Annelyn groeide op met een vader in de gevangenis, ondanks haar verdriet bleef hun band sterk: 'Het blijft wel je vader'

"Ik ervaarde thuis als een veilige plek waar ik écht thuis kon zijn. Ik had een goede relatie met mijn ouders en kijk echt terug op een positieve en warme jeugd", vertelt Annelyn over de eerste jaren van haar leven. Ze omschrijft haar jeugd als fijn en liefdevol.

Papa's kindje

"Er was eigenlijk niet per se spanning thuis. Ik denk dat er in ieder gezin wel eens wat is, maar er waren geen grote ruzies of gewelddadige situaties bij ons. Totaal niet." Ook de band met haar vader omschrijft zij als een hechte vader-dochterrelatie. "Ik vond het heerlijk om lekker op de bank samen met hem te lummelen en grapjes te maken."

Ze keek op tegen haar vader en was graag met hem. "Ik kon ook goed met hem praten. Hij was niet per se een vader die stond te springen om mee te gaan naar de Efteling of om kinderfeestjes te hosten. Dat was wel echt de taak van mijn moeder", vertelt Annelyn lachend. "Maar ik ben wel altijd een papa's kindje geweest."

In aanraking met justitie

Maar dan verandert haar veilige plek opeens in een plek van onveiligheid. Haar vader komt in aanraking met justitie wanneer Annelyn 15 is.

Hij wordt verdacht van het plegen van financiële delicten en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst komt thuis binnenvallen. "Dat was best heftig omdat de invallen ook wel eens midden in de nacht plaatsvonden", weet Annelyn nog.

De draad weer oppakken

Het gezin probeert na de eerste inval door te gaan met het leven, alsof er niets aan de hand was. "Het leek mijn ouders beter om er niet over te praten, ze wilde mij zo in bescherming nemen. Maar ik had ik daar denk ik wel behoefte aan."

"Dat is natuurlijk achteraf gezien eigenlijk heel gek", gaat Annelyn verder over hoe haar gezin het leven weer oppakte. "Het is bizar om weer 'gewoon' verder te gaan als je als kind zo'n inval meemaakt, je vader wordt meegenomen en gearresteerd."

Alles stort in elkaar

Het gewone leven weer oppakken bleek inderdaad moeilijker dan gedacht. "Stukje bij beetje, stortte het kaartenhuis eigenlijk in elkaar", vertelt ze. Het bleef namelijk niet bij een inval, tussen 2010 en 2019 werd er meerde keren beslag gelegd op de bezitting van haar gezin.

"En dan wordt het natuurlijk wel zwaarder. We moesten uiteindelijk verhuizen, mijn ouders gingen uit elkaar en er waren geen financiële middelen meer", weet Annelyn nog.

Veel verantwoordelijkheden

"Daarnaast was ik degene die alles regelde toen mijn vader vastzat", vertelt Annelyn over hoe het was om als tiener en jongvolwassene hiermee om te moeten gaan. "Op het moment dat iemand vastzit, draagt degene die thuisblijft dus ook de financiële lasten van iemand die vastzit."

"Dus geld om te bellen, geld om in de gevangenis eten te kopen en het doorbetalen van de telefoonrekening bijvoorbeeld."

'Als hij gaat zitten, wordt alles beter'

"Er gebeurde heel veel in die periode, we waren eigenlijk gewoon aan het overleven", vertelt Annelyn verder. "Ik weet nog dat ik toen dacht: 'Als hij gaat zitten, dan wordt alles beter.'"

Ze dacht dat de situatie overzichtelijker zou worden wanneer haar vader eenmaal in detentie zou zitten. "Dat ik dan vooruit kon kijken naar het moment dat hij weer vrij zou komen. Dan zou het allemaal klaar zijn."

Gemengde gevoelens

Maar een geliefde in detentie hebben, was achteraf moeilijker dan gedacht. Annelyn had hier gemengde gevoelens bij, vertelt ze. "Het is lastig als je iemand moet missen door detentie omdat je misschien ook een beetje het gevoel hebt dat je er niet te verdrietig of rouwig om moet zijn."

Dat had voor haar vooral te maken met het feit dat haar vader zijn familie zelf in deze situatie had gebracht. "Hij had zelf beslissingen genomen die daartoe leidden", weet ze. "En op het moment dat je iemand mist omdat die persoon ziek is of overlijdt, dan heb je daar natuurlijk veel meer compassie voor dan in een situatie waarin iemand een gevangenisstraf krijgt."

Niet rechtvaardig

Maar toch voelde de situatie voor haar niet altijd rechtvaardig. Er was al zoveel in haar leven kapot gemaakt, vond ze. En daar had Annelyn veel moeite mee. "Ik liep rond met zoveel vragen zoals, waarom moet zo'n rechtszaak zo lang duren?"

