tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Hoe Wereldhuis Den Haag groeiend aantal ongedocumenteerden helpt na stopzetting bed-bad-broodregeling

Hoe Wereldhuis Den Haag groeiend aantal ongedocumenteerden helpt na stopzetting bed-bad-broodregeling
Een medewerker van het Wereldhuis in gesprek met een vrouw zonder papieren
Bron: EenVandaag

Toen in Den Haag 4 jaar geleden de financiering voor de opvang van ongedocumenteerde mensen werd stopgezet, schaalde het Wereldhuis op. "Jaarlijks ontvangen wij 1.400 mensen en dat is nog maar het topje van de ijsberg."

Elke ochtend om 10 uur openen de deuren van het Wereldhuis in Den Haag, een plek voor en door ongedocumenteerde mensen.

'Plek om op adem te komen'

"Het gaat om mensen in Den Haag die zich in principe zonder papieren weten te redden. Die hier wonen en werken. Maar op het moment dat er iets niet goed gaat, als ze medische problemen krijgen of hun baan kwijtraken, komen ze hier", vertelt directeur Derk Stegeman van Stek, de stichting achter het Wereldhuis.

In het Wereldhuis kunnen mensen naar een juridisch of medisch spreekuur. En ze kunnen elkaar ontmoeten. "Het is een een plek waar ze op adem kunnen komen. Waar ze het gevoel hebben dat ze menswaardig behandeld worden", zegt Stegeman. Jaarlijks ontvangt het Wereldhuis ongeveer 1.400 mensen zonder papieren. "Het topje van de ijsberg."

Bed-bad-broodregeling gestopt

Net als in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen en Eindhoven gold in Den Haag tot 2020 de zogenoemde Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV), ook wel de bed-bad-broodregeling. Met overheidsfinanciering werden zo'n veertig tot vijftig ongedocumenteerden voorzien van bed, bad en brood.

Met het stoppen van de regeling 4 jaar geleden hoopte Den Haag dat mensen naar Rotterdam zouden gaan, waar de regeling nog wel van kracht was. Maar dat gebeurde volgens Stegeman niet.

Bekijk ook

Na 6 maanden weer op straat

"Mensen zijn heel lokaal gebonden. Vanwege hun werk bijvoorbeeld, of omdat ze de reis niet kunnen betalen. Ze weten daarnaast dat ze in Rotterdam weinig kans maken om toegelaten te worden. Daarvoor zijn die voorzieningen te klein", zegt Stegeman.

"En als ze wel toegelaten worden, worden ze er 6 maanden later vaak weer uitgegooid en staan ze op straat."

'Opvang is dure tak van sport'

Het Wereldhuis verzorgt in principe geen 'bed en bad'. Stegeman: "We zijn geen opvangorganisatie. We hebben wel opvangplekken, maar die zijn voor de ergste gevallen, zoals moeders met kinderen die echt nergens meer terechtkunnen."

Dat wordt betaald met fondsengeld en bijdragen van de Haagse Kerken en de Protestantse Kerk in Nederland. "Opvang is een hele dure tak van sport", zegt Stegeman. "Als je dat als particuliere organisatie wil doen, loop je daar financieel snel op leeg. Zonder steun van de gemeente is dat heel moeilijk."

'Het gaat om mensenrechten'

De nachtopvang die de Haagse christelijke organisatie De Stek kan bieden, is volgens Stegeman niet genoeg. "Juist daarom was er de bed-bad-broodregeling. Onze overheden zijn verplicht om mensen zo op te vangen dat ze niet in een situatie van armoede terechtkomen", benadrukt de directeur.

"Dat vindt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en dat vindt ook de Europese Commissie voor Sociale Rechten. Dus we hebben daar als land een verantwoordelijkheid in. Het gaat om mensenrechten."

Bekijk ook

'Wassen neus'

Toch verrast het Stegeman niet dat minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber de bed-bad-broodregeling inmiddels voor alle gemeenten heeft stopgezet. "Dat is wat haar voorgangers ook wilden. Maar de ervaring leert dat wanneer je serieus werk van terugkeer naar het land van herkomst wilt maken, je dat niet kunt doen vanaf de straat."

"Mensen gaan pas echt nadenken over terugkeer als ze serieus perspectief kunnen ontwikkelen. En dat moeten ze doen vanuit een levenssituatie die een bepaalde rust biedt. Daarnaast zijn er een heleboel mensen die niet terug kunnen omdat hun landen van herkomst hen niet meer willen toelaten." De bed-bad-broodvoorziening dicht doen en zeggen dat de mensen worden teruggestuurd noemt Stegeman 'een wassen neus'.

'Overlast moeilijk te meten'

Wethouders van gemeenten waar vanaf volgend jaar de opvang van ongedocumenteerde mensen stopt, zijn bang voor overlast. Stegeman vindt het moeilijk om te zeggen of de overlast in Den Haag na het stoppen van de regeling erger is geworden.

"Daarvoor was de plek die Den Haag had erg klein. Er werden slechts zestig mensen opgevangen. Dus dat is niet zo makkelijk te meten. Maar als er in Amsterdam 600 mensen op straat komen te staan, heeft dat serieuze impact. Die zijn echt niet na een week terug in hun land van herkomst. Dat is niet reëel."

Hoe Wereldhuis Den Haag groeiend aantal ongedocumenteerden helpt na stopzetting bed-bad-broodregeling

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant