AVROTROS

Hoe ging het in de EenVandaag-gemeenten?

Vorige week tourde Wouter Kurpershoek door het land. Hij bezocht gemeentes waar in de verkiezingen overduidelijk één onderwerp het hete hangijzer was. In Vroomshoop sprak hij over de komst van megastallen, in Arnhem over een hele dure haven in aanbouw, in Tytsjerksteradiel over een grote weg, in Hoorn over de problemen met drankgebruik en in Utrecht over de veiligheid in de wijken. Hoe hebben de verkiezingen in de door EenVandaag geadopteerde gemeentes uitgepakt?

Vroomshoop

Vroomshoop heeft de dag na de verkiezingen een blije Albert Engels, lijsttrekker van Gemeentebelangen. De partij kreeg de meeste stemmen en gaat daarmee van 2 naar 7 zetels. CDA, in 2006 met 9 zetels de grootste verloor en staat nu met 7 zetels gelijk aan Gemeentebelangen. Maar, zegt Engels: "We hebben wel 330 stemmen meer!"

De stellingname ten opzichte van de komst van megastallen heeft bijna zeker de doorslag gegeven voor de kiezers. Al enkele jaren is duidelijk dat de meeste inwoners van Twenterand niet op intensieve veehouderij zitten te wachten. Engels: "Vanaf het begin zijn wij heel duidelijk tegen de megastallen geweest. Daar hebben we veel stemmen mee gewonnen, dus daar houd ik aan vast. We gaan voor een gezond Twenterand. Als de provincie die megastallen doorzet ga ik naar de Raad van State."

Hoewel CDA tijdens de verkiezingstijd niet voor de megastallen is geweest, verliezen ze. Ze zagen ook wel iets in alternatieven, maar landelijk is CDA voor megastallen. "We hebben toch de zwarte piet gekregen", alsdus CDA-lijsttrekker Couzijn Bos.

Arnhem

Het is de enige stad waar de SP heeft gewonnen, Arnhem! Lijsttrekker van de SP Gerrie Elfrink weet precies waar het door komt, "de havenkwestie". De raad en met name de PvdA maakte de afgelopen jaren plannen voor een prestigues havenkwartier van 90 miljoen. Oppositiepartij SP stond bekend als grote tegenstander. Dat trok veel kiezers over de streep. Van 6 gaan ze naar 7 zetels. Elfrink: "Op straat kwam ik mensen tegen die zelfs tegen me zeiden. 'Ik stem nooit de SP, maar nu jullie tegen de haven zijn ga ik het doen.'"

"Het havendossier is door de oppositie en vooral de SP goed gebruikt in de verkiezingen", beaamt Paul Stein van de PvdA. De PvdA verliest in Arnhem. Van 13 naar 7 zetels. "Ik wil nog geen eindconclusie trekken, maar we zien ook wel dat we nu na zo'n groot verlies, groter dan de landelijke trend, nog eens goed over de haven moeten praten."

Met 7 zetels voor de SP en de PvdA hangt het erom in welke vorm de stad bestuurd moet gaan worden. "Ja, een aparte stituatie", zegt Elfrink. "We willen best een coalitie vormen met de PvdA, maar de haven moet van de baan. Ze hebben ook zo flink verloren, dat dat hopelijk een goed signaal is geweest".

Hoewel ze evenveel zetels hebben heeft de PvdA aangekondigd, omdat ze meer stemmen hebben, in ieder geval de coalitievorming te willen leiden.Hoorn

In Hoorn was het hete hangijzer in de verkiezingen het vervroegde toegangsuur in de horeca. Om alcoholmisbruik onder jongeren tegen te gaan, hoopte de PvdA door iedereen te dwingen in het weekend voor 12 uur in het café te zijn – de deuren gaan dicht na middernacht – jongeren minder de gelegenheid te geven thuis in te drinken. De maatregel was omstreden. Heel veel kiezers waren er tegen.

De PvdA verloor, zwaarder dan de landelijke trend en voor het eerst sinds lange tijd zijn ze niet meer de grootste in de stad. "Het is de trend om rechts en lokaal te stemmen", zegt de lijsttrekker van PvdA Hoorn, Judith de Jong. Van 11 zetels gingen ze terug naar 5. Of hun pleidooi voor het vervroegde toegangsuur heeft bijgedragen aan het verlies kan ze niet zeggen.

Fractie Tonnaer stond bekend als groot tegenstander van het vervoegde toegangsuur omdat ze vonden dat de verkeerde mensen hiervan de dupe zouden worden. De fractie werd beloond. Van 0 zetels gingen ze naar 5! "Het vervroegde toegangsuur heeft duidelijk een grote rol gespeeld voor de uitslag, voor onze winst, maar ook voor het verlies van de PvdA", aldus Eric van de Beek van Fractie Tonnaer.

Grootste partij in Hoorn werd de VVD. Ze wonnen 2 zetels en nemen met 6 zetels nu de leiding in de te vormen coalitie. Ook VVD is tegen het toegangsuur. Voor De Jong is het toegangsuur geen breekpunt om tot de coalitie toe te treden. "Maar we blijven trouw aan onze kiezers. Of we in de coalitie toe treden hangt ook af van de andere partijen. Net zoals de toekomst van het toegangsuur daar ook van afhangt."

Van de Beek: "Voor VVD, VOC Hoorn, met ook 5 zetels en onze Fractie is het terugdraaien van het toegangsuur ononderhandelbaar. Dat weet de PvdA ook, dus als ze nog mee willen doen in het college moeten ze draaien. Als het aan ons ligt zit iedereen deze zomer ook na twaalven weer op het terras."Tytsjerksteradiel

In Tytsjerksteradiel is Louis Bakker van GrienLinks in feeststemming. GrienLinks kreeg er gisteren een zetel bij en gaat daarmee van 2 naar 3 zetels. "Dat had ik in deze plattelandsgemeente niet voor mogelijk geacht", zegt Bakker. "Veel mensen in deze regio die voor natuur kiezen, kiezen dan toch eerder voor de Fryske Nasjonale Partij". Ook zij behaalden gisteren een grote winst: de FNP ging van 3 naar 5 zetels. De discussie over de Centrale As heeft daarin zeker een rol gespeeld. "We beschouwen dit als een signaal van de kiezer om alsnog voor het groene alternatief te kiezen."

CDA Tytsjerksteradiel heeft een zetel verloren en zit de komende vier jaar met 6 leden in de raad. Maaike Prins wijdt het verlies van de zetel vooral aan de landelijke ontwikkelingen. "Ik neem het Den Haag erg kwalijk. Je merkt dat de mensen er helemaal flauw van zijn." Terwijl de Fryske Nasjonale Partij, ChristenUnie en GrienLinks de strijd tegen de vierbaansweg hoog op hun agenda houden, gaat het CDA door met de ontwikkeling de Centrale As. Prins: "Ik zit nu in een overleg om te kijken hoe we het landschap zo goed mogelijk kunnen achterlaten."Utrecht

Veiligheid op straat! Volgens het opiniepanel het belangrijkste onderwerp van deze gemeenteraadsverkiezingen en daar heeft VVD Utrecht van geprofiteerd. In een links-georienteerde stad steeg het zetelaantal van 5 naar 7. "We zijn eerlijk en hebben veiligheid als belangrijkste speerpunt, dat hebben de kiezers gezien", aldus Ingrid de Bondt van de VVD.

"Ook wij hebben veiligheid als speerpunt. Hoe wij werken in de wijken en met name het krachtwijkenverhaal, daar gaan we mee door." Dit zegt Rinda den Besten fractievoorzitter van de PvdA in Utrecht. PvdA verloor wel 5 zetels, van 14 gingen ze naar 9, maar Den Besten blijft tevreden. "We hebben de vorige keer explosief gewonnen, normaal zitten we rond de 7, 8, 9. Het is niet zo dat we ergens op zijn afgerekend, dit is geen vreemde uitslag. We zaten ook in de lift, wat ons betreft had het kabinet wel eerder mogen vallen."

Volgens de VVD wil de PvdA bezuinigen op politie. Maar de PvdA zegt dat dat landelijk zo is en dat er in Utrecht echt niet minder blauw op straat zal komen.

GroenLinks werd met 10 zetels de grootste en leidt daarmee de collegevorming. De PvdA ziet dat positief tegemoet. "We hebben zowel met GroenLinks als VVD in het college gezeten en daarmee hebben we altijd goede afspraken kunnen maken op het gebied van wijkenaanpak". De VVD ziet een plek in het college ook wel zitten, maar zegt erbij: "VVD is de enige partij die duidelijk laat zien niet te bezuinigen op politie en veiligheid. Als we tot een coalitie zullen toetreden moeten we in de afspraken deze punten wel herkennen".

Advertentie via Ster.nl