NS-conducteur Fien ziet haar eigen en andermans veiligheid afnemen: 'De laatste trein uit Brussel is berucht'

Roofbendes, cokesmokkelaars, illegale vreemdelingen en dronkenlappen maken haar werk met grote regelmaat zeer onveilig: "Ze noemen me hoer, of beschuldigen me ervan de boetes in eigen zak te steken. Ik heb meerdere keren meegemaakt dat mensen me een kopstoot wilden geven omdat ze geen kaartje hadden."

Gedrag aanpassen

Fien danst op een smal koord. Ze is verantwoordelijk voor de veiligheid en het welbevinden van soms 400 tot 600 passagiers. Het merendeel heeft gewoon een kaartje.

Maar niet iedereen en steeds vaker laten mensen zich niet vertellen dat ze een boete moeten betalen, of hun gedrag moeten aanpassen: "Niet iedereen vindt het leuk om 2 uur mee te luisteren naar een telefoongesprek over relatieproblemen, of de muziek van een ander. Dan word ik ingeschakeld."

Laatste trein is berucht

Met name de laatste trein uit Brussel, terug naar Nederland, is berucht. Al op het perron is het onveilig. Groepen jonge mannen struinen er rond, loerend op een kans om toe te slaan. Een laptop, een rugzak, ze zijn snel gejat.

"Er zijn zoveel trucjes die ze gebruiken. Eentje verliest ineens een handvol munten, dat leidt af, en een ander steelt je bagage. Ik heb zelfs meegemaakt dat een vrouw door een groep werd aangevallen terwijl ze al in de trein zat. De tas die ze vast had werd uit haar handen gerukt", zegt Fien. Ze gaat verder: "We hebben het echt niet meer over zakkenrollers maar over roofovervallen."

Niets te verliezen

Het werk is gevaarlijk want deze mensen hebben niets te verliezen, zegt Fien: "Ze zeggen het soms letterlijk tegen me als ik bijvoorbeeld een boete uitschrijf: 'we have nothing to lose.' Het gaat om vreemdelingen zonder status die alleen kunnen overleven door drugshandel, of diefstal."

Fien zet twee jongens uit de trein, die meteen daarna een vrouw die op de trein staat te wachten lastig vallen. Fien waarschuwt de Belgische boa's, maar voor die er zijn zijn de jongens al weg. "Het zijn gewoon criminelen, Brussel en Antwerpen zijn voor ons als NS-medewerkers gewoon echt gevaarlijk. In uniform gaan we hier niet meer over straat omdat we een doelwit zijn voor overvallers."

Zoveelste boete

We maken een rondje door de trein, tussen Brussel en Antwerpen. Fien opent elk toilet omdat zich daar iemand kan verstoppen. Tot haar verrassing vindt ze op een van de toiletten een oude bekende: meneer P. Een vaste klant die meerdere keren per week reist tussen België en Nederland, en nooit een kaartje heeft. Ook vandaag niet.

Meneer P. lacht vriendelijk, en Fien steekt haar verhaal af: "Heb je een ID bij je?" Dat heeft meneer P. niet, zegt hij. Maar nadat ze zegt dat ze dan de boa's in Rotterdam zal informeren vindt meneer P. toch een ID in zijn met boodschappen gevulde tas. De zoveelste boete zal worden opgestuurd naar zijn huisadres.

Drugsgeld

Achter meneer P. zit een twintiger, die ook geen kaartje heeft. Hij heeft wel dikke rollen bankbiljetten in zijn zakken. En een ID-kaart. Ook hij krijgt een bon van 80 euro. "Drugsgeld natuurlijk", denkt Fien. "Dat weet ik zeker, zo'n jonge jongen met zoveel cash op zak. Maar het valt buiten mijn verantwoordelijkheid."

Fien merkt dat er veel drugssmokkel is tussen Brussel en Rotterdam: "Ergens moeten deze jongens toch ook van leven. En ze zitten allemaal in mijn trein." Voor Fien is de oplossing duidelijk: geld. Er moeten meer collega's komen. Dat zal de veiligheid vergroten. Bovendien zouden de Belgen veel vaker boa's moeten laten posten op het perron wanneer de internationale trein vertrekt. Maar ook dat gebeurt zelden.

No ticket no train

Even later is het weer raak: twee mannen zonder kaartje. Fien laat haar gezag gelden, kort maar krachtig: "No ticket, no train." De jongen zijn twee koppen groter, maar verlaten de trein gedwee.

Morgen opnieuw proberen.