De Tweede Kamer is eruit: illegaliteit in Nederland wordt strafbaar, maar hulp aan illegalen niet. Daarmee lijkt het kroonjuweel van het demissionaire kabinet Schoof - het strengste asielbeleid ooit - gered.
"Na een lang debat kwam er vandaag in het parlement een einde aan een discussie die zich al sinds de zomer voortsleept", zegt politiek commentator Marloes Lemsom. "Toen werd geheel onverwacht een voorstel van de PVV aangenomen, waardoor de strafbaarstelling van illegaliteit werd toegevoegd aan de asielnoodmaatregelenwet. Dat is vandaag gerepareerd."
In één klap strafbaar
Door de aanscherping die de Kamer in de zomer nog aannam, zouden Nederlanders die mensen zonder verblijfspapieren helpen, bijvoorbeeld met een warme kop soep op een koude dag, in één klap ook strafbaar worden.
Dat ging de Tweede Kamer dan weer te ver. En dat repareert het demissionaire nu: ook om te voorkomen dat de wet zou sneuvelen in de Eerste Kamer.
Hulp niet strafbaar
"De PVV zei vandaag in het debat dat de partij akkoord gaat met de aanpassing die demissionair minister van asiel David van Weel heeft voorgesteld", zegt Lemsom. "In de wet komt duidelijk te staan dat hulp niet strafbaar is. De PVV is het daar niet mee eens, maar accepteert deze wijziging."
Het CDA, een partij die nodig is voor een meerderheid, kan ook leven met de aanpassing. In de zomer stemden ze nog tegen de wet. De partij zegt principieel tegen het straffen van medemenselijkheid te zijn. Maar nu het uitdelen van het spreekwoordelijke kopje soep niet meer strafbaar is, is de partij om.
Strengere asielmaatregelen
"Vooral de timing is opvallend," zegt Lemsom. "We zitten midden in de formatie. D66 is tegen de strafbaarstelling van illegaliteit, terwijl de VVD voor is. In het formatiestuk dat D66 met het CDA heeft gemaakt, waren geen afspraken gemaakt over de strafbaarstelling van illegaliteit. Maar er zijn wel afspraken gemaakt over strengere asielmaatregelen."
"Het is nu de vraag wat D66 daarvoor terug krijgt, nu de asielwetten alsnog door de Kamer zijn." De Tweede Kamer moet formeel nog stemmen over de aanpassingen. Dat gebeurt waarschijnlijk nog deze woensdag én donderdag. Daarna moet de Eerste Kamer zich nog over de wet buigen.