Een vastgoedfonds uit Qatar en een Zwitserse bank die 252 huurflats praktisch cadeau krijgen van twee Utrechtse woningcorporaties. Het zijn de ingrediënten van een bizar miljoenenspel dat zich voltrok op Kanaleneiland. Een deal als deze werd nog nooit eerder vertoond in Nederland. De Utrechtse gemeenteraad is verbijsterd en eist opheldering.

Afgelopen zaterdag meldt het Algemeen Dagblad dat Aventicum, een joint venture bestaande uit een vastgoedfonds in Qatar en de Zwitserse bank Credit Suisse, in totaal 23 miljoen euro winst heeft geboekt met het opknappen en doorverkopen van de voormalig sociale huurflats. Het rendement is met 83% ongekend hoog. En dit in nog geen jaar tijd. De huurwoningen werden een paar jaar geleden nog verhuurd voor 450 euro per maand. De inmiddels gerenoveerde woningen kosten de huidige bewoners het dubbele. 

Een winst van 23 miljoen euro

In het voorjaar 2016 bieden twee Utrechtste woningcorporaties 252 flats in Kanaleneiland aan voor 0 euro aan GEM Kanaleneiland, een speciaal opgerichte BV waar vier partijen onder vallen: de gemeente Utrecht, woningcorporaties Mitros en Portaal en bouwbedrijf Heijmans. Aan het einde van dit jaar worden de flats weer doorverkocht voor ruim negen miljoen euro door de GEM aan Aventicum. Het vastgoedfonds knapt de woningen op voor 28 miljoen euro en verkoopt ze door voor 51 miljoen euro. In één jaar tijd maakt het investeringsfonds met de sociale huurwoningen een winst van 23 miljoen euro.

Aventicum kreeg de huizen op voorwaarde dat het de woningen zou vernieuwen en een bijdrage zou leveren aan het verbeteren van de omgeving. De verkoop en de daarbij komende opknapbeurt moest een ‘kwaliteitsimpuls’ gaan zijn voor Kanaleneiland - een wijk berucht om de hoge werkloosheids- en criminaliteitscijfers. 

'Qatar slaat een slaatje uit Utrecht'

In een reactie aan het AD laat SP-wethouder Paulus Jansen weten: "Iedereen wil geld verdienen ... Je leert van zo’n zaak wellicht dat je betere afspraken moet maken.”Verschillende raadsleden vallen over deze reactie van de wethouder en hebben hem dan ook gevraagd om tekst en uitleg te geven. Rick van der Zweth, lijsttrekker van de PvdA in de Domstad, stelde al eerder vragen over de omstreden deal. ”We bouwen hier voor Utrechters en wat je nu ziet is dat er groot geld tussen kan komen uit Qatar, een land dat niks met Utrecht heeft en daar een slaatje uit slaat.”  Op 1 februari vindt er een spoeddebat plaats over de kwestie. 

Ook heeft GroenLinks-kamerlid Linda Voortman inmiddels opheldering gevraagd bij de minister. “Ik wil van minister Ollongren weten wat zij gaat doen om dit soort constructies tegen te gaan. Ook wil ik weten hoe zij de huidige huurders kan helpen om onderhoud af te dwingen.”

reactie
22-01-2018 01:00

De leefbaarheid en de eenzijdige woningvoorraad in Kanaleneiland waren een grote zorg. Daarom hebben Gemeente, Mitros en Portaal zich verenigd in de Gemeenschappelijk Exploitatie Maatschappij (GEM). Met het doel om met koop, vrije sectorhuur en sociale huur een diverse wijk te creëren waarin de leefbaarheid wordt verbeterd. Alle drie de partijen hebben woningen ingebracht in ruil voor aanzienlijke tegenpresentaties, waaronder renovatie van de woningen en openbaar gebied en grond voor nieuwe sociale huur, dus niet ‘voor niets’. Het eerste plan, sloop en nieuwbouw, was door de crisis niet meer haalbaar. Om toch de doelen te realiseren voor de wijk Kanaleneiland, werd gezocht naar een investeerder om te renoveren. Dit werd Aventicum. De financiële afspraken die destijds zijn gemaakt, zijn goedgekeurd door de Autoriteit Woningcorporaties en gebaseerd op onafhankelijke taxaties. Aventicum heeft vervolgens de woningen gerenoveerd. Dat zij vervolgens het bezit hebben doorverkocht, is buiten de invloed van GEM. De prijsstijging is mede veroorzaakt door de aantrekkende woningmarkt. De samenwerking binnen de GEM heeft ervoor gezorgd dat de leefbaarheid in Kanaleneiland verbeterd is en daarmee zijn de initiële doelstellingen behaald. 

Jesse Flink, directeur GEM