radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

1 op de 5 gemeenten heeft een opvanglocatie voor asielzoekers die het COA nog niet gebruikt

1 op de 5 gemeenten heeft een opvanglocatie voor asielzoekers die het COA nog niet gebruikt
Opvanglocatie in Eindhoven waar in november asielzoekers in kunnen wonen
Bron: EenVandaag

Bouw die stilstaat en vergunningen die op zich laten wachten: uit een rondgang van EenVandaag blijkt dat bijna 20 procent van de gemeenten een opvanglocatie voor vluchtelingen heeft die het COA nog niet in gebruik heeft genomen.

Het gaat in totaal om 24 locaties die zijn aangeworven om asielzoekers op te vangen, maar nog niet in gebruik zijn genomen door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).

Meerdere redenen

De redenen waarom de locaties niet open zijn, lopen uiteen. Participatietrajecten, bouw van nieuwe panden en vergunningen nemen tijd in beslag, maar er zijn ook geluiden dat het COA laat is met het aanleveren van de juiste gegevens. Soms duurt het 5 of 8 maanden voordat het COA een vergunningsaanvraag doet om een aangewezen locatie als asielopvang te gebruiken.

"De medewerking van diverse ministeries is onmisbaar in het wegnemen van dergelijke praktische knelpunten, evenals voldoende slagkracht bij het COA om door gemeenten aangedragen locaties ook daadwerkelijk in bedrijf te stellen", laat de provincie Noord-Holland weten.

Opvang
Bron: eenvandaag

Late vergunningsaanvraag

Een van de locaties die nog niet in gebruik is genomen door het COA is het Novohotel in Eindhoven. Het plan was om het aantal asielzoekers in het hotel, waar nu 88 personen verblijven, uit te breiden tot 200. In januari is er vanuit de gemeente Eindhoven groen licht gekomen om de locatie uit te breiden. Maar pas in juni is er door het COA een vergunningsaanvraag gedaan om het aantal bedden op de locatie te verdubbelen.

Wethouder in Eindhoven Samir Toub legt niet alleen verantwoordelijkheid bij het COA. "Het een en ander had sneller gekund, maar tegelijkertijd hebben wij ook als gemeente een verantwoordelijkheid als het gaat over participatietrajecten serieus nemen", zegt hij. De verwachting is nu dat er in november, 10 maanden na het akkoord vanuit de gemeente, extra mensen in het hotel kunnen verblijven.

Begrip voor COA

En nog een andere locatie in Eindhoven gaat in november open, terwijl er in juni 2023 de eerste berichten over naar buiten kwamen.

"Ik snap heel goed dat we in een opvangcrisis zitten en dat daarmee eigenlijk alle maanden in die zin als verloren worden beschouwd. Het lijkt allemaal dat het in een aantal weken opgebouwd kan worden, maar de realiteit is gewoon anders", zegt Toub.

Bekijk ook

Ander politiek klimaat

"Ik zie dat de mensen rond COA hartstikke hard werken, maar ja, er is wel een verschil in het huidige politieke klimaat en het vorige politieke klimaat", gaat Toub verder. Daardoor is het lastiger om stappen te zetten, zegt hij.

"Het heeft aan een kant te maken met vergunningen, maar het heeft ook te maken met hoe het huidige kabinet kijkt naar de opvangcrisis." Door het nieuwe kabinet zou er volgens de wethouder misschien ook een ander 'financieel plaatje' aan hangen.

Meer expertise vanuit Rijk nodig

Het COA heeft volgens burgemeester van Zaanstad Jan Hamming onvoldoende slagkracht. Hij hoopt dat er vanuit het Rijk meer expertise richting het COA komt.

"Het COA is een opvangorganisatie, geen ontwikkelorganisatie. Als je dat ook erbij moet doen, dan moet je daar ruimte van het Rijk krijgen en ook expertise aangevuld krijgen om dit goed te doen. We hebben vaak gezien dat dat onvoldoende was", zegt hij.

1 op de 5 gemeenten heeft een opvanglocatie voor asielzoekers die het COA nog niet gebruikt

Matige samenwerking

Afspraken die niet worden nagekomen of slechte bereikbaarheid: 1 op de 10 van de respondenten geeft aan dat ze de relatie met het COA matig vinden. "Veel stukken laten lang op zich laten wachten voordat deze intern goedgekeurd zijn bij COA. Dit heeft z'n weerslag op de doorlooptijd van het te bouwen azc in onze gemeente gehad", zegt de gemeente Barneveld hierover.

Ze laten weten dat er ondertussen wel goede afspraken en een duidelijke planning zijn, maar dat ze er daarvoor wel 'bovenop' moeten zitten.

