Russische trollen, Cambridge Analytica en fake news: allemaal hebben ze te maken met de grote rol van social media tijdens verkiezingen. Om hier meer inzicht in te krijgen voerde Twitter gisteren een nieuw transparantiebeleid in.

Om ervoor te zorgen dat kiezers niet worden bestookt met nepberichten, in aanloop naar de verkiezingen voor het Europees Parlement op 23 mei, ging het nieuwe beleid van Twitter in de Europese Unie in. Politieke advertenties worden onder een vergrootglas gelegd. Ook Facebook heeft aangekondigd dat zij met een nieuw beleid komen om politieke advertenties inzichtelijker te maken.

Hoe worden politieke advertenties transparanter?

Volgens Tom te Buck, online campagnestrateeg bij BKB Campagnebureau, gaat het beleid op drie manieren te werk: "In eerste instantie openen ze een 'ad transparency center', in dit centrum zijn politieke advertenties tot 7 jaar terug te vinden en kan men zien door wie de advertentie is betaald, hoeveel er is betaald en wat de doelgroep is."

Politieke advertenties kunnen ook niet meer zomaar geplaatst worden. "Ten tweede gaan ze politieke partijen, politici en andere partijen verifiëren. Je moet dus een geverifieerde adverteerder zijn om een advertentie met politieke inhoud te plaatsen. Tot slot gaan ze controleren op advertenties met politieke inhoud."

Hoe controleer je wat een politieke advertentie is of wat een advertentie met politieke inhoud is?

Tom te Buck, online campagnestrateeg

Waterdicht?

Toen Mark Zuckerberg het nieuwe beleid voor Facebook aankondigde zei hij zelf al: "Je kan niet alle ingrepen van een overheid voorkomen, maar je kunt het wel moeilijker maken." Dat het systeem niet waterdicht is zie je volgens Buck al in de methode: "Hoe controleer je wat een politieke advertentie is of wat een advertentie met politieke inhoud is? Daarnaast gebeurt die controle door een algoritme dat door mensen is geschreven. Zij voeren zelf regels in. Het zijn wel zelflerende algoritmen, maar ook daar zitten fouten in."

Het systeem is bovendien makkelijk te omzeilen wanneer je bent geverifieerd, zo blijkt uit onderzoek van VICE. Het lukte de Amerikaanse tak van de site namelijk om op Facebook een politieke advertentie te plaatsen waarbij stond vermeld dat het betaald was door vice-president Mike Pence. In de VS was het nieuwe beleid toen al actief.

Radio-interview: Online campagnestrateeg Tom te Buck in gesprek over het nieuwe beleid voor politieke advertenties op Facebook en Twitter.

WhatsApp

Volgens Buck zullen nepberichten nu via andere kanalen verspreid worden: "In Brazilië en in India zie je dat het nepnieuws-probleem zich verplaatst naar 1 op 1 kanalen, dus dat het verspreid wordt via WhatsApp."

Dat heeft zelfs voordelen voor de verspreider, zegt Te Buck. "Deze verspreiding is ook geloofwaardiger, omdat een artikel dan doorgestuurd wordt via een kennis."