Geniet van peilingen, maar vertrouw ze met mate

Amerikaanse opiniepeilers zijn peilgeil. Peilingen zijn exact, ze genereren nieuws en de Amerikanen zien de uitslagen als topsport. Helaas: peilingen zijn niet exact, maar de andere twee factoren zorgen er voor dat elke nieuwsorganisatie zijn eigen peiling heeft en daar ruimhartig over rapporteert. De landelijke kranten, de landelijke tv-journaals, universiteiten en gespecialiseerde opiniepeilers: ze hebben allemaal hun eigen peiling. Soms peilen zij de mening op landelijk niveau, dan weer op state-niveau. Dat laatste vooral de laatste tijd, want wie wil niet weten welke kandidaat er in Iowa of New Hampshire aan de leiding gaat? Inderdaad, wie niet? Jammer dus dat we helemaal niet te weten komen wie er in Iowa of New Hampshire aan de leiding gaat ,want de verschillende peilingen laten zonder uitzondering verschillende koplopers zien. Daar schieten we dus weinig mee op.

Laat ik de peilingen niet helemaal afbranden, want als we door de precieze percentages heen kijken, komen we toch achter interessante trends. Zo mogen we op basis van de peilingen best aannemen dat Hillary Clinton op dit ogenblik bij de Democraten aan de leiding gaat, en dat bij de Republikeinen Mike Huckabee en Ron Paul niet altijd onderaan de lijst bungelen (al kun je je afvragen of zij echt een kans hebben). Dus is het wellicht het beste om de geest van de opiniepeiling in de armen te sluiten, en tegelijkertijd de bijsluiter zeer aandachtig te lezen, zodat ieder voor zich de relatieve waarde van de peiling kan vaststellen. En daarin staat:

Een peiling is een steekproef van doorgaans een paar duizend Amerikanen. Het gros van de steekproeven vindt telefonisch plaats. Telefonische ondervragingen mogen de ondervraagde geen geld kosten in Amerika, en omdat mobiele telefoongesprekken de gebelde nogal eens geld kosten (roaming-kosten bijvoorbeeld), mogen mensen met mobiele nummers niet gebeld worden voor een telefonische peiling. Steeds meer Amerikanen hebben hun vaste lijn opgezegd ten gunste van hun mobiele telefoonabonnement. Een groeiende groep Amerikanen is dus onbereikbaar voor een dergelijke peiling. Is die groep nu ondervertegenwoordigd in de peilingen? We weten het niet.

De steekproef is een steekproef, en dus geen verkiezing. Dat kan de keus van de ondervraagde beïnvloeden.

Elke peiling klinkt heel concreet (Giuliani 27 procent, Thompson 19 procent), maar elke peiling heeft een foutmarge. Die kan variëren van pak hem beet plus of min 2,5 procent tot plus of min 5 procent. In dat laatste geval betekent het dat een verschil tussen kandidaten van tien procent of minder eigenlijk een statistisch gelijkspel betekent. In 2004 werd in de peilingen tussen John Kerry en president Bush het laatste half jaar van de campagne een statistisch gelijkspel uitgevochten, maar wij lazen en zagen een spannende strijd waarin dan weer de een, dan weer de ander een kleine voorsprong nam. Maar die zekerheid hadden de peilers helemaal niet. Die hoeven wij dus ook niet te hebben.

Een laatste waarschuwing op de bijsluiter is dat de groep twijfelaars doorgaans in de uitslag wordt genegeerd. In de peilingen in Iowa en New Hampshire, de staten waarin begin januari de eerste voorverkiezingen worden gehouden, twijfelt tussen de 10 en 20 procent van de ondervraagden nog op wie de keuze gaat vallen (en of het überhaupt tot een gang naar de stembus komt). Verspreiden die 10 tot 20 procent zich netjes over de verschillende kandidaten? Of kan er gewoon nog heel veel gebeuren? Ik denk het laatste.

Doktersvoorschrift: houdt u rekening met deze bijwerkingen en u haalt meer uit al die opiniepeilingen.

Historicus Marc van Gestel schrijft sinds 2003 elke werkdag zijn weblog over de Amerikaanse presidentsverkiezingen vol: www.amerikalog.com