radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Hongaarse grensmuren zorgden niet voor afname asielzoekers: 'Dat is een belofte die ze niet kunnen waarmaken'

Hongaarse grensmuren zorgden niet voor afname asielzoekers: 'Dat is een belofte die ze niet kunnen waarmaken'
De Hongaarse premier Viktor Orban
Bron: EPA

Hongarije plaatste in 2015 metershoge hekken aan de grens om de asielstroom tegen te gaan. Maar deze zorgden volgens experts niet voor een vermindering van het aantal asielzoekers, iets wat Mona Keijzer vanmorgen wel beweerde in Goedemorgen Nederland.

"Dat is wel de eerste kentering geweest in de grote toestroom", zei Mona Keijzer vanochtend over de Hongaarse grensmuren in het tv-programma Goedemorgen Nederland. "In de tijd dat ik woordvoerder asiel en migratie was, toen zette Orbán hekken neer. Daar vond iedereen van alles van."

Effect van Syrië

"Dat is onzin", vindt directeur van het Internationaal Instituut voor Sociaal Geschiedenis Leo Lucassen van de claim dat hekken de asielstroom tegen gaan. "Die kentering is een effect van wat er in Syrië is gebeurd." In die periode kwamen er minder asielzoekers uit Syrië.

Volgens hem is er geen groot verschil te zien in het aantal asielzoekers voor en na 2015, als je Syrië weglaat. "Wat wel een licht effect heeft gehad is die deal met Turkije in 2016, maar dat is een heel ander verhaal dan die hekken."

info

Podcast

De rubriek 'Feit of Fictie?' is nu ook te beluisteren als podcast.

Andere routes

Volgens politicoloog Saskia Bonjour zorgen grensmuren niet tot minder migratie. "Muren kunnen ertoe leiden dat mensen een andere route nemen, maar het leidt er nooit toe dat mensen beslissen om helemaal niet te migreren."

Er komen ondanks die muren alsnog mensen langs Hongarije, ziet Bonjour. "Maar wel veel minder op dit moment."

Bekijk ook

Geen vermindering maar verplaatsing

Europarlementariër Tineke Strik ziet ook dat de muren niet voor vermindering, maar voor verplaatsing hebben gezorgd. "Ze hadden een bepaalde route die via Hongarije ging. Toen dat hek werd geplaatst hebben mensen hun route verplaatst naar Kroatië."

Volgens Strik zijn die nieuwe routes vaak langer, gevaarlijker en duurder. "Omdat je dan toch weer afhankelijk bent van mensensmokkelaars." Maar het is volgens Strik niet zo dat gevaarlijkere routes ervoor zorgen dat mensen het niet wagen. "Ze konden in ieder geval niet terug."

De oorzaak van alle problemen

De reden dat deze hekken alsnog worden gebouwd komt volgens Bonjour door uitspraken die politici maken over migratie. "Ze wekken eerst de indruk dat immigratie de oorzaak is van ongeveer alle problemen in een samenleving."

Vaak worden hier dan beloftes gemaakt om immigratie te stoppen. "Dat is een belofte die ze niet kunnen waarmaken." Volgens Bonjour nemen politici daarom steeds radicalere stappen die alsnog niet werken, zoals het bouwen van muren.

info

Niet de enige

Hongarije is niet het enige Europese land dat de stap heeft genomen om grensmuur te bouwen tegen migratie. Onder andere Belarus, Polen en Griekenland hebben muren opgezet. In totaal is er nu meer dan 2.000 kilometer aan grensmuren gebouwd in Europa.

De meest recent geplande grensmuur is een 35 kilometer lange verlenging van de grensmuur tussen Griekenland en Turkije. Volgens de Griekse regering is deze verlenging eind dit jaar nog afgerond.

Kort door de bocht

De Hongaarse grensmuren zorgden dus niet voor een afname in het aantal asielzoekers in Europa. "Als een land hekken gaat bouwen, wil dat niet zeggen dat migratie een halt wordt toegeroepen." Strik vindt dat te kort door de bocht en kortzichtig.

Er is volgens Lucassen ook geen verband te leggen. "Dan zou je moeten denken dat er minder asielzoekers sinds 2016 naar Europa zijn gekomen." Volgens hem zijn de aantallen de laatste jaren juist gestegen.

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Omsingeling als 'militaire oefening': waarom China juist nu druk op Taiwan opvoert

De druk van China op Taiwan wordt steeds groter. Met grootschalige militaire oefeningen rondom het eiland groeit de vrees voor een invasie. Gaat China nu echt proberen Taiwan zich opnieuw toe te eigenen? "Dit moeten we zien als het nieuwe normaal."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt
Asielminister Marjolein Faber en premier Dick Schoof bij het Kamerdebat over de lintjesaffaire
Bron: ANP

'Eenheid van kabinetsbeleid': voor en tijdens het Kamerdebat over de lintjesaffaire gaat het er veel over. Meerdere politici vinden dat minister Marjolein Faber aan deze eenheid morrelt. Maar wat betekent het precies? "Ze moeten met één mond spreken."

Afgelopen weekend werd duidelijk dat minister Marjolein Faber van de Asiel en Migratie weigert te tekenen voor koninklijke onderscheidingen voor vrijwilligers die zich hebben ingezet voor vluchtelingen en asielzoekers. Als oplossing zullen premier Dick Schoof en minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark hun handtekening zetten. Maar volgens critici staat de 'eenheid van kabinetsbeleid' hierdoor op het spel.

Met één mond spreken

Het kabinet moet met één mond spreken, legt politiek commentator Joost Vullings uit. Dat is volgens hem een van de kernwaarden van het Nederlands staatsbestel. "Je moet het eigenlijk zo voor je zien: je mag als minister best je eigen mening hebben, maar die bespreek je dan alleen in de ministerraad met alle ministers achter gesloten deuren."

"Maar als er dan uiteindelijk een besluit wordt genomen, dan sta je daar met z'n allen achter en draag je dat ook uit", gaat hij verder. "Want anders heb je als kabinet natuurlijk buitengewoon weinig gezag als vervolgens iedere minister alsnog zijn eigen mening gaat geven. En dat is dus hier het geval."

Niet de eerste keer

Toch is het niet voor het eerst dat een minister uitspreekt dat hij of zij het niet eens is met de rest van het kabinet. Zo keerde Mona Keijzer, toen nog staatssecretaris van Economische Zaken, zich in 2021 tegen een in de ministerraad genomen besluit over het coronatoegangsbewijs. Zij stapte uiteindelijk niet zelf op, maar werd ontslagen door toenmalig premier Mark Rutte: een uitzonderlijk besluit.

Het Kamerdebat vandaag gaat dan ook niet alleen om een eventueel excuses van minister Faber, maar ook om leiderschap van premier Schoof, vertelt Vullings. "Het is de bedoeling dat hij tegen zijn minister zegt: 'Luister, wij willen dat deze lintjes worden uitgedeeld aan die mensen. En we willen ook dat iedereen dat uitdraagt en er niet één iemand zegt het er niet mee eens te zijn.'"

Bekijk ook

'Kabinet is als voetbalteam'

Partijleider Mirjam Bikker van de ChristenUnie vergelijkt het kabinet met een voetbalteam. "Als je gaat spelen in verschillende stijlen, wordt het geen wedstrijd. En een belangrijke regel is: het kabinet regeert, en gaat als het goed is aan de slag met wetsvoorstellen, en de Kamer controleert."

"Maar als de ene minister zegt 'ik vind het een goede wet' en de andere 'ik vind het een slechte wet', dan kan de Kamer dat niet meer controleren", benadrukt ze over het belang van 'eenheid van kabinetsbeleid'. "Wat je persoonlijk op een verjaardag vindt, is tot daaraan toe. Maar als minister spreek je dezelfde woorden als je collega's, want je bent het met elkaar eens."

'Niet alleen excuses, ook tekenen'

Ook GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans is niet te spreken over de huidige situatie. Volgens hem is eenheid juist nu nodig. "Kijk eens in wat voor tijd we leven: op 2 uur vliegen is er een oorlog gaande, vandaag kondigt Trump handelsmaatregelen aan die Nederland hard kunnen raken", somt hij op. "Dan moet je een eensgezind landsbestuur hebben en dat hebben we niet, ze maken alleen maar ruzie."

Het is volgens hem dan ook belangrijk dat Faber niet alleen haar excuses aanbiedt, maar ook zelf de aanvragen voor de lintjes ondertekent. "Dat moet ze beloven, want dat is dan eenheid van kabinetsbeleid. En dat ze iedere volgende aanvraag - die ongetwijfeld zal komen - ook zal tekenen. Daarmee herstel je het vertrouwen in het decoratiestelsel."

Bekijk ook

Herhaling voorkomen

Chris Stoffer van de SGP sluit zich hierbij aan en benadrukt hoe belangrijk die eenheid is. "Het is altijd zo geweest en zie in wat voor rommeltje we nu terechtkomen." Daarom vindt hij het ook belangrijk dat premier Schoof uiteindelijk toch aanwezig is bij het Kamerdebat. "Het gaat nu over het hele kabinet", zegt Stoffer. "Hij moet ingrijpen en zorgen dat het niet nog een keer gebeurt."

Ook Vullings ziet dat alle ogen nu op de premier gericht zijn, zegt de politiek commentator tot slot. "Vijf lintjes zijn misschien een kleine kwestie, maar als je nu niet optreedt, dan kan het nog een keer gebeuren."

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant