Waarom Rusland weer met eigen vlag mee mag doen aan Paralympische Spelen

"Dat kwam voor mij toch wel een beetje als een verrassing", reageert sporthistoricus Paul Reef op het besluit van het Internationaal Paralympisch Comité (IPC) om als eerste internationale sportbond de schorsing van Rusland en Belarus op te heffen.

Breken van isolatie

"Maar", gaat hij verder, "het lag voor mij wel in de lijn der verwachting dat deze sportboycot op een gegeven moment opgebroken zou worden. Het was een beetje de vraag van welke bonden van grote toernooien dat als eerste zouden gaan doen."

De sporthistoricus noemt het besluit van het IPC dan ook "de eerste stap in het breken van de isolatie" waar Rusland en Belarus na de Russische inval in Oekraïne sinds 2022 mee te maken kregen.

Regels voor uitsluiten

Volgens de regels van het IPC en andere sportbonden kan een land namelijk niet zomaar worden uitgesloten, legt Reef verder uit. In welke situaties dat dan wel kan, is ook niet altijd even duidelijk.

"Het besluit voor dit soort situaties ligt bij de jaarlijkse vergadering." Tenzij er een bijzondere situatie is, zoals die van 4 jaar geleden toen de oorlog in Oekraïne begon.

Steun voor boycot neemt af

"Het interessante is alleen dat niets is gewijzigd als je kijkt naar de reden waarom ze zijn uitgesloten", zegt Reef. De oorlog in Oekraïne is nog niet voorbij, bedoelt hij daarme.

Wat wel is veranderd, is de geopolitieke situatie, zegt de sporthistoricus. "Je ziet dat er vanuit Rusland een heel sterke lobby is om het land weer toe te laten treden tot deze sportbonden én je ziet ook dat de westerse steun (voor de boycots, red.) iets afneemt, met name in de VS."

Gaza-oorlog

Maar niet alleen de steeds sterker wordende band tussen Rusland en de Verenigde Staten heeft deze deelname aan de Paralympische Spelen mét eigen vlag mogelijk gemaakt. Ook de oorlog in Gaza en de manier waarop het Westen hierop reageert, speelt een rol, volgens Reef.

"Je ziet dat sinds die oorlog veel niet-westerse landen ook hebben gedacht: ja, waarom zouden wij deze uitsluiting van Rusland blijven steunen, als het Westen ons niet tegemoetkomt in het uitsluiten van Israël?" Sinds het opnieuw oplaaien van die oorlog, is Israël nog geen enkele keer uitgesloten van deelname aan een Olympisch toernooi. "En dat heeft ook wel echt bijgedragen aan de stem van andere landen voor het toelaten van Rusland."

Sterke lobby

Los van de steun, zit er dus ook een sterke lobby vanuit de Russische overheid, diplomaten en sportbestuurders achter het verzoek om de sancties op Rusland en Belarus op te heffen, zegt de sporthistoricus. "Die hebben internationale sportbesturen over de hele wereld verzocht om de boycot op te heffen."

"Daar is vrij veel bewijs van", gaat hij verder. En gek is het niet. "Want als land is het een teken dat je weer terugkeert tot de internationale orde, dat je weer normaal mee mag doen", zegt Reef over waarom het voor een land belangrijk kan zijn om mee te mogen doen aan een internationaal sportevenement.

Prestige uitstralen

"En voor Rusland, zoals eigenlijk voor ieder ander land, geldt dat sport een heel belangrijk politiek instrument is voor het uitstralen van prestige", weet Reef.

Door de deelname tellen ze weer mee, het is een nieuw begin voor Rusland. "Het opheffen van deze sanctie is eigenlijk voor Rusland het bewijs of de eerste stap dat die normaliteit weer in zicht komt."

Andere sportbonden

De sporthistoricus denkt dat Rusland dit behaalde succes zal gebruiken om andere internationale sportbonden ook zo ver te krijgen hun sancties tegen het land op te heffen. "Ook omdat Rusland op basis hiervan gaat procederen bij het Hof van Arbitrage voor de Sport in Zwitserland."

Hij legt uit: "Dan kunnen ze zeggen: 'Hier is dat gelukt. Dus deze sportbonden moeten deze sancties ook opheffen." En dat lijkt ook al te gebeuren, zo wil het IOC dat jeugdteams uit Rusland en Belarus weer met eigen vlag mogen meedoen aan internationale wedstrijden en maakte de Internationale Judo Federatie dezelfde keuze voor Russische judoka's.