Lijnrecht staan ze tegenover elkaar: Alexander Pechtold (D66) en Thierry Baudet (Forum voor Democratie). De politieke leiders staan onder grote druk om met elkaar de confrontatie op te zoeken, nu de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur staan. Nationale lijsttrekkers van de grootste partijen in Amsterdam en landelijke nieuwkomers die ook lokaal hopen een plek te veroveren, gaan in februari voor eerst in debat. Ook Pechtold en Baudet zullen daar de degens kruizen.

Het is vechten om een plek in de lokale politieke arena. Forum voor Democratie (FvD) en D66, die beiden een prominente rol spelen in de gemeenteraadsverkiezingen, voeren sinds enkele weken een hoofdstedelijke tweestrijd. De politieke campagne ontvlamde nadat minister Kajsa Ollongren (D66, Binnenlandse Zaken) FvD-leider Thierry Baudet een “grotere bedreiging voor de kernwaarden van Nederland” noemde dan Geert Wilders.

‘Verschillen tussen het IQ van verschillende volkeren en huidskleuren’

Ollongren hekelde dat de FvD-leider geen afstand nam van de uitspraak van een partijgenoot. Yernaz Ramautarsing (de nummer 2 op de kandidatenlijst van FvD in Amsterdam) zei in het interview met Brandpunt dat uit onderzoek zou blijken dat er verschillen bestaan tussen het IQ van verschillende volkeren en huidskleuren. "Ik had ook graag gezien dat het anders was, dat zwarte mensen hyperintelligent waren, dat Surinamers het hoogste gemiddelde IQ van de wereld hadden. Maar het is niet zo.

“Zo laat hij het dus onweersproken als zijn partijgenoten openlijk discrimineren op basis van ras”, aldus Ollongren. Baudet sloeg onmiddellijk terug door bij de politie in Amsterdam aangifte tegen haar te doen “wegens smaad en laster”. “Een minister van Binnenlandse Zaken die lasterlijke uitspraken over mij doet en mij beschuldigt van het willen plegen van strafbare feiten gaat een grens over. Hier is sprake van demonisering van een volksvertegenwoordiger”, zei Baudet.

Een dans in de schijnwerpers

De politieke tweestrijd lijkt op een dans in de schijnwerpers waar beide partijen profijt van hebben. Waar D66 het FvD van racisme beschuldigt, verwijt FvD de partij van Pechtold steeds van demoniseren. Beide partijen hebben er belang bij om zich in een verkiezingscampagne tegen de ander af te zetten. Toen D66 Geert Wilders aanpakte, groeide de politieke partij als kool –en visa versa.

D66-voorman Alexander Pechtold bestrijdt openbaar de ideeën van Baudet. Volgens de D66-leider wint het verdraaien van feiten en het ongeloofwaardig maken van de tegenstander steeds meer terrein in het politieke debat. “De rechterflank schreeuwt en wijst naar iedereen. Een voorbeeld is de Amsterdamse lijsttrekker die het woord ‘dobberneger’ gebruikt.” De voorman doelt op Annabel Nanninga: de kersverse FvD-politicus trok ooit als columniste van onder meer GeenStijl fel van leer toen ze het woord 'dobberneger' verzon voor vluchtelingen op de Middellandse Zee. “Maar als je eens terugwijst, dan is het huis te klein. Baudet moet gewoon eens verklaren waar hij voor staat.”

Pechtold noemt de ontwikkelingen ‘zorgwekkend. “Dat de heer Baudet van piano spelen houdt en soms Latijn spreekt, oké. Maar daardoor letten we nog minder op wat hij zegt. Het is storend dat hij suggesties wekt dat intelligentie te maken heeft met ras en afkomst.”

‘Pechtold is een leugenaar’

Omgekeerd slijpt het FvD ook de messen. Baudet vindt de strategie waarmee D66 hem bestrijdt "doorzichtig".Pechtold is een leugenaar. Aan de ene kant roept hij dit, aan de andere kant zegt hij met een gestreken gezicht dat hij het enkel over de inhoud wil hebben. Dat is onzin.” Volgens Baudet zijn de uitspraken van Ollongren en Pechtold onderdeel van de verkiezingscampagne. “Dat is gewoon ingestoken. D66 had niet verwacht dat ik naar de rechter zou gaan. Wat Ollongren heeft gedaan is hartstikke strafbaar.”

De partij van Thierry Baudet doet enkel in Amsterdam zelfstandig mee aan de verkiezingen: in Rotterdam werkt FvD samen met Leefbaar Rotterdam. In ruil daarvoor zal Leefbaar Rotterdam de partij van partijleider Thierry Baudet steunen bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2019. Vlak na de Kamerverkiezingen in maart liet de partij nog weten in 'zoveel mogelijk gemeenten' te willen meedoen. 

Leefbaar Rotterdam en Forum voor Democratie willen beiden minder zeggenschap vanuit Den Haag, minder bureaucratie en lagere belastingen. Ook pleiten de partijen voor onder meer een direct gekozen burgemeester, gemeentelijke referenda over belangrijke onderwerpen en een harde aanpak van overlast en criminaliteit.

Eerste test voor Rutte III

Eind januari opende GroenLinks al de aanval in het Amsterdamse debatcentrum De Balie. Tijdens dat debat noemde Groot Wassink (fractievoorzitter GroenLinks Amsterdam) het FvD ‘afgrijselijk’. Nanninga benadrukte destijds al dat haar partij niet discrimineert, en sloot samenwerking met GroenLinks niet uit.

De gemeenteraadsverkiezingen vinden elke vier jaar plaats en zijn dit jaar op woensdag 21 maart. De verkiezing wordt gezien als de eerste test voor Kabinet-Rutte III.