Campagnestress: op het schild of bij het oud vuil

Strafbaarstelling van illegaliteit, 'ja' tegen de JSF, decentralisatie van overheidstaken en voor de gevolgen zelf (Samsom) 'je hart vasthouden', fors bezuinigen op de zorg, akkefietjes rond lijsttrekkers en wethouders, 'n ongelukkige uitspraak van 'n partijbestuurslid, de affaire Plasterk en dan laten we de persoonlijke narigheid van de leider buiten beschouwing.

Het is de wet van Murphy, niks gaat meer goed bij de PvdA. Twee jaren geleden veranderde alles wat Samsom in zijn handen nam in goud. Hij beloofde niks, en dat werkte. Nu wordt hij door het journaille achterna gezeten met de vraag: 'Hoe lang blijft u nog'.

Bloedbad

De Telegraaf voorspelt een 'bloedbad' voor de sociaal-democraten. De zaag is uit de schuur gehaald, de rode loper voor een nieuwe leider kan elk moment worden uitgerold. Zo is het beeld.

Op het schild geheven, of bij het oud vuil gezet. In de politiek ligt het allebei dicht bij elkaar. Het spel wordt keihard gespeeld; ben je slachtoffer in de politiek dan is je partner eenzaamheid.

Het zoeklicht is gericht op de PvdA. Helemaal terecht is dat niet. Het is waar, de PvdA, Samsom in het bijzonder, heeft taxatiefouten gemaakt, identificeerde zich waarschijnlijk te veel met het kabinetsbeleid en  vergat de partijprincipes. En het is ook waar dat ze bij de PvdA veel Stratego spelen en misschien iets te weinig de vinger in de lucht steken om te kijken waar de wind vandaan komt.

Draai

Maar dit kabinet is ook de VVD. De hypotheekrente- aftrek, 130 kilometer rijden, lastenverlichting, 1000 euro erbij, geen geld naar Griekenland, het gestuntel van Weekers. Premier en VVD-leider Rutte weet er steeds een draai aan te geven zodat het hem niet echt raakt.

Maar ook hij is verantwoordelijk voor forse bezuinigingen waarmee hij gemeenteraden opzadelt. Bij Eva Jinek zat hij dit weekend aan tafel waarbij mij alleen is bijgebleven dat hij overweegt een keer met Guus Meeuwis op te treden.

De VVD heeft als strategie: uit de wind blijven. Af en toe een pittige uitspraak doen om het PVV-electoraat te paaien en niet te veel de nadruk leggen op zoals VVD-fractievoorzitter Zijlstra het noemt 'barre tijden' waarbij 'barre oplossingen' horen.

De camera níet opzoeken, zo is het VVD-motto. Reden ook waarom Zijlstra wegblijft bij het EenVandaag-debat. Rutte als enige landelijke politicus bij Pauw en Witteman levert waarschijnlijk meer op, zo wordt gedacht.

Alexander Pechtold heeft het een stuk gemakkelijker. Voordeel voor D66 is dat hij altijd kan en nooit afbelt, maar ook omdat hij als gedoogpartner alleen maar hoeft uit te venten wat hij heeft binnengehaald bij het kabinet. Hij zit niet ín het kabinet dus voor de nare dingen is hij niet verantwoordelijk. Als D66 de grootste partij wordt in Amsterdam gaat Pechtold ontegenzeggelijk nog meer eisen.

Maar als ik Pechtold was, zou ik nog even de uitslag afwachten. Want als D66 niet nummer één wordt in de hoofdstad, voelt dat na al die positieve peilingen als verlies en zal Pechtold er op gewezen worden niet een té grote mond te krijgen.

Lokale politiek

Blijft de vraag: die verkiezingen gaan toch over de lokale politiek?

Natuurlijk, de verkiezingen gaan ook over fietspaden, klimrekken, en parkeergelden. Maar de landelijke thema's spelen wel degelijk een dominante rol, ook lokaal. Voor zorg en arbeid moet je straks naar het stadhuis. Dat is in Den Haag bepaald, en daar kun je ze in Den Haag voor belonen of op afrekenen.

En op welke partij er ook wordt gestemd - een landelijke of een lokale -  het is allemaal van invloed op het algehele politieke klimaat in het land. Zelfs als straks alle landelijke coryfeeën gaan zeggen dat je de uitslag niet kan vergelijken met Tweede Kamerverkiezingen. Onzin, als dat zo was, bleven ze wel buiten beeld.

Het wordt spannend. Kiezers zijn ongeduldig, onvoorspelbaar en soms ook ongenaakbaar. Wie zeker wint of verliest, lijkt al wel duidelijk. Maar hoeveel en waar, is niet precies tot achter de komma te voorspellen. Hopelijk dat het onvoorspelbare de opkomst nog een beetje positief beïnvloedt.