tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Het is nog maar de vraag of het kabinet een goede reden heeft om een asielcrisis uit te roepen, zegt hoogleraar

Het is nog maar de vraag of het kabinet een goede reden heeft om een asielcrisis uit te roepen, zegt hoogleraar
Asielzoekers komen aan bij aanmeldcentrum Ter Apel
Bron: ANP

Het kabinet-Schoof wil het strengste asielbeleid binnen de EU. Hiermee wil ze grip krijgen op de instroom van asielzoekers. Het kabinet wil komen met een asielcrisiswet, maar hoe haalbaar is dat? "Kan niet op deze manier."

Hoogleraar staatsrecht aan Tilburg University Ingrid Leijten vindt dat er met een kritische blik gekeken moet worden naar de kabinetsplannen rondom asielbeleid.

Vreemdelingenwet buiten werking

"Ook als het gaat om de manier waarop wordt omgegaan met bestaande wetgeving zoals de Vreemdelingenwet", zegt ze. Een van de kernplannen is om die wet, of delen ervan, snel buiten werking te zetten."

Om de Vreemdelingenwet af te bouwen, wil het kabinet bijvoorbeeld asielvergunning voor onbepaalde tijd afschaffen en strenger toetsen tijdens de aanvraag.

Bekijk ook

Asielcrisis uitroepen

Het kabinet wil een asielcrisis uitroepen, maar dat kan volgens de hoogleraar niet zonder goede reden. "Je moet dan denken aan situaties waarin er sprake is van een oorlog of een pandemie. Echt dingen die anders zijn dan de orde van de dag", legt ze uit.

Volgens haar is er wel een probleem als het gaat om asielmigratie, maar is dat probleem niet 'bijzonder' genoeg om een crisis uit te roepen. "De bijzonderheid zou je moeten aantonen, om dan vervolgens af te wijken van de Vreemdelingenwet." Ook zou duidelijk moeten zijn dat er geen andere oplossing is.

Kabinet buitenspel

Leijten vertelt dat door een asielcrisis uit te roepen, geprobeerd wordt om de Tweede en Eerste Kamer te ontwijken, zoals mogelijk is in crisistijd. "Op het moment dat je een uitzondering maakt tijdens een crisis, kan het parlement dat achteraf goedkeuren, in plaats van ervoor", legt ze uit.

"Dat is denkbaar in tijden van een pandemie, waarin je snel moet handelen of bij een grote natuurramp. Maar bij een structureel probleem, dat eigenlijk al jaren aan de orde is, kan dit niet als manier worden gebruikt om het parlement buitenspel te zetten."

Bekijk ook

Belangrijk dat Tweede Kamer kan meepraten

Volgens de hoogleraar is het, vooral bij onderwerpen als asiel, juist belangrijk dat de Tweede Kamer kan meepraten. "Het is ook een kwestie van rechtsstatelijkheid dat je niet probeert die route te omzeilen."

Ze vindt het daarom zorgwekkend dat dit plan in het regeerprogramma staat. "Toen deze plannen voor het eerst bekend werden in het regeerakkoord, werd meteen vanuit allerlei hoeken heel duidelijk geroepen dat niet te doen."

Blijft weinig over van extraparlementair

"We hebben hier te maken met een extraparlementair kabinet", zegt Leijten. "Het kan zo zijn dat zo'n kabinet wat verder afstaat van het parlement en meer op basis van expertise bepaalde plannen kan doorzetten."

"Maar tegelijkertijd zou die afstand tot het parlement ook moeten betekenen dat het parlement beter kan controleren en dat de coalitiepartijen in de Kamer niet altijd automatisch de coalitie volgen." Als het parlement 'buitenspel wordt gezet', blijft er weinig over van die extraparlementaire vorm.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant