
Hoe de redactie van EenVandaag AI gebruikt
Kunstmatige intelligentie, vaak afgekort als AI, speelt een steeds grotere rol in de samenleving. Ook in de journalistiek. AI kan helpen om sneller te zoeken, teksten te ordenen, informatie toegankelijker te maken of grote hoeveelheden materiaal beter te overzien.
De redactie van EenVandaag ziet AI als hulpmiddel, maar niet als vervanging van journalistiek werk. Onze journalisten blijven zelf verantwoordelijk voor wat we maken en publiceren.
Op deze pagina leggen we uit hoe wij AI gebruiken, welke keuzes we daarbij maken en wat we juist niet doen. De journalistiek van EenVandaag is altijd betrouwbaar en onafhankelijk.
AI helpt ons, maar neemt het werk niet over
AI kan ons ondersteunen in het productieproces. Bijvoorbeeld bij het samenvatten van informatie, het vertalen van teksten, het maken van transcripties of het beter ordenen van materiaal. Ook kan AI helpen bij brainstorms of bij het begrijpelijker maken van teksten.
Maar AI bepaalt niet wat nieuws is. AI bepaalt ook niet welke feiten kloppen, wie we spreken of wat we uiteindelijk publiceren. Die keuzes maken onze journalisten en eindredacteuren.
Alles wat wij publiceren, blijft mensenwerk. Een journalist controleert de informatie, maakt de afwegingen en is verantwoordelijk voor het eindresultaat.
We controleren altijd
AI-systemen kunnen fouten maken. Ze kunnen informatie verzinnen, belangrijke context missen of onbedoeld vooroordelen versterken. Daarom gebruiken we AI nooit als enige bron.
Feiten moeten controleerbaar zijn. Informatie die uit AI komt, gebruiken we alleen als die is gecontroleerd met betrouwbare bronnen of door eigen journalistiek werk. Bij twijfel publiceren we niet, of zoeken we verder.
Voor de redactie gelden dezelfde journalistieke normen als altijd: nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, hoor en wederhoor waar nodig, en zorgvuldige afwegingen. Lees er hier meer over in de Code Journalistiek Handelen.
We zijn duidelijk als AI zichtbaar een rol speelt
Soms is AI zichtbaar voor gebruikers. Op de website van EenVandaag gebruiken we bijvoorbeeld Tolkie. Die tool kan helpen om teksten toegankelijker te maken. Denk aan het uitleggen van moeilijke woorden, samenvatten, vertalen of het eenvoudiger weergeven van informatie. Binnen die tool wordt uitgelegd hoe AI daarbij wordt gebruikt.
Als AI op een duidelijke manier onderdeel is van wat je ziet, willen we daar open over zijn. Hoe we dat doen, hangt af van de rol die AI heeft gespeeld. Soms is een korte uitleg genoeg. In andere gevallen kan een duidelijk label of extra toelichting nodig zijn.
We beschermen gegevens
We gaan voorzichtig om met gegevens van mensen, bronnen en collega’s, zeker als het gaat om gevoelige informatie, persoonsgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.
We gebruiken alleen AI-toepassingen die passen binnen onze afspraken over privacy, veiligheid en betrouwbaarheid. Nieuwe tools worden niet zomaar ingezet. Daarvoor is eerst een zorgvuldige beoordeling nodig.
We zijn terughoudend met AI-beeld, AI-audio en deepfakes
Generetieve AI kan beelden, stemmen en gezichten maken of bewerken. Daar zijn wij zeer terughoudend mee. Zeker bij journalistiek kan dit verwarrend zijn voor het publiek.
We gebruiken AI in principe niet om stemmen of gezichten te maken of te veranderen. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan daar een goede reden voor zijn, bijvoorbeeld om iemand beter te beschermen of anoniem te maken. Als we dat doen, zullen we dat altijd duidelijk benoemen.
We willen voorkomen dat mensen denken dat iets echt is, terwijl het door AI is gemaakt of aangepast en omgekeerd.
Wat we niet doen
We laten AI geen artikelen zelfstandig maken en publiceren. We gebruiken AI niet als vervanging van onze journalisten. We gebruiken AI ook niet als vervanging van journalistiek onderzoek of betrouwbare bronnen.
We publiceren geen AI-materiaal zonder menselijke controle. En we gebruiken geen AI op een manier die de privacy van mensen schaadt, bronnen in gevaar brengt of het vertrouwen in onze journalistiek ondermijnt.
We blijven leren
AI verandert snel. Daarom blijven we onze werkwijze aanpassen als dat nodig is. We kijken steeds opnieuw naar de kansen, risico’s en gevolgen van AI.
Onze belangrijkste afweging blijft daarbij hetzelfde: helpt AI ons om het publiek beter, zorgvuldiger en toegankelijker te informeren? Alleen dan past het bij de onafhankelijke en betrouwbare journalistiek van EenVandaag.