Australië wil af van algoritmes op sociale media: hoe dit jongeren kan helpen

De Australische My Feed, My Way-wet moet mensen veel meer controle geven over wat ze te zien krijgen op social media. Die wet moet gebruikers de mogelijkheid geven om de algoritmes uit te schakelen. Dat betekent dat je alleen feeds te zien krijgt van mensen, pagina's of groepen die je actief volgt. Nu krijgen gebruikers vooral dingen te zien waarvan het algoritme denkt dat het interessant voor ze is.

Werkt te goed

Loes Pouwels, universitair docent ontwikkelingspsychologie aan de Radboud Universiteit, zegt dat het algoritme ervoor zorgt dat jongeren langer op sociale media blijven kijken. In onderzoeken geven jongeren aan dat ze de algoritmes 'te goed' vinden en dat er te veel leuke content online te zien is.

"Daardoor gaat dat soms ook ten koste van tijd die zij liever aan andere zaken zouden willen besteden, zoals huiswerk maken, met vrienden live afspreken of op tijd gaan slapen", legt Pouwels uit.

Een soort fuik

Wat ook meespeelt is dat de algoritmes jongeren in een bepaalde hoek drijven van content die zij te zien krijgen. Ze kunnen hierdoor in een soort fuik met informatie terechtkomen. "Daardoor krijgen ze niet meer een divers beeld van de wereld of van de meningen die verschillende mensen hebben", vertelt Pouwels.

Jongeren ervaren dus echt zichtbare last door deze algoritmes. Maar wat kan eraan gedaan worden? Pouwels heeft hier haar ideeën over: "Het moet standaard zijn dat dat algoritme niet aanstaat. Dat zou al heel erg helpen. En dat ouders besluiten kunnen nemen over of het algoritme wel of niet aangezet zou kunnen worden."

Toegankelijk

Ook benadrukt Pouwels dat eventuele aanpassingen duidelijk moeten zijn voor alle gebruikers. "Het is ook belangrijk dat bij alle platforms die keuze makkelijker is. Dat het niet ergens verstopt zit of dat het voor jongeren toch nog moeilijk is om dat te gaan zoeken."

Het is niet de eerste keer dat Australië koploper is als het gaat om de bestrijding van social media. Zo kwam de regering in december 2025 met een minimumleeftijd voor kinderen op social mediaplatforms als Tiktok, Snapchat en Instagram. Deze strengere aanpak vormt de basis voor de huidige focus op de negatieve effecten van algoritmes.

Extreem

Volgens Pouwels is Australië wel 'extreem' in hun nieuwe regelgeving rondom social media: "Als we kijken ook vanuit onderzoeken, is het niet per se de beste oplossing om zomaar heel social media te verbieden", zegt ze. "Er moeten zeker dingen veranderd worden, maar er zitten ook haken en ogen aan."

Volgens Pouwels ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de techbedrijven om hun apps opnieuw te ontwerpen en in te richten. Zij denkt dat hier in de toekomst wel verandering in zou kunnen komen. "Maar wat nog wel meespeelt, is dat er ook recente rechtszaken zijn geweest tegen Meta en dat er steeds meer druk wordt uitgeoefend op de platforms vanuit de hele maatschappij"

Druk van verschillende kanten

Het gaat vooral om een roep om echt iets aan te passen aan de verslavende werking van de apps. "Dus ik denk dat op een gegeven moment, als er vanuit verschillende kanten druk uitgeoefend blijft worden, er toch wel een aanpassing gemaakt gaat worden."