De provincie heeft gesproken en daarnee is het kabinet officieel zijn meerderheid kwijt in de Eerste Kamer. Vanaf vandaag hangt er één levensgrote politieke vraag boven het Binnenhof: wie gaat Rutte III alsnog aan een meerderheid helpen?

Het is een dilemma dat in de top van een aantal oppositiepartijen op dit moment tot veel discussie zal leiden: het kabinet steunen en invloed uitoefenen op het landsbestuur, of aan de kant blijven staan en een scherp eigen geluid laten horen.

'Kabinet heeft voor zichzelf gekozen'

Zo ook bij de PvdA. In zijn eentje is de partij van Lodewijk Asscher in staat om het kabinet aan de 38 zetels te helpen die nodig zijn. Maar diezelfde Asscher staat in een eerste reactie bepaald niet te springen om het kabinet te hulp te schieten.

Hij is vooral boos over het spel dat het kabinet speelde om extra zetels te krijgen: met het verdelen van restzetels schoten VVD en CDA hun coalitiepartners D66 en ChristenUnie te hulp. "De coalitie heeft er met deze politieke koehandel voor gezorgd dat ze er stemmen bij hebben gekregen. Ze hebben dus duidelijk voor zichzelf gekozen. Hiermee verliest de PvdA één zetel. Het kabinet had ook een andere keuze kunnen maken."

Niet bang voor Forum

Volgens de PvdA-leider moet het kabinet zich vooral niet rijk rekenen. "Wij zullen het per voorstel bekijken, maar als men als Rutte III steun wil van de PvdA dan zullen ze echt een heel eind onze kant op moeten bewegen."

Bang dat Rutte dan vervolgens zijn heil gaat halen bij Forum voor Democratie, is Asscher zeker niet. "Ik wens ze een hoop succes. Forum is ook voor steun aan het grote bedrijfsleven en heeft ook net als het kabinet een rechtse economische agenda. Eén ding weet ik wel zeker: dan wordt het kabinet keihard afgestraft bij de volgende verkiezingen."

Lees ook

Rechts beter in 'koehandel' dan links

Het lijkt erop dat de PvdA en het kabinet eerder verder dan dichterbij elkaar zijn gekomen na vandaag, zo stelt ook politiek commentator Joost Vullings vast. "Als de coalitie in dit hele spel de PvdA juist ontzien had, en hierdoor Asscher en de zijnen op zeven zetels waren blijven staan in de senaat, dan had dat als een investering kunnen worden opgevat. Dat gebaar heeft het kabinet nu niet gemaakt en dat zal Asscher zeker onthouden."

Overigens wordt deze 'koehandel' om stemmen bij elkaar te krijgen in de jacht op extra restzetels zowel door links als rechts bedreven. "Je kunt sowieso vaststellen dat rechts dit spel gewonnen heeft, doordat de coalitie er twee zetels bij krijgt. En dat rechts beter in dealen is en hechter lijkt dan links", zegt Vullings.