Deepfake porno is vorm van seksueel geweld en ondermijnt democratie, zegt politica Marijke (35) die slachtoffer werd

Tot drie keer toe kreeg ze te horen dat er deepfake pornobeelden van haar circuleerden. Die raakten haar als moeder, partner en politica. "Dit mag er niet bij horen."

Drie keer

Anderhalf jaar geleden is het, dat ze voor het eerst hoorde dat er deepfake pornobeelden van haar online stonden. Ze werkte in de Tweede Kamer waar ze tijdelijk een Kamerlid verving. Vlak voor een debat nam de beveiliging haar apart. "Zij gaven aan in dat gesprek dat er deepfake porno beelden van mij online circuleerden."

In eerste instantie reageerde Marijke vrij nuchter. Ze vroeg hoe ze aangifte kon doen. "Vervolgens ben ik dat debat gaan doen." Een half jaar later kreeg ze opnieuw zo'n bericht vanuit de beveiliging van de de Tweede Kamer. "En ongeveer een half jaar geleden kreeg ik voor de derde keer bericht dat het weer het geval was."

Vorm van intimidatie

Elke keer dat er beelden opdoken, stapte ze naar de politie. Ze kreeg daarbij steun van de beveiligers van de Tweede Kamer. "Zij hebben mij geholpen met de stappen die nodig waren om aangifte te doen."

Wie ze heeft gemaakt en waarom blijft onduidelijk. "Het is verwerpelijk dat iemand het doet. Het is een vorm van seksueel geweld en daarnaast is het ook een vorm intimidatie." Als gemeenteraadslid had ze, helaas, al enige ervaring met haatberichten en intimidatie. "Deepfake video's, dat was nieuw voor me."

'Het raakte me als moeder'

Dat ze aanvankelijk nuchter reageerde, wil niet zeggen dat het haar niets deed. "Ik ben moeder, partner, politica en in die volgorde. Het raakte me als mens, het raakte me als moeder", vertelt ze. Iedere ouder wil zijn of haar kind beschermen tegen dit soort beelden of tegen berichtgeving erover.

"Je gaat mijn grens over als je mijn beelden gebruikt zonder mijn toestemming en al helemaal in een context als deze", vertelt Synhaeve. "Het blijft natuurlijk ook een hele gekke gedachte dat iemand zonder mijn toestemming beelden van een pornoactrice gebruikt om daar vervolgens mijn afbeelding in te monteren."

Beelden niet gezien

De beelden zelf heeft ze nog altijd niet gezien. "Ik denk dat het voor mij weinig toegevoegde waarde heeft", zegt ze daarover. Al kan ze zich goed voorstellen dat het voor sommigen wel fijn is om de beelden te zien. "Ik zag niet in hoe mij dat zou kunnen helpen, ik denk dat het voor elke persoon anders is."

Ze wil dat slachtoffers van deze vorm van seksueel geweld goed geholpen worden. "Dat is heel belangrijk", zegt ze. "De een zal, onterecht, heel veel schaamte voelen. De een zal bang worden, de ander zal onzeker worden."

Het houdt niet vanzelf op

In eerste instantie wilde ze er niet over naar buiten treden. "Omdat ik ook dacht: alle aandacht die ik het geef zal er toe leiden dat er ook meer mensen op zoek gaan naar deze beelden, dat wil je vermijden." Dat ze nu van gedachten is veranderd, heeft twee belangrijke redenen.

"Deels omdat ik gezien en gemerkt heb dat het niet vanzelf ophoudt, het is nu drie keer gebeurd", legt ze uit. "Daarnaast het is niet alleen persoonlijk ingrijpend. Ik geloof ook echt dat deze vormen van intimidatie - en deepfakes zijn een vorm van intimidatie - ervoor zorgen dat het de democratie ondermijnt."

Verschraald politiek debat

Ze denkt dat mensen door dit soort intimidatie minder snel zullen deelnemen aan het publieke debat. "Als mensen niet meer de ruimte voelen om met hun eigen opvattingen te komen omdat ze vrouw zijn, omdat ze van kleur zijn of tot de lhbti+ groep behoren, dan verschraald het politieke debat."

Dat is uiteindelijk voor iedereen nadelig omdat de democratie ook opvattingen nodig heeft van mensen uit die groepen. "Voor mij is het een kracht om door te gaan, maar ik kan me voorstellen dat mensen hierdoor wel gaan twijfelen."

'Dit mag er niet bijhoren'

Synhaeve wil zich niet laten intimideren, ze wil juist een heel helder signaal uitzenden. "Ik wil onderdeel zijn van de groep die zegt: dit is de grens, dit gaan we niet doen met elkaar."

Erover zwijgen betekent accepteren dat het gebeurt, denkt de politica: "We moeten met elkaar staan voor het feit dat dit er niet bij mag horen", zegt ze.