Radio EenVandaag spreekt op Bevrijdingsdag met bijzondere gasten over onze vrijheid en de vraag of deze onder druk staat. Want niet iedereen ervaart vrijheid op dezelfde manier. Voor sommige is het een leuk feestje op 5 mei, terwijl het voor anderen een waarde is waarover te weinig wordt nagedacht. We kijken naar hoe er in Nederland wordt omgegaan met vrijheid, en kijken daarbij ook over de grenzen. In de door ons omringende landen wordt het einde van de Tweede Wereldoorlog anders beleefd. 

Acteur en columnist Tomer Pawlicki vertelt over zijn eerste roman ‘ Dankzij de Oorlog.’  In het boek gaat de schrijver in op de vraag of de Tweede Wereldoorlog ergens goed voor is geweest. Tomer behoort zelf tot de derde generatie: hij is een kleinkind van de Holocaust. Hij groeide op in Israel en kijkt anders tegen de oorlog aan dan veel Joodse Nederlanders dat doen. 

Journalist Christian Tribert, die onlangs de European Press Prize won voor zijn reconstructie van de Turkse Coup aan de hand van WhatsApp berichten, vertelt over hoe belangrijk vrije pers is. Triebert liftte ook de hele wereld over en kwam op zijn reis door heel wat gebieden waar vrijheid in het geding is. 

Hesdy Lonwijk is filmmaker en initiatiefnemer van Ieder1. Hij breekt een lans voor meer vrijheid en vindt dat de media vooral meer verantwoordelijkheid moeten nemen. En Nederland moet met veel meer lef de vrijheid gaan vieren en verdedigen. Er zijn nu mechanismen in onze maatschappij die ook voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog speelden en we moet die durven te benoemen.

Ook vertelt cabaretier Yahia Yousfi dat vrijheid voor hem totaal niet vanzelfsprekend is. Zijn vader en opa die beide de Tweede Wereldoorlog in Marokko en Algerije meemaakten, hebben hem altijd op het hart gedrukt dat er veel geleden is om de vrijheid te krijgen die Yahia nu ervaart. Hij ziet dat die vrijheid ook in Nederland gevaar loopt door polarisatie en de uitbuiting van vrijheid van meningsuiting. 

Tweede uur

In het tweede uur van Radio EenVandaag kijken we naar onze buurlanden. Hoe vieren zij hun vrijheid? Kunnen wij iets van ze leren?

Annette Birschel woont en werkt al bijna twintig jaar in Amsterdam. De in Bremen geboren correspondente is voor verschillende Duitse media werkzaam en schreef verschillende boeken over de cultuurverschillen tussen Nederland en Duitsland. In Radio EenVandaag vertelt ze over hoe Duitsland herdenkt en of er in Duitsland ook sprake is van een Bevrijdingsdag.

James Kennedy is een Amerikaanse historicus. Hij kijkt naar de Nederlandse geschiedenis met een half-Amerikaans oog. Volgens hem ontbreekt het op Bevrijdingsdag aan een groter nationaal verhaal. "De ceremonie van 4 mei is indrukwekkend, vooral door de stilte die neerdaalt als zoveel mensen bij elkaar de doden herdenken.  Daarentegen is 5 mei weliswaar een nationale feestdag, maar iedereen doet waar hij zin in heeft. Sommigen krijgen die dag vrij, anderen niet. Zo krijg ik als Amerikaan de indruk dat Nederland weet hoe te gedenken, maar niet goed weet hoe de vrijheid collectief te vieren.” 

Jan Julia Zurné is een Nederlandse onderzoeker aan het Belgische Niod, ze doet al jarenlang onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog in België. Deze oorlog heeft in België een heel andere uitwerking gehad dan in Nederland. Vooral de rol van collaborateurs stond en staat in een ander licht. Het lijkt in België lastiger te zijn om collectief stil te staan bij de geschiedenis, omdat die als minder eenduidig wordt ervaren dan in Nederland. 

Sophie van Leeuwen is een Nederlandse Française en is vanuit Amsterdam correspondent voor de Franse nieuwszender France 24. Ze reist regelmatig naar Frankrijk en geeft haar analyse over het Franse gevoel van vrijheid. Hoe staat dit gevoel onder druk en waarin uiten de Fransen dit? Natuurlijk worden ook de verkiezingen van aanstaande zondag meegenomen.

Radio EenVandaag is er op deze feestelijke dag van 14:00 -16:00 op NPO Radio 1. Ook kun je hier live meekijken. 

Luister hier uur 1 van 14:00 tot 15:00 uur terug. 

Luister hier uur 2 van 15:00 tot 16:00 terug.