Wel snapt ze het: "Ik begreep wel heel goed dat als je iets doet wat niet mag, je daarvoor gestraft wordt. Die normen en waarden heb ik natuurlijk vanuit huis meegekregen."

Twijfels door anderen

Annelyn kreeg in haar omgeving ook te maken met mensen die een mening hadden over haar vader, af en toe was dat moeilijk. "Iedereen roept heel hard zijn of haar mening en als kind raak je daardoor een beetje in conflict. Je gaat twijfelen: wat als ze nou gelijk hebben?"

Maar dat heeft nooit invloed gehad op de manier hoe zij naar haar vader keek, vertelt ze. "Ik vind dat ik redelijk sterk in mijn schoenen sta als persoon en ik was overtuigd van wat ik zelf kon. Ik was niet van plan om mij door anderen mensen op andere gedachten te laten brengen."

'Het blijft je vader'

"Natuurlijk is er een stemmetje in je achterhoofd die dan wel bedenkingen had", geeft ze toe. "Maar ik heb er gewoon altijd voor gekozen om er voor mijn vader te zijn, want hij is er ook altijd voor mij geweest."

"Mijn vader is voornamelijk veroordeeld voor financiële delicten, maar er zijn natuurlijk ook kinderen met een ouder van wie de vader of moeder wordt veroordeeld voor zwaardere delicten. Denk bijvoorbeeld aan doodslag of moord. Maar dan blijft het alsnog je vader." Ook als het overgrote deel van de samenleving dat niet zo ziet, benadrukt ze.

Wekelijks op bezoek

De gevangenisstraf van haar vader werd een groot onderdeel van haar leven. Ze bezocht hem elke week en zorgde ervoor dat ze er altijd goed uitzag zodat hij zich geen zorgen zou maken om haar. Ze vond het gezellig om op bezoek te gaan, maar het bleef lastig om na afloop alleen naar buiten te moeten lopen. "Al helemaal als er ook jongere kinderen op bezoek waren", zegt Annelyn. De gesprekken die ze opving lieten haar niet koud.

Zelf luisterde ze in die periode graag naar muziek. "Dat was voor mij ook wel een manier om afstand te nemen van de situatie. Ik heb geen therapie gehad, maar dit hielp mij om met de situatie om te gaan."

Kinderen een stem geven

Om andere kinderen - die net als haar - in dezelfde situatie zitten te helpen, werkt Annelyn nu bij Expertisecentrum K I N D, een onderdeel van Stichting Exodus Nederland. "Ik coördineer de klankbordgroep, momenteel met een groepje van acht volwassenen die te maken hebben gehad met een ouder of ouders in detentie. Met hen reflecteer ik op de producten die het Expertisecentrum maakt."

"We hebben bijvoorbeeld een gids ontwikkeld: 'Je staat er niet alleen voor', waar heel veel informatie in staat voor ouders, maar ook voor onderwijzers. En we zijn ook bezig met het project Our Stories Matter. Hiermee willen wij er eigenlijk voor zorgen dat kinderen die op bezoek komen in de gevangenis, ook de kans krijgen om te zeggen wat ze wel en niet prettig vinden. En dat de gevangenis ook gaat kijken of ze daar iets mee kunnen doen."

Steentje bijdragen

"Ik vind het gewoon belangrijk dat er iets gebeurt voor deze kinderen, en ik daar een steentje aan kan bijdragen. Zo weet ik dat zij gewoon een kans krijgen en verder kunnen", vertelt Annelyn over het werk wat ze nu doet.

"Ieder kind verdient gelijke kansen, dus niet alleen kinderen met ouders in detentie. Ik hoop dat deze kinderen meer aandacht krijgen, in ieder geval de aandacht die ze verdienen."

Sterkere band

Na 2 jaar vast te hebben gezeten kwam de vader van Annelyn in 2021 vrij en ondanks de heftige periode is de band met haar vader niet veranderd. "Ik denk eerder dat onze band juist sterker is geworden", merkt ze op.

"Het is wel zo dat de rollen een beetje waren omgedraaid, want normaal hoort een ouder natuurlijk een kind te verzorgen, maar op het moment dat een vader vast komt te zitten, is dat anders. Ik was ook volwassen dus ik was meer voor hem aan het zorgen. Maar goed, gelukkig is dat nu wel weer omgedraaid"

'Altijd bij mijn eigen waarden gebleven'

Terugkijkend op waar ze nu staat is Annelyn vooral trots op haar dansprogramma 'Let's Get Loud', waarmee ze gedetineerde vaders en hun kinderen dansles geeft in de gevangenis.

"En ik denk in het algemeen dat ik er trots op ben dat ik altijd dicht bij mijn eigen waarden ben gebleven, ondanks het feit dat het niet altijd makkelijk was. Dat heeft mij zeker gebracht waar ik nu ben."