Waar ligt je telefoon als je gaat slapen? Hopelijk niet naast het bed. Dat zou namelijk slecht zijn voor je hersenen. Althans, als we Philip Freriks in een aflevering van televisiequiz De Slimste Mens moeten geloven. 

Journaliste Angela de Jong is deelnemer aan De Slimste Mens en vertelt dat ze vanwege haar vak wel met haar telefoon naast haar bed moet slapen. Daarop reageert Freriks met: "Dat schijnt slecht voor je hersenen te zijn." Maar is dat wel zo? In Feit of Fictie checkt Lammert de Bruin vandaag zijn uitspraak.

Geen bewijs

"Vooralsnog klopt de uitspraak niet," zegt Monique Beerlage van Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid. "Er wordt veel onderzoek gedaan, daarin zien we soms wel een effect en soms niet. Er is dus geen overtuigend bewijs."

Ten eerste is het verstandig om vast te stellen over wat straling nou precies is. Straling is niet per se negatief: de lamp op je nachtkastje zendt ook straling uit. Namelijk licht. De straling van mobiele telefoons is, net als het licht uit bijvoorbeeld een zaklamp, elektromagnetische straling. Dat is niet hetzelfde als radioactieve straling, een ioniserende straling die menselijke cellen kan beschadigen. De elektromagnetische straling die je mobiele telefoon uitzendt valt in de categorie radiogolven, de straling die er al langer dan een eeuw voor zorgt dat we radio kunnen luisteren.

Blootstellingen 

Al jaren is er een hoop te doen om de straling van mobiele telefoons. In 2011 classificeerde de World Health Organization (WHO) het als mogelijk kankerverwekkend en plaatste de straling in dezelfde categorie als bijvoorbeeld uitlaatgassen. Dat klinkt ernstiger dan het is. Deze classificatie zegt namelijk alleen niets over de hoeveelheid straling die nodig is om daadwerkelijk kankerverwekkend te zijn: klik hier voor meer uitleg.

Er is weinig reden om ons zorgen te maken, vindt Beerlage, want er is geen onomstotelijk bewijs voor een negatief effect van mobiele telefoons op de gezondheid. "Adviesorganen die blootstellingslimieten opstellen zien ook geen reden om lagere limieten te stellen."

Geruststellend in plaats van alarmerend

De effecten van straling blijft vooralsnog wel onderwerp van onderzoek. We hebben de mobiele telefoon pas sinds eind jaren ’90 in onze hand. Onderzoekers houden de langetermijneffecten in de gaten, maar tot die tijd is de consensus dat het waarschijnlijk wel meevalt met de schadelijkheid van mobiele straling. De meeste studies zijn namelijk geruststellend in plaats van alarmerend.

Conclusie

Het is nog nooit bewezen dat straling van mobiele telefoons schadelijk is voor de hersenen. Je mobiele telefoon mag ’s nachts dus gewoon naast het bed blijven liggen. Alhoewel… misschien is het idee om je telefoon uit de slaapkamer te weren zo gek nog niet. Wat namelijk wél is bewezen, is dat een smartphone in de slaapkamer een goede nachtrust en het seksleven in de weg kan zitten. Maar dat heeft niks te maken met elektromagnetische straling.