Ze kunnen door de huidige huizenprijzen nauwelijks een woning krijgen: jongeren en starters. Om ze te helpen in de eigen woonplaats te blijven, bedenken gemeenten nu nieuwe creatieve constructies. "We hebben bewust de grens opgezocht wat kan en mag."

In Aalten bijvoorbeeld, daar kunnen jongeren uit eigen dorp lid worden van de Achterhoekse Wooncoöperatie. Gemeenten springen financieel bij. "Wij pachten de grond voor een lage prijs, daarom kunnen we kleine woningen aanbieden voor een lage huurprijs", zegt Peter van Heek van de Achterhoekse Wooncoöperatie. "Doordat in de statuten staat dat je een binding moet hebben met het eigen dorp, hopen we zo jongeren te helpen met een opstapje, zodat ze kunnen samenwonen of uit huis kunnen."

Bekijk ook

Vergrijzende dorpen

De gemeente hoopt dat het een oplossing is voor jongeren die in kleine buurtschappen van de gemeente willen blijven wonen, maar geen geschikte woning kunnen vinden. "Ouderen en mensen van buiten hebben vaak meer te besteden, daardoor vergrijst een dorp en vertrekken jongeren naar de stad. Je weet niet of ze dan ook terugkomen."

Volgens Van Heek is er geen sprake van discriminatie op de woningmarkt. "We willen dorpen ook leefbaar houden, daarvoor heb je jongeren nodig. Daarbij zijn jongeren uit het eigen dorp vaak actiever bij verenigingen. En omdat we als coöperatie onze leden mogen kiezen, kunnen we selecteren op binding met de plaats waar men wil wonen."

Peter van Heek van de Achterhoekse Wooncoöperatie
Bron: EenVandaag
Peter van Heek van de Achterhoekse Wooncoöperatie

Betaalbare koop

In Zaandam zetten ze vooral in betaalbare koop. Jongeren in de gemeenten kunnen daar vaak geen betaalbare woning vinden, bijvoorbeeld door concurrentie uit buurtgemeenten als Amsterdam. Wethouder Songül Mutluer: "Het is voor starters zo lastig bij ons, dat we iets voor deze groep móesten bedenken."

In het plan komt er kort gezegd op neer dat de woningen tussen de 200.000 en 250.000 euro kosten en de koper maar 65 procent van de 'stenen' hoeft te financieren. De gemeente betaalt de rest, inclusief de grond. Voor de grond onder de woning moeten de kopers maandelijks erfpacht betalen, naar draagkracht. Een van de extra voorwaarden voor een koper is, dat de woning in de eerste 10 jaar bestemd blijft voor anderen uit dezelfde doelgroep.

songül mutluer, wethouder wonen in Zaanstad
Bron: EenVandaag
Songül Mutluer, wethouder Wonen in Zaanstad

Groepen in de knel

Deze manier van financieren door gemeenten is nieuw. Mutluer: "We hebben bewust de grens opgezocht wat kan en mag, maar bijzondere tijden vragen om bijzondere oplossingen. Omdat we als gemeenten vaak vergeten om te bouwen voor de doelgroepen die het echt nodig hebben: senioren, lage- en middeninkomens en starters."

Deze woningen zijn ook eerst beschikbaar voor starters uit eigen gemeenten en daarna pas voor inwoners uit andere gemeenten. Dat ziet ook Van Heek: "Starters moeten op weg worden geholpen. Zij willen ook uit huis en samenwonen. Maar als er geen betaalbare woningen zijn, staan ze stil, dan moet je soms creatief zijn om mensen te helpen."

Uuthuuskes