Twintig zieken, drie sterfgevallen en een vrouw die een miskraam kreeg. Het is het gevolg van een listeriabesmetting in producten van vleesverwerker Offerman in Aalsmeer. "De grens wordt opgezocht", zegt adviseur voedselveiligheid IJsbrand Velzeboer.

Als het mis gaat, is het vaak op grote schaal. Een vleesverwerker als Offerman levert aan verschillende grote winkelketens, waarvan Jumbo de grootste is. Verschillende supermarkten hebben lijsten met producten die mogelijk besmet zijn gepubliceerd. Jumbo publiceerde een lijst met 135 artikelen, Sligro een lijst met 168 artikelen, de Versunie 59 artikelen en Aldi 4 artikelen.

Producten steeds langer bewaren

Het is volgens Velzeboer geen toeval dat de listeriabacterie steeds vaker opduikt. "We willen onze producten steeds langer bewaren, maar dan wel het liefst met minder conserveermiddelen en E-nummers."

"Dat is lastig", geeft hij aan. "De grens wordt opgezocht. Bovendien zijn bedrijven heel groot geworden dus de besmetting is dan ook meteen heel groot. Zeker als er wereldwijd verkocht wordt."

Vogelpoep

Waar komt de listeriabacterie eigenlijk vandaan? "Het is een darmontsteking bij vogels. De vogelpoep besmet dan weer anderen" legt Velzeboer uit. De besmetting begint dus in de natuur, en komt vervolgens onze fabrieken binnen.

Hoe de besmetting bij Offermans uit Aalsmeer precies heeft plaatsgevonden, weet Velzeboer niet. Hij houdt rekening met twee opties: "Het kan door het inslepen van straatvuil van buiten gebeurd zijn. Dat is dan eigenlijk vogelpoep die naar binnen gelopen wordt. Een tweede mogelijkheid is het werken met niet goed verhitte producten, dan kan de bacterie in rauw of slecht verhit vlees zitten."

Symptomen

En die besmetting met de listeriabacterie kan ronduit gevaarlijk zijn, legt Velzeboer uit. "Je krijgt koorts, last van je darmen. Je wordt griepachtig en je nierfunctie raakt verstoord. Je kunt heel ziek worden en er zelfs aan dood gaan. Vooral zwangere vrouwen, ouderen en jonge kinderen zijn vatbaar."

Ondanks de ernst van de klachten worden inmiddels al 2 jaar lang mensen ziek. Moet er dan niet eerder worden ingegrepen? "Dat is best lastig, er is geen meldplicht voor bedrijven bij een listeriabesmetting en bovendien weten mensen vaak niet dat ze besmet zijn met die bacterie. Je wordt ziek, maar weet niet waarvan. De NVWA en RIVM zijn soms een beetje traag met onderzoek, maar ze zijn wel serieus."

Lees ook

Thuis in de koelkast

Niet alleen in vleesverwerkingsfabrieken of supermarkten kan het mis gaan, waarschuwt Velzeboer. "Het is een bacterie die zich ook in de supermarkt of thuis in de koelkast kan vermeerderen. Zelfs bij 5 à 7 graden doet hij het nog goed."

Om dit probleem te voorkomen heeft Velzeboer een eenvoudige oplossing: "Ik zet de temperatuur van de koelkast van mijn 99-jarige moeder ook altijd op 4 graden... Gewoon voor de zekerheid."