‘Sorry’: smsje van de Chinese melamine-oplichters
Je zou maar, als ouders van een kind dat door het melamine-schandaal in China is overleden, een nieuwjaarswens op je mobiele telefoon krijgen met de tekst: 'De schade die is toegebracht aan de kinderen (...) spijt ons zeer. We smeken u om vergiffenis'. Beter laat dan nooit? Of denk je: hoe durven jullie?
Ik zou denken het laatste. Toch kregen miljoenen Chinezen rond Oud en Nieuw dit excuus-sms'je van de zuivelbedrijven die betrokken zijn bij het grote melamine-schandaal.
Het melamine-schandaal dat in september vorig jaar in China losbarstte, niet toevallig net na de Olympische Spelen, is ongekend groot . Deze week staan de schuldigen voor de rechter: vier topfunctionarissen van Sanlu, het zuivelconcern dat de spil was in het melamineschandaal. Wie zich een beetje verdiept in het schandaal, verbaast zich over de omvang ervan en wreedheid van de hoofdpersonen. Er zijn 22 zuivelbedrijven bij betrokken, die waarschijnlijk al ergens in 2007 al dan niet bewust begonnen zijn een waanzinnig plan tot uitvoer te brengen. Ergens in iemand's hoofd is het idee ontstaan om melamine toe te voegen aan melkpoeder. Op deze manier werd de controle op proteïne (eiwit) omzeild en kwamen de autoriteiten er niet achter komen dat de melkpoeder met water was aangelengd. Melamine wordt normaal gesproken verwerkt in plastic producten; uiteraard niet bedoeld voor consumptie. Zeker niet door baby's. Opmerkelijk is overigens dat melamine op zichzelf niet zo giftig is, maar wel in combinatie met andere stoffen, zoals bijvoorbeeld cyanuraat. Onderzoek moet nog uitwijzen wat de giftigheid van de gebruikte stoffen of mengel(s) in China heeft veroorzaakt.
De vraag is: wie is begonnen? Wie heeft dit plan bedacht? En wie wisten er vervolgens van? Was het alleen de top, of juist de laag eronder? Duidelijk is in elk geval dat Tian Wenhua, ex-directrice van het zuivelbedrijf Sanlu, al in mei 2008 op de hoogte was van klachten over de kwaliteit van de melk. Ze stelde een onderzoek in, maar bracht de Chinese autoriteiten pas in augustus op de hoogte. Betekent dat dat de top er niet van wist; of verhult deze mevrouw dat ze het wist door een zogenaamd onderzoek in te stellen? Het blijft allemaal gissen.Voormalig directrice van Sanlu, Tian Wenhua (l) met drie medewerkers.
Volgens officiële cijfers zijn zes baby's door de melamine overleden en werden bijna 300.000 kinderen ernstig ziek. In werkelijkheid moeten deze cijfers vele malen hoger liggen. Het zuiverconcern Sanlu, dat inmiddels failliet is verklaard, zou al in december 2007 meldingen hebben gekregen van kinderen die rode neerslag in hun urine hadden. Pas negen maanden later kwam de zaak in de openbaarheid. Alle baby's die voor die tijd ziek werden of overleden zijn, worden niet gezien als slachtoffers.
De ouders van de baby's worden dubbel geraakt: hun kind is ernstig ziek of overleden, maar je beklag doen hierover is in China geen optie. Zo werd de vader van een met melamine vergiftigd kind afgelopen nieuwjaarsdag gearresteerd omdat hij een persconferentie wilde houden die na de arrestatie is afgelast. De ouders mogen al blij zijn als ze een schadevergoeding krijgen.
Daarvoor wordt waarschijnlijk een bedrag tussen de 110 en 130 miljoen euro uitgetrokken. Ouders wier kinderen zijn overleden na het drinken van met melamine vervuilde melkproducten ontvangen volgens het plan 21.000 euro. Ouders van kinderen die ernstig ziek zijn krijgen 3.100 euro, bij minder zware gevallen wordt 200 euro uitgekeerd. Een extra bedrag van 21 miljoen euro gaat naar een fonds dat de kosten moet dekken voor medische behandelingen van gezondheidsproblemen die zich later voordoen of blijvend zijn.
Tot overmaat van ramp kwam vandaag het bericht naar buiten dat een Chinese baby afgelopen zondag is overleden, kort nadat hij voor het eerst poedermelk had gedronken. Autoriteiten in de Chinese provincie Jiangsu onderzoeken de zaak, maar benadrukken dat de dood van de baby niet veroorzaakt hoeft te zijn door de melkpoeder.
De twee maanden oude baby was zondag naar het ziekenhuis gebracht omdat hij moest overgeven. De dag ervoor hadden zijn grootouders hem voor het eerst melk van melkpoeder te drinken gegeven. Betekent dit dat er nog steeds giftige melkpoeder in omloop is? Of is het (wel heel veel) toeval? Ik kan er niet bij dat er tientallen mensen in China moeten rondlopen die willens en wetens de levens van miljoenen kinderen op het spel hebben gezet om wat extra winst uit melkpoeder te persen. Dan ga je letterlijk over lijken.
Overigens: servies en bestek waarin melamine is gebruikt gaan de Chinese autoriteiten ook aan een inspectie onderwerpen. Wat kunnen we nog nog meer verwachten?