AVROTROS

Facebookmoord

De schokkende tienermoord op het Arnhemse meisje Winsie Hau (15) maakt veel discussie los over jeugdgeweld en de rol van sociale media. Is de naam Facebookmoord terecht?

14, 16 en 17 zijn ze pas. Polly, Wesley en Jing Hua. De drie Chinees-Nederlandse jongeren staan terecht voor de koelbloedige moord op het Arnhemse meisje Winsie Hau. Een huurmoord die je niet zou verwachten van een paar tieners: zorgvuldig gepland, tegen betaling en na wekenlang overleg. Gepleegd door een jongetje van 14 dat zijn slachtoffer niet eens kende en zijn 'opdracht' gewetenloos uitvoerde.1 jaar cel

Update: 1 jaar celstraf en 3 jaar jeugd-TBS is de straf. De rechtbank vindt dat de jonge dader alle mogelijkheden had om Winsie en haar vader met rust te laten, in plaats van het bizarre plan uit te voeren. De twee die het plan zouden hebben bedacht horen pas in oktober welke straf ze boven het hoofd hangt - en of ze als volwassenen worden berecht.Ruzie op Facebook

En dat allemaal om een ruzie tussen twee hartsvriendinnen die uit de hand liep op Facebook. Een andere aanleiding is er simpelweg niet, verbaasde ook politie en justitie en de rechters. "Een moord voor twintig euro, een moord om niks", zei de officier van justitie. De Arnhemse tienermoord is in alle opzichten bizar, schokkend en schreeuwt om uitleg. Daarom was de eerste zitting ook openbaar Justitie en de rechtbank willen dat de samenleving er lessen uit trekt. Daarop hopen ook de ouders van Winsie: voor hen is de zinloze en gewelddadige aanslag op hun vrolijke puberdochter niet te verkroppen. Waarom? Vragen zij zich af. En die verklaring blijft uit. Geen opheldering van de jongste verdachte als hij vragen van de rechter moet beantwoorden. En ook niet als hij wordt veroordeeld. De verdachten doen er het zwijgen toe of komen niet verder dan: 'Winsie moest dood omdat ze teveel praatte'.Sociale media

In de zoektocht naar verklaringen valt in ieder geval op dat sociale media een belangrijke rol speelden in het ontstaan van het conflict. Polly en Winsie kregen ruzie tijdens het uitgaan in een poolcentrum. Via Facebook en Whats app werd de ruzie uitgevochten en uitvergroot. Winsie bekritiseerde de seksuele escapades van haar vriendin. Online escaleerde de ruzie, buiten het zicht van school, ouders en volwassenen. Daar lag de kiem voor het moordplan van Polly. Het meisje schakelt haar vriendje Wesley in om verhaal te halen, volgens justitie. Ze besluiten op zoek te gaan naar 'iemand om de klus te klaren'. Ze vinden de hoofdverdachte Jing Hua, die erom bekendstaat goed met een mes overweg te kunnen. Een volgzame jongen die graag bij de clan van Wesley zou willen horen. En ook in deze zoektocht is er veel berichtenverkeer via sociale media. Volgens de dagvaarding van justitie wordt verdachte Wesley verdacht van uitlokking van de moord: "door meermalen dwingend en dreigend door middel van facebook en andere sociale media, email en sms- berichten en tijdens een ontmoeting, er op aan te dringen om Winsie Hau te doden. Daarbij een geldbedrag aan te bieden. Een papiertje met daarop het adres en het telefoonnummer van Hau te geven. Daarbij inlichtingen te verschaffen over het tijdstip waarop Hau thuis moest zijn. Te beloven om bij het uitgaan alle drankjes voor K. te betalen. En daarbij dreigend te zeggen dat die K. zelf vermoord zou worden als hij de opdracht om Hau om het leven te brengen niet tijdig zou uitvoeren."

Zijn sociale media daarmee de 'schuldige'? Natuurlijk niet. Dat drie tieners een bizar plan smeedden en ook uitvoerden is in eerste plaats een daad van betrokkenen zelf – als de rechter ze daarvoor veroordeelt. En bovendien voer voor psychiaters. Want welke geest komt op zo'n idee, en wat bezielde Jing Hua een volslagen onbekende in haar eigen huis, in het bijzijn van haar vader, met een mes te lijf te gaan? Hij heeft een moeilijk verleden en heeft 'psychopate' trekken. Hij stond al twee keer eerder voor de rechter, voor vermogensdelicten. En stond regelmatig onder toezicht van jeugdzorg. Maar de rechtbank vindt hem volledig toerekeningsvatbaar, verantwoordelijk en legt hem de maximale straf op die er voor jeugdige misdaders bestaat.(Geen) Toezicht

Maar waarom greep niemand in de omgeving van het drietal in? En waarom werden hun plannen niet opgemerkt? Waar waren ouders, school, vrienden? En zag niemand de ernst in van de hatelijke berichten op Facebook? Dat is wel een discussie waard over de rol van sociale media en escalerend tienergedrag. En vooral over toezicht door opvoeders op hun kinderen. Wie weet hoe het gelopen was als iemand oog had gehouden op het berichtenverkeer tussen de verdachten. En als iemand zicht had gekregen op de ruzie waardoor het allemaal is ontstaan? Blijkbaar hechtte Polly wel enorme waarde aan de online beledigingen door haar vriendinnetje. Behalve alle voordelen van online sociale netwerken, zijn er ook schaduwkanten die benoemd mogen worden. De vader van Winsie vindt het in ieder geval hoog tijd over een debat over groepsgedrag en excessen op sociale media. Want hij heeft achteraf spijt dat hij de ruzie van zijn dochter niet eerder opmerkte en haar online leefwereld niet kende. Laat het een les zijn voor andere ouders, is zijn hartekreet.

Vader Hau schreef een brief aan de rechtbank: "Deze gebeurtenis heeft mijn ogen geopend en ik als ouder voel mij verantwoordelijk om een boodschap te brengen aan onze maatschappij. Kinderen zijn de toekomst van onze maatschappij. Ik merk alleen dat kinderen tegenwoordig steeds gewelddadiger worden. Ze krijgen steeds vaker en op steeds jongere leeftijd te maken met alcohol-, rook en drugsproblemen. Ze worden steeds hebzuchtiger doordat ze telkens de nieuwste gadgets willen hebben. Hierdoor worden steeds meer kinderen respectloos en denken ze niet aan andere mensen. Ik hoop dat u, als rechter, de politiek, de school en alle ouders, onze hele maatschappij dit gaan beseffen en er iets aan gaan doen om dit te stoppen."