tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Burgemeester Dantumadiel met handen in het haar door lage vaccinatiegraad in zijn gemeente: 'Zelf de baas zijn, zit hier in het DNA'

Burgemeester Dantumadiel met handen in het haar door lage vaccinatiegraad in zijn gemeente: 'Zelf de baas zijn, zit hier in het DNA'
Burgemeester Klaas Agricola van Dantumadiel
Bron: EenVandaag

Burgemeester Klaas Agricola van Dantumadiel heeft het moeilijk. Zijn gemeente heeft van de hele provincie nu relatief de meeste doden en ziekenhuisopnames door corona. Inwoners zien vaccinatie lang niet allemaal zitten.

In de Friese gemeente is maar 60 procent van de mensen jonger dan 47 jaar gevaccineerd, zegt de burgemeester. Landelijk ligt het gemiddelde rond de 75 procent. Burgemeester Agricola stuurde een open brief naar de inwoners via de krant. "Ik maak me zorgen", luidde de eerste zin.

Situatie gaat aan het hart

"Wat moet ik doen om te zorgen dat mensen er toch nog een keer over nadenken", vraagt de burgemeester zich hardop af. "Ik stuurde de brief omdat de hele situatie mij aan het hart gaat. Je bent niet alleen burgemeester, maar ook burgervader."

"Procentueel gezien hebben we hier de meeste ziekenhuisopnames van de hele provincie Friesland. Als burgemeester denk je dan: wat kan ik nog meer doen?" Agricola's vrouw werkt op de corona-afdeling van het ziekenhuis. "Als ik die verhalen 's avonds thuis hoor, hoor je dat ze daar ook met de handen in het haar zitten. Dus ik moest iets doen."

Bekijk ook

Door privacywet geen persoonlijke brief

Het is niet dat burgemeester Agricola in de tussentijd heeft stilgezeten. "We hebben hier bijvoorbeeld ook pop-up-locaties gehad om je te laten vaccineren."

In eerste instantie wilde Agricola een brief sturen naar iedereen onder de 47 jaar, omdat daar het vaccinatiepercentage maar 60 procent is, maar daarbij stuitte hij op de AVG-wet. Door de privacywet kon hij geen brief sturen. Daarom koos hij voor de persoonlijke brief in de krant.

Luisteren

Verslaggever Laura Kors is gesprek met burgemeester Agricola van Dantumadiel

'Zelf baas zijn zit in DNA'

Maar waarom is het percentage in Dantumadiel zo laag? "Ik denk dat het te maken heeft met de volksaard. Mensen hebben van nature toch een afkeer tegen gezag. Hoe komt dat? Dat zit er nog van vroeger in."

"Begin 1900 hadden we hier nog plaggenhutten. De mensen waren op zichzelf aangewezen en moesten zichzelf redden. Ze bepaalden zelf wat ze moesten doen en wat voor hun goed is. Dat ze zelf baas zijn over wat ze doen, zit nog steeds in het DNA. Anti-autoritair."

Bekijk ook

Ja is ja, nee is nee

Op andere gebieden ziet de burgemeester dat ook terug in zijn gemeente. Een dakkapel plaatsen zonder vergunning, ook dat gebeurt soms. Dantumadiel heeft als enige gemeente in Nederland geen eigen ambtenaren. In 2016 zouden ze opgaan in een grote gemeente, maar op het laatst trapte de gemeenteraad toch op de rem. "Daar heb je die volksaard weer", zegt Agricola. Het was toen al te laat om het ambtenarenapparaat opnieuw in te richten. Ze huren nu als het ware de ambtenaren van de fusiegemeente.

Een deel van de gemeenschap is gereformeerd. "Dat speelt ook mee", zegt Agricola, die zelf partijloos is. "Daarnaast is er een deel van de gemeente die zegt: 'Wat doet dit met mij op lange termijn?'." De oprukkende omikron-variant als reden gebruiken om je nu wél te laten vaccineren is volgens Agricola geen oplossing. "Hier is het 'ja is ja' en 'nee is nee'."

Overlijden van bekenden

Zelfs als mensen een naaste verliezen aan corona, is dat voor sommige inwoners niet genoeg om overstag te gaan en toch de vaccinatie te halen.

Dat ziet meneer Veenstra, bode in het gemeentehuis van Dantumadiel. "Zelf ben ik gevaccineerd, maar ik ken er veel die dat niet zijn. In onze oude mannengroep is het heel wisselend. Mannen die het niet willen, zeggen dat de overheid zich er niet mee moet bemoeien."

'Als het zover is, ben ik aan de beurt'

"Ik herhaal maar niet wat ze over Rutte en De Jonge zeggen", zegt meneer Veenstra. De mannengroep is de laatste jaren behoorlijk uitgedund. "Ook mede door corona." Maar ook dat haalt mensen die geen prik willen niet over. "Dan zeggen ze: 'Als het zover is, ben ik aan de beurt' en dan moeten ze dat accepteren." Hoe meer de burgemeester het over vaccineren heeft, hoe meer mensen de kont tegen de kribbe gooien, zegt Veenstra.

Maar ondanks dat mensen lastig over te halen blijft burgemeester Agricola positief. "Met negativiteit help ik de mensen hier niet verder. Het komt tot nu toe niet goed, maar we gaan uit van het goede."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant