Amerika én Iran op zoek naar neergehaalde piloot: zo leren militairen overleven in vijandig gebied

"Ik volg deze situatie op de voet" , zegt Peter Tankink, die zelf jarenlang in een F-16 vloog. "Je hoopt als vlieger dat dit niet gebeurt. Dit was onze grootste nachtmerrie toen we zelf in de jaren 90 boven Kosovo vlogen."

Gevoelige klap voor Trump

Gisteren ging het helemaal mis voor de bemanning van een Amerikaans F-15E-gevechtsvliegtuig boven Iran. Voor het eerst sinds de oorlog werd een Amerikaans toestel neergehaald, waarbij de twee inzittenden het vliegtuig waarschijnlijk op tijd konden verlaten. De piloot van het toestel is al gered door het Amerikaanse leger, maar de andere inzittende - die het wapensysteem bestuurde - is nog altijd vermist.

Zowel Amerika als Iran zetten nu alles op alles om de Amerikaanse militair op te sporen. De Iraniërs zouden met het gevangennemen van de Amerikaan een gevoelige klap uitdelen aan president Trump. Iran heeft zelfs beloningen uitgeloofd aan burgers die de Amerikaan vinden. Daarom is de Amerikaanse zoek- en reddingsoperatie in volle gang.

Belangrijk deel van de opleiding

In je eentje in vijandelijk gebied overleven is moeilijk, maar Tankink zegt dat overleven op de grond wel een belangrijk onderdeel is van de vliegopleiding. "Hoe overleeft een mens in koud weer, in warm weer? Maar ook, wat doe je als je daadwerkelijk naar beneden komt met je parachute en in vijandelijk gebied terecht komt?"

Een vlieger moet dan snel handelen en komt voor moeilijke dilemma's te staan. "Wat kan je wel meenemen, wat kan je niet meenemen? Je kunt je voorstellen dat je een parachute mee zou willen nemen, want daar kun je een mooie slaapzak van maken. Aan de andere kant is het wel heel veel rommel wat je eigenlijk meeneemt."

Hulpmiddelen

Snel verplaatsen is heel belangrijk, zegt Tankink. "Het eerste wat je doet, is de gespen losmaken bovenaan je parachute en dan ga je rennen." Een piloot heeft altijd een paar hulpmiddelen bij zich om te overleven. "In de schietstoel zit een box met onder meer water, droogvoer, lucifers, navigatiemiddelen en een handwapen."

Op dit moment zijn Amerikaanse teams hard op zoek naar de vermiste piloot. Want als Iran deze piloot vindt, dan kunnen videobeelden van de gevangengenomen piloot veel losmaken. "Je weet als vlieger dat je dan een trofee van de vijand bent. Een speelbal. Je kunt dan als propaganda gebruikt worden", zegt Tankink.

Schokkende beelden

Dit is in het verleden ook al vaker gebeurd. "We hebben dat in de eerste golfoorlog gezien", herinnert Tankink. "Toch redelijk teneergeslagen vliegers vanuit Verenigde Koninkrijk en van de Amerikanen werden met blauwe ogen voor de tv gesleept. Dat waren schokkende beelden voor de wereld."

Experts benadrukken daarom dat áls Iran deze piloot vindt, dit een harde klap voor president Trump zal zijn. De Amerikaanse president probeert juist uit te stralen dat Amerika met gemak het Iraanse regime op de knieën kan krijgen, maar het gevangennemen van een Amerikaanse militair geeft het tegenovergestelde beeld.

Niet makkelijk

Trump heeft er met het neerstorten van het gevechtsvliegtuig er dus een groot probleem bij gekregen, want volgens oud-commando Ray Klaassens zal het voor de VS niet makkelijk zijn deze vlieger weer veilig weg te krijgen. "Het is heel complex. Het gaat niet alleen om het bevrijden van die piloot. Je moet er eerst zien te komen en er vervolgens weer weg zien te komen."