Gokkast is het verslavendste gokspelletje, ook online: 'Kortste tijd tussen deelname en uitbetaling'

Dat zei Raymond Aronds van de Stichting Landelijk Info Centrum Kansspel Spelers gisteren op Radio 1. "Je kunt in veel café's gewoon gaan gokken achter een kast. Die zijn het verslavendst." Experts leggen uit hoe dat komt.

Snelle beloning

Draaiende symbolen met fruit, cijfers of jokers. "Daar denken we gelijk aan bij gokkasten", zegt Judith Noijen van verslavingskliniek Jellinek. "Het gaat er vooral om dat het allerlei spellen zijn waar je geld inzet en met één druk op de knop binnen een paar seconden kan zien of je iets hebt gewonnen."

En volgens haar voldoet de gokkast met haar lichtjes en geluiden aan alle elementen die het meest verslavend zijn. Ook Marloes Derks van de Kansspelautoriteit ziet dat. "Een lot van de loterij is minimaal verslavend, omdat je pas na een maand te weten krijgt of je hebt gewonnen. Bij de gokkast zit er de kortste tijd tussen deelname en uitbetaling. Daarmee is de kast het verslavendst."

Nederlandse gokkast het verslavendst

Opvallend is dat het wereldwijd verschilt hoe verslavend gokkasten zijn. In Nederlandse horeca en speelhallen staan zelfs de verslavendste gokkasten ter wereld. "Die in Nederland moet zich aan bepaalde normen houden", legt Derks uit. "Dat betekent dat op het moment dat die gokkast veel geld heeft uitgekeerd, dat die zichzelf terughoudt om daarna niet te veel uit te keren. En dat op het moment dat er te veel verloren wordt, dat die iets meer geld gaat uitkeren."

"Dus het apparaat stuurt zichzelf eigenlijk bij en daarmee wordt het voorspelbaar, de kast wordt 'heet' of 'koud'. En dat is voor spelers heel aantrekkelijk. Want op het moment dat er veel is verloren, voelen ze aan dat er een moment moet komen waarop de kast weer gaat uitkeren." De spelers snappen dus dat de kast langzamerhand 'warmer' wordt en weer meer geld gaat uitkeren.

Hoe werkt gokverslaving?

Een gokverslaving kenmerkt zich doordat het vaak vrij laat aan het licht komt, weet Derks. "Als je een alcoholverslaving hebt en je verschijnt dronken op je werk, dan signaleren mensen dat al vrij snel. Terwijl je een gokverslaving vrij lang uit het zicht kunt houden. Voordat mensen hulp zoeken, gaat er veel tijd overheen. Er zullen zeker nog mensen zijn die niet ingeschreven staan op de cruks-lijst, maar die dat beter wel kunnen doen."

Hoogleraar verslavingszorg Anneke Goudriaan van het Amsterdam UMC doet onderzoek naar onder andere gokverslaving, en dat is een belangrijk onderwerp, zegt ze. "Je wil weten hoe het gaat met spelers die gaan gokken en hoe hun gokgedrag escaleert. En dat zou je eigenlijk moeten koppelen aan cruks. Er ligt nog een wereld aan onderzoek open voor ons op het gebied van gokproblematiek."

Werk aan de winkel

Goudriaan vindt de 100.000 aanmeldingen in het cruks-register geen mooie mijlpaal. "Je kunt niet zeggen dat de vlag uitkan. Je zou ook kunnen zeggen dat het een indicatie is dat veel mensen problemen hebben met gokken."

Dat vindt Marloes Derks van de Kansspelautoriteit ook. "Ik denk dat het een belangrijk signaal is dat er 100.000 mensen zijn die de behoefte voelen om zich te beschermen tegen een gokverslaving. Dat is best een hoog aantal."