'Onhaalbare eisen'

De gemeente Midden-Drenthe heeft ook een negatieve ervaring met het COA. "Het COA stelde onhaalbare eisen en keurde, zonder mee te denken over oplossingen, locaties af."

"Ook werden achter onze rug om vakantieparken benaderd voor opvang", laten ze weten in de rondgang.

Bekijk ook

Meer tijd nodig

En ook Nieuwegein geeft in de rondgang van EenVandaag aan dat er een locatie beschikbaar is gesteld, die nog niet in gebruik is genomen.

Het college heeft op 12 december 2023 besloten om in principe mee te werken aan een tijdelijke COA-opvanglocatie. Het gaat om twee kantoorpanden waar plek moet worden gemaakt voor 85 tot 112 vluchtelingen. "Het COA heeft aangegeven dat er meer tijd nodig was om de benodigde stukken compleet te maken", zegt een woordvoerder van Nieuwegein.

Vergunning laat aangevraagd

Bijna 1 jaar na groen licht vanuit de gemeente Nieuwegein, vraag het COA eind september 2024 de omgevingsvergunning aan die nodig is om van het kantoorpand een opvanglocatie te maken.

De gemeente laat weten dat er vooral inpandig aanpassingen nodig zijn zodat er mensen kunnen wonen en dat de verwachting is dat halverwege 2025 de eerste asielzoekers er terecht kunnen.

Bekijk ook

Niet veilig

In Zaandam is juist iets anders aan de gang. Burgemeester Jan Hamming voelde zich overvallen door het COA, laat hij weten. Aan de Gerrit Bolkade in Zaandam liggen twee boten waar in totaal 1.000 asielzoekers opgevangen moeten worden. Een inspectierapport toonde op 8 september aan dat het niet verantwoord was om deze locatie te openen vanwege risico's voor brand en veiligheid voor de bewoners.

Toch kreeg Hamming vanuit COA het bericht dat ze de volgende dag de eerste mensen zouden plaatsen. "Dat kan niet mogelijk zijn, het is onverantwoord en onveilig", zegt de burgemeester over wat er door hem heen ging na dat bericht. Hij wilde dat er niemand op het schip zou komen, tot het er veilig was. "We willen geen 'Schipholbrand'-achtige taferelen hier", zegt hij.

Dwangsom aan het COA

De burgemeester heeft uiteindelijk besloten een dwangsom aan het COA op te leggen in het geval dat ze asielzoekers op de volgens de inspectie onveilige boten zouden laten, zonder toestemming van de gemeente.

"En dan begrijp ik dat de druk in Ter Apel heel groot is, maar niet over onze rug en zeker niet over de rug van de veiligheid van vluchtelingen."

Faber onbereikbaar

Hamming baalt van de houding vanuit het kabinet. Op een telefoontje van Faber hoeft hij niet te rekenen, ook niet wanneer hij zelf contact probeert te zoeken. "Wij hebben er echt alles aan gedaan en met man en macht gewerkt om te zorgen dat dit gefixt wordt. Maar it takes two to tango. En zeker bestuurlijk gezien hebben we dat gewoon de afgelopen tijd zeer gemist."

De eerste week van november moet er een laatste inspectie op de boten worden uitgevoerd door de veiligheidsregio, dan moet blijken of het dan wél veilig genoeg is om 1.000 vluchtelingen op te vangen.

Bekijk ook

Reactie COA

Een woordvoerder van het COA laat weten dat ze zien dat gemeenten hard aan het werk zijn gegaan met de spreidingswet waardoor het druk is bij de organisatie. "Er lopen op dit moment meer dan 150 projecten", zegt woordvoerder van de organisatie Edward Ernst.

Hij legt uit dat het ontwikkelen van een azc veel tijd kost, omdat ze het zorgvuldig moeten en willen doen. "Het COA heeft te maken met wettelijke vergunningstrajecten en aanbestedingen waar we geen invloed op hebben. Op heel veel plekken moeten we allerlei onderzoeken doen naar bijvoorbeeld flora en fauna. Dit is niet anders dan bij andere bouwprojecten zoals woningbouw of infrastructuur."

Nieuwe omgevingswet van kracht

Verder noemt hij dat het proces om vergunningen aan te vragen complexer is geworden door de nieuwe omgevingswet.

In het geval van Eindhoven kwam de late aanvraag door de participatie die nog moest plaatsvinden. In Arnhem, waar de vergunningsaanvraag 7 maanden na akkoord vanuit de gemeente kwam, was het COA afhankelijk van een externe partij die de aanvraag voor hen moest doen.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant