De brandstofprijzen zijn naar recordhoogte gestegen en dat merk je ook als je naar werk rijdt. Om de pijn iets te verzachten gaat de maximaal onbelaste kilometervergoeding omhoog. Stijgt je reiskostenvergoeding gelijk mee? Dat is nog maar de vraag.
Inmiddels voelen 4 op de 5 werkenden de hoge brandstofprijs in de portemonnee en moeten ze geld bijleggen voor hun kosten voor woon-werkverkeer, zegt vakbond CNV. Maar of je een hogere reiskostenvergoeding kan verwachten vanwege de aanhoudende energiecrisis, hangt af van verschillende zaken.
Geen recht op vergoeding
Als werknemer heb je namelijk geen recht op een reiskostenvergoeding, maar veel werkgevers kiezen er wel voor om (deels) mee te betalen aan de kosten voor woon-werkverkeer. Dat kan op twee manieren, vertelt Anne Megens. Zij is de directeur beleid en advies bij werkgeversvereniging AWVN.
"Er kan worden afgesproken dat een werknemer elke maand laat weten hoeveel kilometers hij of zij heeft gereden, of dat er iedere maand een vaste vergoeding voor het woon-werkverkeer wordt uitgekeerd", legt ze uit.
Onbelaste kilometervergoeding
Werkgevers hoeven over een deel van de reiskostenvergoeding geen belasting te betalen: de onbelaste kilometervergoeding. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen 'eigen vervoer' van werknemers, dus reizen met de auto, op de fiets of lopend, en het openbaar vervoer.
Vergoeding voor gemaakte ov-reizen zijn volledig onbelast, daar hoeven werkgevers dus geen belasting over te betalen. Bij eigen vervoer is er wel een limiet: die onbelaste kilometervergoeding is nu nog 23 cent. Als het aan het kabinet ligt, wordt dat 25 cent, en gaat de maatregel met terugwerkende kracht per 1 januari 2026 in.
Maatwerk is lastig
In veel bedrijven is de reiskostenvergoeding collectief afgesproken binnen de cao. Dat maakt het volgens Peter Beets, expert vermogensplanning bij ABN AMRO, lastig om maatwerk te leveren nu de brandstofprijzen zo zijn gestegen. "Want wat je met de één afspreekt, moet je dan eigenlijk ook aan de ander vergoeden."
Wat je met de één afspreekt, moet je dan eigenlijk ook aan de ander vergoeden.Peter Beets van ABN AMRO over cao-afspraken
Nu al kiezen veel werkgevers voor een lagere reiskostenvergoeding dan de maximale onbelaste kilometervergoeding. Het is dan ook nog maar de vraag hoeveel werknemers daadwerkelijk een hogere tegemoetkoming kunnen verwachten nu het belastingvoordeel wordt verruimd.
Oplopende kostenpost
Een verhoging van 2 cent per kilometer per werknemer klinkt misschien niet veel, maar Beets geeft aan dat de totale stijging flink kan oplopen voor bedrijven. "Stel dat je meerdere werknemers hebt die 10.000 kilometer per jaar rijden, dan telt het toch aardig op bij elkaar."
Megens van de AWVN zegt dat een hogere reiskostenvergoeding 'niet zomaar' van werkgevers gevraagd kan worden. "Zeker voor bedrijven die door die hoge energieprijzen sowieso al veel hogere kosten hebben, is het echt wel veel gevraagd om daar ook nog een hogere reiskostenvergoeding neer te leggen", zegt ze.
Kiezen voor loonstijging?
Werkgevers zijn soms best bereid om wel een hogere reiskostenvergoeding te betalen, gaat ze verder. Maar omdat de totale loonruimte volgens haar beperkt is, 'gaat dat dan wel ten koste van andere zaken'. Het kan bijvoorbeeld betekenen dat de salarissen minder hard stijgen.
Bij de AWVN merken ze dat de gestegen kosten voor woon-werkverkeer een 'discussiepunt' zijn in de cao-onderhandelingen. "Maar eerlijk gezegd verrast het ons wel dat we het nog niet massaal in akkoorden zien terugkomen", zegt Megens. "Het lijkt er dus ook op dat vakbonden eerder voor een hogere loonstijging dan voor een hogere reiskostenvergoeding gaan."
Fiets of openbaar vervoer
Toch zijn er volgens ABN AMRO-expert Beets ook andere manieren om werknemers tegemoet te komen om zo hun reiskosten te drukken. "Ik denk wel dat je gewoon in de onderhandelingen met elkaar kan afspreken om bijvoorbeeld iemand meer thuis te laten werken."
Een andere mogelijkheid is werknemers niet met de auto te laten komen, maar met de fiets of het openbaar vervoer. Sommige werkgevers proberen dat actief te stimuleren, vertelt Megens van de AWVN. "Dan bieden ze bijvoorbeeld een fiets van de zaak of een gratis ov-abonnement aan."
Dan maar verhuizen?
Maar wat als je huis of werkplek niet goed bereikbaar is met het openbaar vervoer? En thuiswerken niet kan vanwege het soort werk dat je doet? "Het klinkt natuurlijk eenvoudig om dichter naar je werk te verhuizen, maar het is niet heel realistisch", zegt Beets over die optie. "Huizenprijzen en huren zijn hoog, juist rond grote werkgebieden."
Om toch aan een huis te kunnen komen, gaan mensen juist wat verder weg van hun werk wonen, ziet hij. "Dus de uitdaging zit, denk ik, eerder in een combinatie van redelijke vergoedingen, thuiswerken en waar mogelijk slimme mobiliteitsregelingen."