Niet het jaar van Edwards

Na Iowa zette Edwards in op South Carolina, de staat die hij vier jaar geleden nog won en die hem als inwoner van North Carolina na ligt. Een weloverwogen keuze van Edwards, want geld om in alle staten voor Super Tuesday te vlammen had hij niet. De keus voor all out gaan in Iowa betekende dat New Hampshire weinig Edwards te zien kreeg. En de keus voor South Carolina betekende dat de Democraten in Nevada Edwards ook vrij weinig te zien kregen.

Maar in de tussentijd voltrok de dynamiek van de voorverkiezingen zich anders dan Edwards en zijn campagneteam hadden gedroomd. Winst in Iowa had Edwards de logische frontrunner kunnen laten worden en uitgelegd als een stem voor zekerheid. Geen vrouw, geen gekleurde man, nee, de Democraten wilden die overwinning in november en stemden op een blanke man. Zodat de presidentsverkiezingen zouden verlopen zoals ze al sinds de oprichting van de Verenigde Staten verliepen: als een strijd tussen twee blanke mannen.

Maar de Democraten zagen helemaal niet zo'n probleem in de keuze voor een gekleurde man (Iowa) of voor een vrouw (New Hampshire). En dus was de vanzelfsprekendheid van Edwards als kandidaat in twee slagen op een zijspoor beland. De kiezers vraten alles wat over Obama of Clinton ging en de media verloren de nummer drie uit het oog, de nummer drie die in de peilingen op ruime afstand van de top 2 verkeerde.

Is het een verrassing dat de media duiken op twee voor verkiezingsbegrippen afwijkende kandidaten? Nee, natuurlijk niet. Edwards is vier jaar geleden al uitputtend gevolgd toen hij Democratisch kandidaat was en later vice-presidentskandidaat van John Kerry. Hij is oud nieuws en terwijl hij zijn standpunten heeft aangescherpt, blijkt dat het niet echt om de standpunten gaat – die wijken niet aanzienlijk af van de standpunten van Clinton en Obama – maar om 'verandering' en om 'nieuw' en om 'anders'. De Democratische kiezers lijken het risico aan te durven om af te stappen van de geëffende wegen, die van een blanke man als kandidaat. Of zij beseffen wat voor risico zij aangaan, weet ik niet. Maar mocht er een partij zijn die dat risico durft te nemen, dan toch in eerste instantie de Democratische partij.

Edwards geeft nog niet op, al lijken zijn kansen miniem. Hij heeft de aanval ingezet op de media, die hem negeren, terwijl hij tweede werd in Iowa en terwijl een focusgroep hem als winnaar van het kandidatendebat in Nevada aanwees. Op zijn website is een spotje te vinden: Where is John? Waarin Edwards laat zien dat hij het slachtoffer is van de media, die zich alleen op Obama en Clinton richten. Een zwaktebod, hoe begrijpelijk ook.

De verkiezingsstrijd is er een voor marathonlopers, niet voor sprinters, zei Edwards na afloop van de caucus in Nevada. Dat mag wel zo zijn, maar het lijkt er op dat hij helemaal niet genoeg water heeft om de marathon uit te lopen.

Historicus Marc van Gestel schrijft sinds 2003 elke werkdag zijn weblog over de Amerikaanse presidentsverkiezingen vol: www.amerikalog.com