Een kerkorgel als rockwapen
Jon Lord is dood. Dat is niet leuk. Nu komt aan ieder leven een einde en dat van Jon vormt geen uitzondering, maar toch, als de mededeling komt, doet die toch even pijn. Weer een icoon omgevallen.
Jonathan Douglas Lord, geboren in 1941, is de man van de zeven legendarische tonen.
Tat-ta-da-ta-ta-da-daaaaaaa…
en iedereen met een beetje popkennis in zijn donder weet
wie,
wat,
waar,
wanneer en vooral
WAAROM.Wie: Deep Purple, de legendarische Britse rockband, die de rockmuziek een enorme schop onder zijn hol gaf. Zeker in zijn beste bezetting: met Ritchie Blackmore, Ian Paice, Roger Glover en Ian Gillan. En Jon Lord. Hij speelde fenomenaal, met een heerlijk scheurend geluid. Gemaakt door een keurig Hammond-B3 orgel dat vervolgens door een gitaarversterker werd geleid. Simpel, smerig en doeltreffend. En door veel toetsenisten nagedaan.Wat: Child in Time, een van de beste nummers van de band. Sowieso een van de beste nummers ooit. Meer dan tien minuten pandemonium en panache. Een schitterend subtiel orgelintro, smekende en gillende zang waar een vleermuis een blokje voor om vliegt, een veeeeel te lange gitaarsolo die best nog veeeel langer had gekund, weer dat fantastische orgel en een naargeestige dreun aan het eind. Oorlog verklankt.Waar: Thuis, in Friesland, voor de speakers van onze Erres stereo-installatie. Ik was 10 en mijn broer dwong mij naar de Veronica Top 100 Aller Tijden te luisteren. Child in Time stond op nummer 1. Ik hoorde het orgel en stond aan de grond genageld.Wanneer: Jaren zeventig, natuurlijk. Het decennium waarin muziek zo heerlijk kon ontsporen, ontbreidelen en inspireren. Hoeveel klassebands heeft die tijd wel niet opgeleverd?WAAROM: Muziek die betovert is muziek die op avontuur gaat. En Deep Purple leverde, zeker in hun live-optredens, het avontuur met vrachtwagens tegelijk aan. Hun beste liveplaat is Made in Japan, uit 1973. Hij telt maar 7 nummers en duurt 77 minuten. Het beste nummer is Space Truckin', slechts 19 minuten lang, en, dames-en-heren-maak-uw-stoelriemen-vast, het gaat door alle barrières.
Check dit filmpje uit 1973 van een uitvoering van Space Truckin' in Amerika. Zeker na drie minuten gaan alle remmen los.
Dus.
Jon Lord was zo'n muzikant die iets bedacht dat de rockmuziek verder hielp. Iets wat mannen als Jimi Hendrix, Eddie Van Halen, Robert Plant, Cozy Powell, Jeff Beck, Geddy Lee en Stevie Ray Vaughan ook met hun talent en instrument hebben gedaan. En de lijst gaat nog wel een tijdje door, vul hem zelf maar aan. Jon Lord maakte van een duf, groot orgel, waar je opa kerkmuziek op speelde, een 'uncaged beast', zoals hij het zelf noemde. In dit filmpje legt-ie nog een beetje omstandig uit hoe hij het deed:
En laat dat nou net een beetje de essentie van rockmuziek zijn. Dingen doen die eigenlijk niet kunnen en mogen. Maar Jon Lord deed het. En God, wat klonk het lekker.