Economische kansen Nederland groot in Turkije
'Het Nederlandse denkbeeld dat Turkije onderontwikkeld is, is verkeerd,' stelt Mathijs van Dijk, handelaar in product design in Turkije. Vooral op economisch gebied liggen er grote kansen in Turkije. De relatie met Turkije is belangrijk voor de Nederlandse export, al zien veel ondernemers geen economische kansen in het land. De ophef over het plaatsen van een Turks pleegkind bij Nederlandse lesbische ouders en het beladen bezoek van premier Erdogan dat daar op volgt, is dan ook niet handig voor de Nederlandse belangen in Turkije. En die zijn groot.
Turkije belangrijke speler op Europese markt
De Turkse economie is één van de sterkst groeiende in Europa. Volgens een rapport gepresenteerd door ING in april vorig jaar, zal Turkije in 2030 de op vier na grootste economie in Europa zijn. Ook de cijfers liegen er niet om. De economische groei in Turkije steeg in 2012 met 3 procent. Voor 2013 wordt opnieuw een groei van 4 procent verwacht. Ter vergelijking: in Nederland daalde de economie met 0,9 procent en ook de het vooruitzicht voor 2013 is een daling van 0,5 procent.
'Nederlandse fietsen kunnen het vervoer in Istanbul makkelijker maken'
ING-econoom Rob Rühl waarschuwde in 2012 al dat als Nederlandse ondernemers de kansen in Turkije blijven onderschatten, ons land 4,1 miljard euro aan exportinkomsten misloopt. Arjan Zweers, journalist bij het Management Team, reisde af naar Turkije en schreef over ondernemers die succes boeken aan de Bosporus: 'Vaak hebben Nederlanders een achterhaald beeld van zaken doen met Turken. De kansen liggen vooral in de weg- en waterbouw, agrarische en design sector.'
Een multi-organisatie die wél de kansen ziet in Turkije is Yard 9, een cluster van zes ontwerpbureaus die door de overheid vier jaar geleden gestimuleerd werd om zaken te doen met Turkse ondernemers. Van Dijk van KVD Reframing, één van de deelnemende bureaus, ziet dat Turken heel geïnteresseerd zijn in het Nederlandse marktdenken. 'Stel je voor, met 18 miljoen mensen in Istanbul is reizen van A naar B een drama. We proberen nu om te kijken hoe wij ons fietsennetwerk kunnen implementeren in hun straatbeeld.'
Een ander voorbeeld van een Nederlandse tintje in Turkije is een variant op de HEMA. Nu moet je niet denken dat de Jip en Janneke champagne in de Turkse schappen ligt, maar de manier waarop de HEMA zijn producten vormgeeft en een eigen identiteit neerzet, is iets waar de Turken van willen leren. Zweers: 'Neem Esse, een onderneming in keukengerei. Zij zijn het afgelopen jaar met 30 procent gegroeid, doordat ze op basis van de HEMA-stijl leerden hoe je een winkel inricht en welke producten je wel moet verkopen en welke niet.'
Cultuurverschillen
Het bezoek van Erdogan werd deze week overschaduwd door de kwestie over het Turkse pleegjongetje Yunus. Iets wat grote ophef veroorzaakte in Turkije. Erdogan zei dat moslimkinderen in moslimgezinnen moeten opgroeien en dat hij hoopt dat de rechter Yunus terugplaatst bij zijn biologische ouders. Premier Rutte ging daartegenin door te zeggen dat deze pleegzorge en Nederlandse aangelegenheid is en dat het jongetje gewoon bij zijn twee pleegmoeders blijft.
Ook het bezoek van de Turkse president, Abdullah Gül, in april vorig jaar was beladen door een uitspraak van Geert Wilders (PVV) dat hij niet welkom was. 'In Turkije kun je gesprekken over politiek en religie rustig vermijden tijdens het zaken doen, maar het schaadt wel constant het denkbeeld van Nederlanders over het land. Én juist daarom laten Nederlandse ondernemers er kansen liggen,' zegt Zweers.
De Turkse economie heeft minder last van de eurocrisis
Ook Van Dijk merkt 'gelukkig' niks van de kwestie Yunus in zijn relaties met Turkse ondernemers. Wel geeft hij aan dat je met de Turken pas echt goed kan onderhandelen als er een vertrouwensrelatie is. 'Zij doen geen business van achter de computer. Wanneer je als Nederlandse ondernemer daar bevooroordeeld heengaat met het idee dat ons land beter ontwikkeld is, dan kom je niet ver. Die arrogantie voelen ze gelijk aan. Bovendien als je kijkt naar hun eigen productie, bijvoorbeeld de megafabrieken die ze hebben voor hun textielindustrie, die doet echt niet onder voor de Nederlandse.'
Zowel Van Dijk als Zweers zien in Turkije een nieuwe en groeiende Europese economie. Van Dijk: 'Ook in Turkije zelf zijn er discussies over de islam en over de regering van Erdogan, dat vergeten de Nederlanders vaak.' Zweers: 'Een land met meer dan 75 miljoen inwoners, waarvan een groot deel onder de 35 jaar, moet serieus genomen worden.'