daarbij om een basisvraag vanuit het asielrecht, namelijk 'is iemand veilig in het land van herkomst'?"

In de huidige constructie hangen daar een heleboel andere vragen aan vast, volgens Wijnkoop. "Het gaat om vragen zoals: wat doe je met mensen die zijn uitgeprocedeerd? Op welke manier gaat de terugkeer plaatsvinden? Wie is daar verantwoordelijk voor? En wie toetst dat degenen die terugkeren daadwerkelijk veilig zijn?"

Basisprincipes asielrecht

De jurist, die ook hoofd beleid is bij Vluchtelingenwerk Nederland, denkt dat al deze praktische vragen nog onvoldoende beantwoord zijn en basisprincipes van het internationale asielrecht raken.

De vraag is hoe nu verder. Is het plan van Italië gedoemd tot falen of kan de Italiaanse premier de opvanglocaties in Albanië toch tot een politiek succes maken?

Bekijk ook

'Impact zal niet groot zijn'

Wijnkoop is sceptisch: "Het is uiterst twijfelachtig of deze constructie kan voldoen aan geldende wetgeving, en rechters zullen dat ook bewaken. Het gaat daarnaast maar om een beperkte groep, namelijk alleenstaande, niet kwetsbare mannen uit veilige landen. De impact op de migratiecijfers zal uiteindelijk niet heel groot zijn."

"Er is al zo lang over gepraat en de allereerste groep, daar gaat gelijk een streep doorheen. Ook de kosten zijn enorm. De procedure kost vier, vijf keer zoveel als een procedure op Italiaans grondgebied."

Meloni in hoger beroep

De Italiaanse premier gelooft in ieder geval nog in het slagen van haar plan. Voor maandag is er een bijzondere ministerraad ingelast om zich over de kwestie te buigen.

Meloni heeft ook al aangekondigd in hoger beroep te gaan tegen de recente rechterlijke uitspraak.

Heeft het Italiaanse plan voor opvang van asielzoekers in Albanië kans van slagen?

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant