radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Epidemiologen kraken Fieldlabs in stadions: 'Je kunt hier geen conclusies aan verbinden'

Epidemiologen kraken Fieldlabs in stadions: 'Je kunt hier geen conclusies aan verbinden'
Publiek bij de wedstrijd Almere City FC - Cambuur Leeuwarden, een van de Fieldlabs
Bron: ANP

Wetenschappers hebben drie wedstrijden in het betaald voetbal onderzocht in een Fieldlab. Conclusie: de kans op een coronabesmetting is thuis net zo groot als daar. In een rondvraag door EenVandaag zijn epidemiologen kritisch over die uitkomst.

Op basis van de experimenten adviseerde Fieldlab dat bepaalde evenementen in de buitenlucht, onder voorwaarden, kunnen doorgaan met een bezetting van 50 tot 75 procent.

Model niet gevalideerd

OMT-lid Marc Bonten kijkt sceptisch naar de Fieldlab-experimenten in stadions. "Dat rapport heb ik gezien en heb ik ook beoordeeld. Mijn grootste bezwaar is dat het model niet gevalideerd is. Het model voorspelt wat en daar worden deze conclusies aan opgehangen, maar of dat model het bij het juiste eind heeft is nooit onderzocht."

Drie wedstrijden werden in het Fieldlab onderzocht: NEC - De Graafschap en Almere City FC - Cambuur Leeuwarden, met beide 1500 bezoekers, en Nederland - Letland met 5000 bezoekers. Bezoekers kregen alleen toegang als ze zich lieten testen: bij de drie wedstrijden testten in totaal 30 bezoekers positief. Na afloop van de wedstrijd werden de bezoekers weer getest, maar die test was vrijwillig. Zeven van hen bleken toen besmet met corona.

Lees ook

Onterechte conclusies?

Dat testen achteraf vrijwillig was, maakt het volgens veld-epidemioloog Amrish Baidjoe onmogelijk om keiharde beweringen te doen: "De fieldlabs hebben altijd gezegd dat ze geen onderzoek naar de uitkomst van ziekten. Niet iedereen wordt hertest. Dat maakt het bijzonder moeilijk sterke uitspraken te doen over het risico van evenementen."

"Wat ik vervelend vind is dat er wél flinke conclusies aan die fieldlabs worden verbonden. Soms kwam 80 procent testen na afloop, soms 75 procent. Dat zorgt ervoor dat je geen stevige uitspraak kunt doen over het risico van infectie."

'Ingehaald door de realiteit'

In het model waarin de Fieldlab-experimenten in de stadions worden onderzocht is bovendien de reis van en naar het stadion niet meegenomen. "Dat is wellicht het gevaarlijkste deel", zegt Marc Bonten. "Als ze allemaal in het OV gaan dan kan dat juist het moment zijn dat besmetting optreedt."

Bonten vind het nuttig dat er experimenten zijn gedaan, maar ziet dat nu dus ook dat ze niet de gewenste uitkomst hebben. "Dat is met wetenschap wel vaker: je kan ook door de realiteit worden ingehaald."

Luisteren

Is het risico op een coronabesmetting even groot in het stadion als thuis? Beluister hier de 'Feit of Fictie?' uit Radio EenVandaag

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant