Morgen komt de StemWijzer weer online voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgende maand. Dat betekent dat maker ProDemos, naast landelijke thema's, ook moet weten wat er lokaal speelt. Daarvoor is samenwerking met de mensen in de gemeente belangrijk.
Volgens de projectleider StemWijzer van ProDemos Anne Valkering is het nu vooral de laatste puntjes op de i voor haar en haar collega's. "We zijn nu echt alle gemeenten aan het nalopen om te kijken of er niet nog rare dingetjes staan."
Standaardlijst
De StemWijzer is een online stemhulp met vragen en stellingen, die burgers kunnen beantwoorden voordat ze naar de stembus gaan. Op basis van de persoonlijke ingevulde informatie rolt er een stemadvies uit de StemWijzer, waarbij een aantal partijen naar voren komen. De StemWijzer maakt die lijsten voor de landelijke verkiezingen, maar dus ook voor de gemeenteraadsverkiezingen.
We zijn bij iedere gemeente gaan kijken wat er specifiek daar speeltprojectleider StemWijzer van ProDemos Anne Valkering
Om zulke vragenlijsten te maken voor gemeenteraadsverkiezingen begint het volgens de projectleider bij wat er in het algemeen in gemeenten speelt, zaken die landelijk minder zouden opvallen. "Wat heeft er de afgelopen 4 jaar veel gespeeld, wat verwachten we? Daar hebben we een soort standaardlijst van gemaakt", zegt Valkering. "En daarna zijn we bij iedere gemeente gaan kijken wat er specifiek daar speelt in die gemeente", legt ze uit.
Praten met journalisten en partijen
Dat gaat verder dan alleen de lokale kranten openslaan. "We hebben journalisten gevraagd wat er speelt in hun gemeente", vertelt Valkering. Ook gaat ProDemos bij sommige gemeenten langs om te praten met lokale politieke partijen.
Naast dat ze spreken met partijen die nu in het dagelijks bestuur zitten en de oppositie, spreken ze ook met partijen die helemaal niet in de gemeenteraad zitten. "We spreken met alle partijen waarvan we wisten dat ze gingen deelnemen aan de verkiezingen." Zo verzamelt ProDemos informatie voor de StemWijzer.
Stadsmariniers in Den Helder
Tijdens die gesprekken komen er telkens dingen boven water waar de StemWijzer-makers nooit over hadden nagedacht voor een vragenlijst. "Ik kwam vandaag toevallig iets tegen over stadsmariniers in Den Helder waar ik nog nooit van gehoord had", vertelt Valkering.
"Dus we moeten een uitleg van dat woord nog even toevoegen." Op die manier probeert ProDemos voor alle gemeentes een specifieke lijst te maken, want in Den Helder spelen er hele andere dingen dan in Nijmegen.
Een grote lijst
Verder zijn er ook een heleboel stellingen die bij heel veel gemeenten van toepassing zijn en dus in bijna elke StemWijzer meegaan. "Het is sowieso een grote lijst", vertelt Valkering. "We leggen altijd tientallen stellingen voor. We kiezen degenen die het beste werken in een gemeente."
"Dat kan bijvoorbeeld zijn dat de OZB (Onroerendezaakbelasting, red.) omhoog of omlaag moet", neemt ze als voorbeeld. "Die stelling komt vrij vaak voor."
Niet elke gemeente een StemWijzer
Niet elke gemeente heeft een StemWijzer. Dat is volgens Valkering helemaal aan de gemeente zelf. "Soms is dat omdat ze denken: nou, we hebben maar 4 partijen, daar lukt het wel om tussen te kiezen, of iedereen kent elkaar, of de opkomst is al heel hoog."
Verder kunnen gemeenten ook kiezen voor een gratis of betaalde versie van de StemWijzer. "Bij de betaalde versie duiken we echt helemaal in die gemeente en doen we een workshop met de partijen. Dat is veel meer detailwerk."
Verder kijken dan StemWijzer alleen
De StemWijzer wordt door veel mensen gebruikt, met verschillende redenen, weet Valkering. "We weten uit onderzoek dat de meeste mensen het vooral gebruiken om een eerste oriëntatie te doen. Dus ze kijken gewoon welke partijen het beste bij ze passen."
"Maar er is ook een deel mensen die echt veel ervan laten afhangen en dan proberen we ook altijd wel aan te moedigen dat mensen verder kijken", legt de projectleider uit. "Dus we zetten nooit 1 winnaar maar altijd 3 naast elkaar in het resultatenscherm en we promoten dat je echt verder kijkt dan alleen maar het resultaat."