AVROTROS

Piraterij, een dodelijke plaag

Johan Boef

Gewapend met uzi-machinegeweren en raketwerpers, uitgerust met satellietnavigatie, mobiele telefoons en supersnelle speedboten overvallen ze vrachtschepen, luxe jachten en zelfs olietankers. De gijzeling van de bemanning van het Franse jacht Le Ponant, momenteel spectaculair in het nieuws, is slechts één incident in een lange rij brute overvallen op volle zee.

Afgelopen jaar werden honderden schepen en jachten overvallen door piraten. Vooral de kust van West Afrika, de zeestraat tussen China en Taiwan, de kustwateren van Indonesie en de wateren voor de kust van Nigeria zijn berucht vanwege hun overvallen.

Zo'n 85 tot 90 procent van de overvallen zijn gericht op diefstal of gijzeling van de bemanning. In sommige gevallen wordt een compleet schip gestolen.

Een goeie 10 procent is politiek gemotiveerd en kan als terreur worden aangemerkt of wordt uitgevoerd door terreurorganisaties. De overvallen voor de kust van Somalië zijn bijvoorbeeld veelal het werk van aan Al Qaeda gelieerde warlords.

De meeste overvallen worden uitgevoerd met relatief kleine rubberbootjes of kleine motorboten. Een dergelijke aanval oogt onwerkelijk als zo'n klein bootje een groot schip achtervolgt en te lijf gaat. De bemanning van het schip op onderstaand filmpje kan dan ook de ogen niet geloven:

In dit geval weet de bemanning met de aanvallers te verjagen, maar meestal slagen de overvallers in hun opzet. In Somalië wisten piraten in november 2007 zelfs de voedselhulp, waarvan het land bijna volledig afhankelijk is, plat te leggen door schepen van het World Food Program te overvallen. Momenteel worden deze schepen begeleidt en beschermd door Nederlandse, Deense en Amerikaanse marineschepen. Dat een dergelijke bescherming geen overbodige luxe is bewijst onderstaand filmpje:

Een oorzaak lijkt te liggen in een zwak optredende of zelfs niet bestaande overheid. In Indonesië nam het aantal overvallen drastisch af toen de overheid piraterij actief ging aanpakken, terwijl het in Somalië omgekeerd evenredig toenam na het wegvallen van een centrale overheid. Piraterij gedijt dus in chaos. Wat betreft Somalië ziet het er weinig hoopvol uit. Eerdere pogingen om rust en stabiliteit in dat land te brengen liepen uit op een fiasco. Voorlopig moet de scheepvaart in die regio dan ook maar vertrouwen op militaire escortes en zwaarbewapende particuliere beveiligers.

Vanavond meer in deze reportage.